-16 C
Нур-Султан
Среда, 19 января, 2022
Домой Блог Страница 3

Парақорлық қанға сіңіп барады

Фото: nur.kz

Парақорлықтың деректеріне қарап отырсаңыз құса күйге түсесіз. Өйткені парақорлық кең етек жайған, таяқ тастасаңыз жемқорға барып тиеді. ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі тіпті еліміздегі параның орташа мөлшерінің статистикасын есептеп шығарыпты. Шенеуніктердің алып жүрген парасы орта есеппен 1 миллион 200 мың теңге екен. Біреу ондаған миллион теңге пара алады, енді біреу жай ғана ондаған мың теңге алар. Есептеп шығарылған көрсеткіш соның орта белінің сомасы.

Елімізде 2021 жылдың басынан бері бір жарым мыңдай сыбайлас жемқорлық фактісі тіркеліпті. Соның тікелей пара алу оқиғасы 900-ге жетеғабыл. Қалғанының көбі қаржыны жымқырумен және қызметтік өкілеттікті асыра пайдаланумен байланысты.

Күдікке ілінген қаншама шенеуніктің басқан ізін құзырлы органдар аңдып отырса да, қаншамасы ұсталып, темір тордың ар жағына тоғытылса да пара алушылық пен сыбайлас жемқорлық әрекеттері бір күн де тоқтамайды. Қазір бақылау мен қадағалау күшейген дегеннің өзінде күн құрғатпай шенеуніктің пара алу әрекеті қылаң берумен келеді. Не деген шеті-шегі жоқ пара алушылық дейсіз де қоясыз.

Пара алғандардың сотталуы мен олардың ізін ала өзгелерінің қолға түсуі дамылсыз істеп тұрған конвейерді еске түсіреді. Осылайша пара деген кеселдің де өзінің тоқтамайтын айналымы бар. Мысалы, биылғы жылдың  сегіз айында сыбайлас жемқорлыққа ұрынған 570 адам қамауға алынған. Соның 138-іне пара алғаны үшін, ал 237-сіне пара бергені үшін жаза тағайындалды. Қалғандары делдалдық, алаяқтық және ұрлық жасағандары үшін сотталды.

Бір ғана қыркүйек айында 14 парақорға қатысты сот үкімі шығарылды. Жамбыл облысындағы Шу аудандық малдәрігерлік станциясының басшысы 8 жылға, оның бухгалтері 7 жылға сотталды. Оларға бюджет қаражатын жымқырды деген айып тағылған еді. Ақмола облысындағы Ақкөл ауданында астық шаруашылығының ғылыми-өндірістік саласымен айналысатын жауапкершілігі шектеулі серіктестің бас директоры 10 жылға, онымен бірге екі адам әрқайсысы 8 жылдан, тағы бір адам 4 жылды арқалап кетті. Олар орындалмаған жұмыстар үшін бюджеттің қаржысын жымқырып келген екен. Қызылорда облысы бойынша экологияға жауапты мекеменің басшысы 11 жылға қамалды. Онымен бірге өңірдегі мұнай компаниясының қызметкері 4 жылға сотталды. Олар тексерудің оң шешімін шығару үшін жеке компаниядан 30 миллион теңге пара алу күдігіне іліккен еді. Қаржы жымқыру, пара алу сынды әрекеттерімен қыркүйек айында Алматыда бір полиция майоры 4 жылға сотталды, Петропавлда шенеунікке ірі көлемде пара бермек болған азамат  айыппұл төлеп құтылды. Қаржыны жымқырумен Бесқарағайда аудандық мұрағат бухгалтері 2 жылға, Қатонқарағайда аурухананың бас дәрігері 4 жылға сотталды. Осы сияқты мысалдар әр өңірде көп-ақ.

Биылғы жылдың басынан бері парақорлар мемлекетке 10 миллиард теңгеге жуық залал келтіріпті. Қаңтар-қазан айларының арасында парақорлықтың бір жарым мың дерегі болуы естіген құлақтан ұят. Ал бүкіл параның орташа сомасы 1 миллион 200 мың теңге дегенімізбен істі болған әлгі бір жарым мың шенеуніктің ішінде түйені түгімен жұтқандардың бары да рас.

Жемқорлықтан таза мемлекеттердің қатарына қосылғанға не жетсін. Бірақ еліміз парақорлық жайлаған мемлекеттердің қатарын қимай, сол баяғы қалпынан тапжылар емес. Ал, шыны керек, парақорлық пен сыбайлас жемқорлықтың азаймауы қоғамның ластанып, іріп-шірігенінің көрінісі емес пе?..

