Латын әліпбиіне көшуде тағы да қателесуге құқымыз жоқ - Қасым-Жомарт Тоқаев

12.04.2023, 16:48
453
Латын әліпбиіне көшуде тағы да қателесуге құқымыз жоқ - Қасым-Жомарт Тоқаев egemen.kz

Біз латын әліпбиіне тез арада көшуіміз керек деп, көптеген өрескел қате жібердік. Тағы да қателесуге құқымыз жоқ. Бұл туралы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ғылым және технологиялар жөніндегі ұлттық кеңестің отырысында айтты, деп хабарлайды smartnews.kz сайты Ақорданың баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

Президент өз сөзінде латын әліпбиіне көшу жайлы ойымен бөлісті.

«Тағы бір өте маңызды мәселе. Бұл қазақ тілінің латын әліпбиіне көшуіне қатысты. Бұл мәселе бүкіл қоғамның ықыласын тудырғаны белгілі. Мен бұрын бұл мәселе бойынша талай рет айттым: біз, ең алдымен, осы сәтті пайдалана отырып, қазақ тіліне реформа жасауымыз керек. Мәселе кирилл әліпбиінен латын әліпбиіне механикалық түрде көшуде емес. Біз латын әліпбиіне тез арада көшуіміз керек деп, көптеген өрескел қате жібердік. Мысалы, латын қарпімен жазылған билбордтарға қараңыздар! Бұл – қазақ тілі емес, тіліміздің табиғатына жат, бұрмаланған мәтіндер. Сондықтан бұл жұмысты Ғылым академиясының басшылығымен асығыстыққа жол бермей, жан-жақты ойластыра отырып, жалғастыру керек. Тағы да қателесуге құқымыз жоқ. Бір мысал келтірейін. Мен бұл мәселе бойынша Құрылтай отырысында айттым. Кириллицада көптеген сөзде «ы» деген әріп бар. Мысалы, «ырымшыл» деген сөзде үш «ы». Біз оны автоматты түрде «у» деп жазатын болдық. Сонда «ырымшыл» деген сөзді латын әліпбиінде жазатын болсақ, үш игрек болады. Бұл қазақ тілі ме? Оны кім оқи алады? Ақырында, тіліміз кирилл әліпбиімен де, тіпті, латын әліпбиімен де жағымсыз көрінетін болды. Осындай мысалдар аз емес. Сондықтан ғалымдарымыз басқа елдердің озық тәжірибесін мұқият зерттеп, ұтымды тұстарын пайдалануы керек», - деді Мемлекет басшысы.

«Анасы адвокат болғасын қорықтым»: танымал әнші Say Mo бұрынғы актер күйеуінен зорлық көргенін жайып салды «Құдайдан қыз болып оянуымды тіледім»: Атышулы Амилай балалық шағынан сыр шертті Журналист Сәуле Әбілдаханқызының қандастар «елді сатып кетеді» деген жазбасын полиция тексеріп жатыр «Екі жыл бұрын ажырасып кетті»: Динара Сәтжан жолдасымен некесін қиды Ақтөбеде марқұмның туыстары ағасын рұқсатсыз жерлеген екі ведомстводан өтемақы талап етті Әйелін бірнеше жыл сабаған дипломат Сәкен Мамаш Астанада тұтқындалды «Мектепте «мини юбка» киген қыздар жүкті болып жатыр»: Атышулы блогер мектепте орамалды рұқсат етпейтін заңға ренжіді Танымал актер әйеліне лифтіде шабуыл жасағаны үшін түсірілім алаңынан қуылды (ВИДЕО) Спортшы Сұлтан Заурбекке Шымкент қаласының әкімі демеушілік жасай ма? Қуандық Бишімбаевтың әкесі Таразда Bishimbayev University оқу орнын ашпақ Ақтауда өтіп бара жатқандар қызды зорламақ болған ер адамды тұрғындар ұстап алды Қазақ тілін дамыту үшін «Қазақ тілі» қоғамына 200 млн теңге бөлінді «Анасының көзінше басып өтті»: 7 жасар қызды басып өлтірген жүк көлігіне қатысты істің мән-жайы анықталды Баходир Жалолов: «Ақшасын берсе, барлығымен күресемін» Оралда терминалдан 680 мың теңге алып кеткен ұрылар ұсталды Астанадағы үлкен жекпе-жек: Жәнібек пен Нгамисинге баспасөз жиынында Бишімбаевтың отбасы балаларға алимент төлеуден бас тартты Енді Перизат Қайратпен бірге анасы да сотталуы мүмкін Қарасайда бизнесмен өз серіктесін өлтіріп, оны көлігімен бірге өртеп жіберген Шымкентте оқып жатқандар үнді студент жүрегі тоқтап, қайтыс болды – Үндістанды БАҚ