ЖОО бағалайтын рейтінгілер сапасыз — сарапшы

Фото: timeskz.kz

Академиялық адалдық лигасының платформасында білім саласының сарапшылары еліміздің жоғары оқу орындарына жасалатын рейтингтерді талқылады. Қатысушылар Қазақстандағы академиялық рейтингтер сапа стандарттарына сай келмейтінін айтты. Олар жоғары оқу орындарының жақсаруына көмектесудің орнына, керісінше, сапасыз рейтингтері арқылы олардың беделін төмендетеді. Сондай-ақ ҚР Білім және ғылым министрлігінің қызметіне және жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру саласында атқарылып жатқан жұмыстарға нұқсан келтіретінін алға тартады сарапшылар.

Яков Воронков

«Қазақстан студенттер альянсы» өткізетін рейтингті ерекше атап өткім келеді. Ол білім алушылардың сауалнамасының негізінде жасалады және сол арқылы әлеуметтік желілерде өздерін белсенді түрде жарнамалап  жүр. Аталған рейтингті дайындаушылар екінші жыл қатарынан Қазақстанның үздік және нашар ЖОО-лары бойынша тізімді жариялайды. Олардың 2020 жылғы рейтингінде көрсетілген бірде-бір үздік университет 2021 жылғы үздік жоғары оқу орындарының қатарына кірмегені, ал 2020 жылғы ең нашар 10 университеттің қатарында болған Нархоз университеті 2021 жылғы үздік ЖОО-лар қатарына кіргені есте қаларлық жайт. Егер үздіктер тізімі жыл сайын өзгеріп отырса және оған академиялық жетістіктері туралы ешкім естімеген университеттер кіре алатын болса қазақстандық академиялық рейтингтер туралы пікір қандай болуы мүмкін? Сонымен қатар Қазақстан студенттері альянсының рейтингі мемлекет қаржысына жасадалады. Сауалнама жүргізілген жобаға Азаматтық бастамаларды қолдау орталығы 20 миллион теңгеге жуық қаражат бөлінген», — деді Академиялық адалдық лигасының сарапшысы Яков Воронков.

«Атамекен» ҚР ҰКП Басқарма Төрағасының орынбасары Олжас Ордабаевтың айтуынша, нәтижеде көрсетілген мұндай үлкен айырмашылық рейтинг әдістемесінде айтарлықтай кемшіліктердің бар екенін аңғартады.

Олжас Ордабаев

«Әдетте, нәтижелердің осыншалықты әртүрлі болуы рейтинг әдістемесінің өзгергенін көрсетеді. Яғни ақпараттар өзгерді және бәрі түзетілді. Бұл – әзірлеушілер әлі де дұрыс әдістемені іздеп жүр деген сөз. Себебі, егер әдістеме қалыптасқан болса, ол айтарлықтай өзгермейді, өйткені өзгертудің өзінің белгілі бір негіздемесі бар. Мұны тек осылай объективті тұрғыда түсіндіруге болады» — деді ол.

Шара барысында Академиялық адалдық лигасының өкілі Яков Воронков жоғары оқу орындарының кез келген академиялық рейтингісінің бес негізгі мақсатын қандай болуы керек екенін ұсынды:

  1. Талапкерлерді және өзге де мүдделі тұлғаларды (жұмыс берушілер, орталық мемлекеттік органдар және т. б.) хабардар ету;
  2. Жоғары оқу орындарына ұйымның жұмысын жақсартуға мүмкіндік беретін деректерді ұсыну;
  3. Зерттеушілерге деректерді ұсыну;
  4. ЖОО қызметін әдістемеде белгіленген параметрлер бойынша кешенді бағалау;
  5. Азаматтық қоғам алдындағы есептілік.

Оның пікірінше, қазіргі уақытта білім беру бағдарламаларының бір ғана рейтингі жоғарыда көрсетілген мақсаттарға жауап береді. Бұл – жыл сайын ҚР «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы жасайтын рейтинг. Олар әрбір ЖОО-ның қызметін «мансаптық перспективалар», «білім беру бағдарламасының сапасы» және «білім алушылардың жетістіктері» сияқты әдістемеде жазылған параметрлер бойынша бағалайды. Ол кешенді түрде жасалатынын дәлелдейді. Белгіленген индикаторлар бойынша негізгі көрсеткіштер ресми сайтта ашық жарияланады, ал әдістеме жыл сайын жоғары оқу орындарының, Академиялық адалдық Лигасының және басқа да стейкхолдерлердің қатысуымен қайта қаралып, жақсарады.

Кәсіпкерлеріміз Қытайға наразы

Фото: centralasia.news

Қазақстан кәсіпкерлері Қытайдың шекарадан жүк өткізу қызметіне наразы. Мыңдаған контейнер тауардың ұзақ уақыт шекарада тұрып қалуынан кәсіпкерлер шығынға шаш-етектен батты. Өз кезегінде біздің шикізатымызды күтіп отырған Қытай кәсіпорындарының ісі де кері кетіп жатыр. Қазақстан жүгінің Қытайға өтуінің қиыншылықтары басталғанына көп айдың жүзі болды. Ал осы күні бүл ахуал шегіне жетті. Сегіз мыңнан астам темір жол контейнеріміз шекарада қаңтарулы тұр.

Қытайдан Қазақстанға келуі тиіс жүктің жолында да кедергілер көбейді. Қытай жағының бұған айтар уәжі ақылға онша қона бермейді. Олар пандемиялық карантинді алға тартады, немесе жолтабанымыз тар дегенді айтады. Ал шекарадан арғы бетте жолтабанды сәйкестендіретін сервистен көп нәрсе жоқ.

Қысқасы, кәсіпкерлер миллиардтаған теңге шығынға ұрынып жатыр. Есесіне Қытай жағы Еуропа елдерінің жүгін тоқтаусыз қабылдайды, ол елдерге шығатын жүкті тоқтаусыз шығарады. Ресейдің жолтабаны да біздікіндей, Бірақ Қытай жағы Ресейдің жүгін қаңтармайды. Біздің мыңдаған вагон шикізатымыз тұрып қалғандықтан күннен-күнге бұзылып, сапасы да төмендеп жатыр. Көптеген тауардың ішінде бидай да қаңтарылып тұр. Қытайдан Қазақстанға өтуі тиіс тауарлар да үлкен кептеліс жағдайында.

Қазақстандық кәсіпкерлердің зығырданы қайнағаны соншалық, үкіметімізден Қытайға қарсы санкция енгізуді сұрады. Олар  Қытайдан тауар жеткізу мәселесіне билік араласпаса болмайды деп отыр. Импорт көлемінің қысқаруына байланысты кәсіпорындарымыздың кейбірі ширамай қалатын түрі бар. Кәсіпкерлер шекарадағы контейнерлер Қытай тарапының тапсырмасымен тұрып қалғандығын айтады. Ал Қытай тауарлары Еуропа мен Ресейге еш кедергісіз өтуде екенін алға тартады.

Шекарадағы жүктің қаңтарылып тұруының салдарынан кәсіпорындарымыздың кейбірі тұралай бастады. Тіпті жұмысшыларын ақысыз демалысқа жіберуге мәжбүр боламыз деп сарыуайымға түскендері де бар.  Ал әрбір кешіктірілген күн үлкен көлемдегі шығынға ұрындырады. Компаниялардың шығыны ондаған миллиард теңгеге шықты.

Кәсіпкерлер Қытайдың Қазақстан арқылы Еуропа мен Ресейге тасымалын азайтпайтынына наразы. Сонымен бірге Қытай бізге жеткізілетін өнім көлемін едәуір қысқартқан. Кәсіпкерлер биліктегілерден бұл мәселені шұғыл түрде шешуді сұрайды. Бұған дейін де сұраған. Орынды талап. Өйткені мұның соңы ертеңгі күні нарықта тауарлардың жетіспеушілігін туғызады, бағаның өсуіне алып барады емес пе?

Бұған дейін премьер-министр Асқар Мамин қытайлық әріптесіне осы мәселе жөнінде хат жолдаған. Ал кәсіпкерлердің осы күнге дейін үсті-үстіне шағымданып келе жатқанына қарағанда, мәселе шешімің тапқан жоқ. Сондықтан кәсіпкерлер биліктен Қазақстан бизнесінің мүддесін қорғауды және  Қытай тауарларының еліміз арқылы Еуропаға өтуіне шектеу қоюды сұрайды.

Мысалы, Қазақстанның май шығаратын зауыттары қайта өңдеу үшін Қытайдан әкелінетін қоспаларын жеткізе алмауынан 10 миллиард теңге шығынға батып отыр. Олардың 200 контейнері шекараның ар жағында қаңтарулы тұр. Әрқайсысында 20 тоннадан тауар бар. Ақшасы төленіп қойған тауарды бері шығарып алу мұң болды. Сол сияқты, Қытай май шығаратын зауыттары біздің дәнді дақылдарымыз бен тазартылмаған майымызды өз аумақтарына шекарадан өткізе алмай отыр. Олар да шығынға батуда. Бұлай етудің кімге, не үшін керек болғаны түсініксіз. Кәсіпкерлеріміздің ашу-ызасын келтіріп отырған жайт – Қытай шекара қызметінің тек Қазақстанға ғана осындай мінез танытуы.

Кім біледі, Қытайдың қулығына найза бойламайтыны тағы бар. Ал экономика күрделі болып жатқан қазіргі кезеңде Қытай біз үшін үлкен шикізат нарығының алаңы ретінде қарастырылады.

Оқушылар арасындағы әлімжеттікті қалай тоқтатамыз?

Фото: pikabu.ru

Балалар құқығы деген жай ғана қағаздағы сөз күйінде қалып коя бере ме? Бұлай дейтін себебіміз – қоғамымызда балаларға зорлық-зомбылық көрсету тыйылмай келеді. Бұған қарсы білім-тәрбие орындары да, құқық қорғау органдары да дәрменсіз демеске амал жоқ. Себебі күн құрғатпай балалардың соққыға жығылғаны, тіпті көз жұмғаны жайлы деректерді құлағымыз шалады. 5-сынып оқушысы төбелесте үстінде соққыдан мерт болды деген сұмдық хабар шарлап кетті.

Ия, Түркістан қаласында Рамазан есімді 5-сынып оқушысы соққыдан кейін көз жұмды. Соққының салдарынан бас сүйегі сынған, бауыры езілген. Баланың отбасы мұны ересек балалардың кіш балалардан ақша бопсалау мен әлімжеттік көрсетуінің дәлелі деп біледі. Туыстары баланың мектеп дәретханасында соққыға жығылғанына сенімді. Сұмдық қайғылы жағдай… Оқиға қаладағы Ж. Еділбаев атындағы №18 мектеп-гимназиясында орын алған.

Сот-медициналық сараптама жасалып, тергеу жұмыстары жүріп жатыр. Ал ҚР Білім және ғылым минсистрлігінің өкілдері оқиғаның соңынан іле-шала  мектептің  тәрбие және білім беру ісіне тексеру жүргізген. Біраз кемшіліктерді айқындаған. Мектеп директоры қызметінен уақытша шеттетілді.

Асхат Аймағамбетов, ҚР Білім және ғылым министрі:

«Ол жерде балаларды тамақтандыру жұмысынан бастап тәрбие жоспары, мектеп психологтары мен әлеуметтік педагогтар жұмысы, тәрбие және тағы басқа жұмысқа жауапты меңгерушілердің қызметіне қатысты үлкен қателіктер анықталды. Тергеудің нәтижесіне қарамастан, осы тәртіпбұзушылықтар бойынша тиісті шаралар қолданылады».

Министрдің айтуынша, Түркістан облысындағы бірқатар білім беру мекемесінде дәл сондай кемшіліктер  анықталған.

Рамазан әжесінің қолында өсіп келе жатқан екен. Әжесінің айтуынша, оны ақша тауып бере алмағаны үшін сотқар сыныптасы мектептің дәретханасында ұрып-соққан. Жарақат алған бала бірнеше күн ауырып, ауруханада көз жұмған. Бала алғашында денесі ауырсынып, демалыс күндері дәрінің көмегімен әрең жүріпті. Рамазан әжесіне сотқар сыныптасынан таяқ жегенін айтқан.

Гүлнар Маханова, марқұм Рамазанның әжесі:

«Оны дәретхананың ішінде ұрыпты. Басынан қатты соққы алған. Басына қан ұйыпты. Тамыры қысылып қалған деді. Бүйрегі де ісіп кеткен».

Балалардың бір-бірін соққыға жығуы немесе ақша бопсалауы мектеп үшін де қоғам үшін де абырой емес, әрине. Ал мұндай жағдай барлық мектептерге дерлік тән нәрсе екені жасырын емес. Барша қоғам, ата-ана, білім мекемедлері жатпай-тұрмай ойланатын проблема.

Ал 11-қазан күні Түркістан облысындағы Састөбе ауылында 9-сынып оқушысы өзіне қол салған. 15 жастағы Мейрман Әділбек әжесінің үйіндегі сарайда асулы күйінде табылған. Мектеп директорының айтуынша, марқұм төрт күн қатарынан сабақта болмапты. Ауырып қалған көрінеді. Састөбе ауылының мектебінде балалар арасында ақша бопсалау бұрыннан барын ауыл тұрғындары жоққа шығармайды. Тіпті кішкентай қыздарды да қорқытып ақша сұрайтын көрінеді. Ауылда марқұм болған оқушыны жоғары сынып балалары ақша тап деп ұрып-соққан деген әңгіме бар. Анығын кім білсін. Қазір бұл істі полиция тексеріп жатыр.

Ал 18-қазан күні Көкшетау қаласындағы №13 «Экос» мектеп-гимназиясында мұғалім оқушылардың маңдайына баттитып тұрып «Дәптер» деп жазыпты. Мұнысы мектепке келерде дәптерлерін ұмытпасын дегені көрінеді. Бұл жағдай дауға айналып, ақыры мұғалімді жұмыстан шығарып жіберген.

Бір айтарлығы, сол мұғалімнің 27 жылдық педагогикалық өтілі бар екен. Ал бұл мектепке оны биылғы оқу жылының басында үш айлық сынақ мерзімге қабылдаған болып шықты. Алдымен оған түсіндіру жұмысын жүргізген, ақыры болмағасын жұмыстан қууға мәжбүр болдған. Осындай мұғалім осы күнге дейін қалайша бала оқытып келген? Бұл оқиғаға орай ҚР Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов тіл қатты.

Асхат Аймағамбетов, ҚР Білім және ғылым министрі:

«Ондай әрекеттер педагог пен мұғалім деген түсінікке сай келмейді. Ақылға сыймайтын нәрсе ғой. Бүгінде тиісті шаралар қабылданды. Әрине, ондай жағдайлармен жұмыс істеу қажет. Бірақ әріптестеріміздің басым бөлігі ондай емес. Біздің арамызда ауылда болсын, қалада болсын, біртуар педагогтер көп».

Соңғы уақытта мектептерге қаоысты дау-дамай көбейіп кетті. Білім және ғылым министрінің миы ашуға айналды. Шардарада мұғалімдердің мектеп ішінде тартысып-жұлысқанының бейнежазбасы шартарапқа тарады. Бұлары үкен ұят тірлік болды. Ал оның алдында Түркістан облысында мұғалімнің былапыт сөздерді қарша боратқанын ел жақсы біледі. Осының бәрі айналып келшгенде мұғалім деген қасиетті атқа нұқсан келтіріп жатқаны жасырын емес. Мұндай жағдайдар кімді болса да ойға батырады. Әрине, министр айтпақшы, мұғалімдердің бәрі ондай емес. Ішінде  ұлағаттылары да өте көп.

Ал күні кеше ғана мұғалімдерді Семейде мұғалімдердің сенбілікке шыққаны үлкен дау-дамайға ұласты. Шенеуніктер тәртіптік жазаға тартылды. Жалпы алғанда, мұғалімдердің төңірегі қым-қиғаш тосын оқиғаларға толып барады. Біреулер білім жүйесіне қатысты әдейі осындай шатақ ұйымдастырып жатқаннан сау ма өзі деп те ойлап қалады екенсіз. Мектеп ұлы мекеме. Бәріміздің де алтын ұямыз. Ендеше мектеп атаулыны жаманатқа қимаймыз.

Ұрлық-қарлық тыйылмай тұр

Ұрлық жасау өткен кезеңдерге тән, ал қазіргі күні ондай қылмысқа барушылар некен-саяқ қана кездеседі деуге келмейді екен. Заман өзгеріп жатқанымен бөтеннің мүлкіне қол сұғушылық оқиғалары азаймай тұр. Мал ұрлығын айтпағанның өзінде пәтер тонау, қалтаға түсу сынды қылмысты жасаушылар көбейіп барады. Әр өңірде мұндай мысалдар толып жатыр.

Мысалы, Өскеменде жалпы сомасы 19 миллион теңгені құрайтын алтын мен гауһар тас ұрлаған күдіктілер қолға түсті.

Бір топ азамат алдын ала сөз байласу арқылы ұрлық жасаумен айналысқан. Олар есікке сәйкес келетін кілт тауып, бөтен пәтерге кірген. Үйден жалпы сомасы 19 млн теңгеден асатын алтын мен гауһар тастарды жымқырып кеткен. Заңның тілінде бұл аса ірі көлемде жасалған ұрлық деп дәрежеленеді екен. Қылмыстық әрекетке  қатысты сотқа дейінгі тергеу жұмыстары басталды. Ұйымдастырылған іс-шаралар нәтижесінде полицейлер күдіктілерді анықтап, қолға түсірді. Олар Жарма ауданы Жаңаөзен ауылының 47 жастағы тұрғыны мен Өскемен қаласының 36 жастағы тұрғыны болып шықты. Күдікті ретінде қолға түскендер  өз кінәларын мойындады.

Ұсталғандардың  бірінің саяжайда травматикалық тапанша сақтағаны анықталды. Қаруды сақтау ісі бойынша сотқа дейінгі тағы бір тергеу жұмыстары басталды. Тек қару сақтағаны үшін екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру жазасы қаралатын көрінеді. Ал оған пәтерге ұрлыққа түсу қылмысы да қосылып, нәтижесінде біраз жылды арқалап кетуі мүмкін.

Қазір полицейлер тұрғын үйлердің ішкі тәртібі мен шаруасына жауапты кооперативтермен бірге пәтердлердің қауіпсіздігін жетілдіре түсудің жаңа амалдарын ойластыруға ниетті. Бір ғана бейнебақылаудың болуы жеткіліксіз. Бейнебақылауды істен шығарып тастап та өз әрекеттерін емін-еркін жасаулары қиын емес.

Тұрғын үйлердің аулаларында неше алуан бөтен адамдар жүреді. Олар күдік туғызады. Қаптаған алаяқтар да пәтер аралап, тұрғындарды әңгімеге тартады. Осындай әрекеттерге бақылау жасаудың жаңа формасы әзірге жоқ.

Мысалы, үйлерд аралар жүріп, азаматтарға пәтер алып беремін деп сенімге кіретіндер көбейіп кеткен. 18 қазанда Қызылорда қалалық Полиция басқармасына қала тұрғыны арыз түсірген болатын. Белгілі болғандай, жылдың басында белгісіз азамат оған арзан бағамен пәтер алып беремін деп айналдырған. Тіліп тауып, әрі алдып,  1 миллион 340 мың теңге көлеміндегі ақшасын алып кеткен. Көп ұзамай арызданушы ешқандай нәтиже көрмей, ақшасын қайтаруды талап етеді. Бірақ алаяқ құрғақ уәдемен ауыз толтырып, алған ақшаны қайтаруға еш асықпады. Қылмысты ашу барысында 35 жастағы қала тұрғыны құрықталды. Алаяқтық, яғни бөтеннің мүлкін жымқыру немесе алдау жолымен иемдену бойынша таңда сотқа дейінгі тергеп-тексеру амалдары жүргізілуде.

Осы сияқты әрекеттер белең алып барады. Әсіресе алаяқтық жасаушыларға тосқауыл боларлық қауқар жоқ. Алаяқтықпен күдікке ілінгендерге қатысты заң солқылдақ сияқты. Қылмысты ізгілендірудің себебінен алаяқтық әрекет жасағандарға деген жаза тым жұмсақ деуге келеді. Сондықтан да алаяқтар өзінің әрекетін ешбір саспастан, емін-еркін жүргізуге көшкен. Олардың ұсталы, сотталып жатқандары өте аз. Ал күн сайын азаматтарды сазға отырғызып кетіп жатқан оқиғалары шектен тыс көп.

Мал ұрлығы мен пәтер тонаушылық қылмыстарының арта түсуі қандай факторларға байланысты екенін дөп басып айту қиын. Мүмкін ол қыс алдында қымбатшылықтың қыса бастағанына байланысты ма екен… Жалақы, аз, жұмыс аз, дүниенің бәрі қымбаттап барады деген сөз осы күні жиі айтыла бастады…

Участие в группах поддержки может помочь справиться с депрессией

Согласно современным исследованиям, участие в группах поддержки может помочь справиться с посттравматическим стрессом, депрессией и зависимостями. Кроме того, такие группы могут быть полезны людям без ментальных проблем, которые столкнулись со сложной жизненной ситуацией, хотят выговориться или узнать о том, как другие справляются в подобных случаях. Организация онлайн группы поддержки и консультирование «Gulbolsyn» для девочек и девушек, желающих получить индивидуальные консультации с возможностью осуществления видео звонков. В рамках данной группы организована работа 2 операторов (Зарина +77000090901, Елизавета +77015435248). Далее происходит распределение заявок по профильным специалистам по вопросам предотвращения бытового насилия, раннего сексуального поведения, нежелательной беременности и болезней, которые передаются половым путем, профилактики суицида и подготовки к семейной жизни. Все участники делятся своим личным опытом, своими трудностями, проблемами, радостями и победами. Это позволяет подвести некий логический итог, разобраться в себе, своих желаниях и стремлениях, отношении к ситуации, а часто — просто принять и пережить происходящее.

Цели:
1. Предоставить девочкам и девушкам группы поддержки;
2. Осуществлением видео звонков, проконсультировать девушек в их вопросах;
3. С помощью индивидуальных консультаций выстроить доверительный диалог с девушками.

Задачи:
1. Организовать онлайн консультации;
2. Организовать работу операторов;
3. Распределять заявки по профильным специалистам.

Ожидаемый результат:
1. С помощью профильных специалистов разрешить проблемы, с которыми обращаются девушки;
2. Эффективно поддерживать девушек в группе поддержки;
3. Охватить большое количество человек.

Нужен ли интернет сайт для социального проекта

Часто возникает вопрос, а нужен ли интернет сайт для социального проекта? Стоит ответить так: в настоящее время, учитывая экспоненциальный рост популярности интернета вопрос должен формулироваться почему у многих социальных проектов до сих пор нет интернет сайта и как скоро они появятся. Сегодня сайт — это неотъемлемая часть инструментов развития проектов, как телефон на столе. Ведь без телефона вы будете ограничены в расширении и развитии проекта. Наличие же интернет ресурса открывает ряд преимуществ, которые невозможно достичь, пользуясь только телефоном. Наличие интернет ресурса дает возможность развивать проект за пределами своего географического положения и получить новую аудиторию не только в своем регионе, а если вы того захотите то и за его пределами. Интернет имеет глобальный охват, чем может воспользоваться проект «Gulbolsyn» без дополнительных затрат. Создание и ведение сайта «Gulbolsyn» это еженедельное наполнение видеоматериалами, инфографиками, информационными бюллетенями и др. по поддержке и защите от насилия и вопросам охраны здоровья, который своим ярким и в тоже время нежным дизайном, привлекает внимание девушек и женщин.

Цели:
1. Создать сайт «Gulbolsyn»;
2. Еженедельно наполнять сайт информационным материалом, видеоматериалом и др.;
3. Освещать вопросы поддержки и защиты от насилия.

Задачи:
1. Предоставлять информацию на сайте по заданной теме;
2. Ведение и информирование посетителей сайта;
3. Отвечать на имеющиеся вопросы в отношении публикаций сайта.

Ожидаемый результат:
1. Продвижение сайта в массы;
2. Привлечь внимание общественности;
3. Помочь нуждающимся девушкам в вопросе поддержки и защиты от насилия.

Как многодетным матерям получить психологическую консультацию

Центр для многодетных матерей «Бақытты отбасы» оказывает юридическую, психологическую консультацию, реабилитационную поддержку, а также помощь в трудоустройстве. Важным направлением работы Центра является обучение новым специальностям многодетных матерей. Организация консультационных услуг для девочек и девушек на базе центров «Бакытты Отбасы» (информационные, психологические, юридические, ЗОЖ консультации) для оказания информационно-консультативной и ресурсной поддержки по психологическим, правовым вопросам и вопросам ЗОЖ, связанным с укреплением института семьи и профилактикой бытового насилия на государственном и русском языках.

Цели:
1. Оказать профессиональную поддержку девушек с помощью специалистов;
2. Охватить большое количество девушек, как онлайн, так и оффлайн;
3. Выстроить доверительный диалог между специалистами и девушками.

Задачи:
1. Организовать консультационные услуги на базе центров «Бакытты Отбасы»;
2. Проконсультировать обращающихся на двух языках;
3. Оказать психологическую, юридическую и другие виды консультаций.

Ожидаемый результат:
1. В ходе бесед оказать влияние на мировоззрение девушек об институте семьи;
2. Провести совместную работу с центрами «Бакытты Отбасы»;
3. Решить реальные проблемы всех обратившихся девочек и девушек.

*Проект реализуется в рамках проекта «Gulbolsyn».

Такси қымбаттап барады. Жүргізушілер жайлы не білеміз?

Теңге табу үшін такси қызметін көрсету жақсы кәсіп. Бүгінде такси де көп, оның қызметін пайдаланушылар да көп. Таксистердің арасында адал азаматтар баршылық. Көптеген жағдайда мәдениеті бар таксистерді көріп сүйсініп жатамыз. Олардың талайы жолаушының салонда ұмыт қалдырған бұйымы мен ақшасын қайтарды. Миллиондаған теңгесін таксиде отырған жерінде қалдырып кететін аңқау адамдар да болады. Барынан айрылып құса күйге түскен ондай жолаушыны іздеп тауып, қаражатын қайтарып берген таксистер жайлы естігенде әп бәрекелді деп қаламыз.

Дегенмен таксистің жұмысы да, оның қызметін пайдаланған жолаушының ахуалы да тәуекелге толы. Өйткені ақша жүрген жерге дау-дамай құмар. Кейде екі арада ерегіс туындап, соңы төбелеске ұласып та жатады. Содан не таксист, не жолаушы соққыға жығылады. Ал жолаушыға таксистің зәбір көрсетуі, сол сияқты, керісінше, жолаушының таксистке зәбір көрсетуі кісі өлімімен аяқталатын қайғылы оқиғалар да болып тұрады. Зорлық-зомбылық жасау мен тонау әрекетін жасаушылар жоқ деуге келмейді. Қоғам ондай жаман әдеттен әзірге арыла қойған жоқ. Келеңсіз оқиғалар көбіне өз бетінше такси қызметін көрсетіп жүргендердің төңірегінде болып жатады. Сол өз бетінше такси қызметін көрсетушілерді бақылау мен тәртіпке келтірудің өзі қиын. Себебі олар еш жерге тіркелмеген, такси қызметін өз беттерінше жабайы түрде көрсетеді.

Таксистердің қатысуымен соңғы күндерде болған оқиғалар жаға ұстатады. Көліктегі зіңгіттей екі жігіт көшеде қол көтерген әйелді міңгізіп алған. Бірақ сұраған жеріне апармай, жолда көлікті елсіз далаға бұрып әкеткен. Салондағы екі азаматтың бірі әлгі әйелді соққыға жыққан, зорлаған және мойнындағы қымбат алтын алқасын тартып алған. Бұл оқиға Алматы облысында болды. Әйел Іле аудандық полиция бөліміне арызданған. Әлгі екі азамат қолға түсті. Зорлық-зомбылықты жасаған бірі өзінің қылмысын мойындады. Жүргізуші де өзінің ауылдасының қылмыс жасауына жағдай туғызғаны және көмектескені үшін қылмыстық жауапкершілікке тартылуда.

Міне, көрдіңіз бе, көшедегі кездейсоқ таксидің қызметіне жүгінудің соңы осындай өкінішке ұласты. Кездейсоқ таксистің кім екенін алдын ала ешкім білмейді ғой. Мүмкін ол баукеспе бұзақы шығар. Қылмыс жасалғаннан кейін ондайлар таптырмай кетіп те жатады. Сондықтан кездейсоқ кезіккен көліктің такси қызметін пайдаланғанда ойланбаса болмайды. Ал такси қызметін көрсетіп жүрген заңды компанияларды телефонмен шақырып пайдаланған дұрыс емес пе?

Тағы бір қайғылы оқиға таяуда Ақмола облысында болған. Бұл жолғы қылмыс таксистің өлімімен аяқталды. Қазір осы қанды қылмысқа қатысты сот үкімі шықты. Өкінішті оқиға биылғы жылдың мамырында Щучинск қаласында болған. Ішімдік ішкен екі жігіт такси жүргізушісінің ақшасы мен көлігін тартып алуды жоспарлаған. Олар алдын ала сөз байласып әрекет еткен. Көшеде өтіп бара жатқан бейтаныс адамнан такси шақырып беруін өтінеді. Бірнеше минуттан кейін көлік келеді де, бірі арқа жақтағы жолаушы орнына, ал бірі жүргізуші жанындағы орынға жайғасады. Жүргізуші жолаушыларды айтқан жерлеріне жеткізген. Жолаушылар жол ақысын берген. Осы уақытта алдыңғы орында отырған жолаушы таксистің әмиянын тартып алады. Ал арқадағы орында отырған жолаушы таксисті тұншықтыра бастайды.

Жұдырықпен бетінен ұрғаннан кейін таксист есінен танып қалады. Жолаушылар оны артқы орындыққа жатқызып, телефонын алып қояды. Келтірілген шығынның жалпы көлемі 299 мың теңге. Содан кейін бірнеше сағат бойы олар Щучинск қаласы мен Қатаркөл ауылын көлікпен кезіп жүрген.

Есін жиғанда полицияға шағымданады деген оймен таксисті иен далаға алып барып, оны өз аяқ киімінің бауымен буындырған. Шөлмектің сынығымен таксистің мойны мен тамақ тұсын кескен. Таксист оқиға орнында көз жұмды.

Ақмола облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты әлгі екеуін қарақшылық жасау, кісі тонау және дәрменсіз адамды өлтіру баптары бойынша кінәлі деп таныды. Сот үкімімен екі жігіт те 18 жылға қамалды.

Зорлық-зомбылықтан зардап шеккендерге көмек көрсетіледі

Бүгінгі таңда Қазақстандағы тұрмыстық зорлық-зомбылық мәселесі бұрынғы Кеңес Одағының көптеген елдеріндегідей өзектілігін жоғалтқан жоқ. Отбасыдағы жауыздың құрбандарына қандай соққы болатындығын, денсаулығына ғана емес, қандай психологиялық өшпес із қалдыратынын ұғынатындар аз.

«Gulbolsyn» жобасы Алматы қаласындағы нәзік жандылардың құқықтарын қорғауға, зорлық-зомбылықтан зардап шеккендерге көмек беріп, қолдау көрсетуге, өзіне-өзі қол жұмсау жағдайларының алдын алу мақсатында жұмыс істейді.

Аталмыш жоба Алматының дағдарыс орталықтарымен, сонымен қатар әлеуметтік ана орталықтарының желісі — «Бақытты отбасы» бастамасымен бірге белсенді жүзеге асырылуда. Бұл орталықтардың қамқорлығындағы көптеген әйелдер «Gulbolsyn» жобасының алғашқы қызмет алушылары болды.

Ай сайын дауды шешу, теңдік мәселелері, тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу бойынша пікір алаңдары мен кездесулер ұйымдастырылып отырады. Заңдық және психологиялық кеңес беру үшін қабылдау бөлімдері құрылып, психологтар, заңгерлер, жаттықтырушылар сияқты мамандар тарапынан кеңес беру қызметтерін көрсету бойынша сенім телефондары жұмыс істейді. Күн сайын ондаған алматылық әйелдер қорқынышын ұмытып, өмірін нөлден бастауға күш алуда, жоба бастауын алғаннан бері 1552 адам көмекке ие болды.

17 қазан күні Алматы қаласында «Жас Отан» бөлімінде жобаның ашылуына байланысты баспасөз конференциясы өтті. Конференцияда жоба мамандары 5 ай ішінде атқарылған жұмыстардың нәтижесімен бөлісіп, алдағы қойылған мақсаттарды айқындады.

«Gulbolsyn» жобасы аясында Алматы қаласында қыздар мен әйелдерге көмек көрсететін 3 кеңес беру пункттері жұмыс істейді, олар «Жас Отан», «Қазақстан еріктілер лигасы» базаларында және «Бақытты отбасы» орталығында орналасқан. Негізгі кеңес беру нүктесі — Бақытты отбасы орталығы базасындағы пункт. Барлық үш кеңес беру пункті жобаның басынан бастап жұмыс жасайды.

Бұл жоба 2021 жылдың желтоқсанына дейін жалғасады, бірақ ұйымдастырушылардың болашаққа үлкен жоспарлары бар. Жоба меңгерушісі ауқымын кеңейтіп, тек Алматы қаласын ғана емес, бүкіл Қазақстанды қамтуды мақсат етеді.

https://fb.watch/8OtDR0bU83/