Енді қазақ әйелдері шетелдіктерге суррогат ана бола алмауы мүмкін

SMARTNEWS.KZ басылымының хабарлауынша, Қазақстандық әйелдерге шетелдіктер үшін суррогат ана болуға тыйым салу ұсынылып отыр. Мәжіліс депутаты Гүлдара Нұрымова бұл мәселеге қатысты алаңдаушылық білдіріп, мұндай қадамның әйелдерді қылмыстық жолмен пайдалану мен балалар саудасына жол бермеуге мүмкіндік беретінін мәлімдеді.

Депутаттың айтуынша, қазіргі уақытта Қазақстанда суррогат ана болуға тапсырыс берушілер арасында шетел азаматтары да бар, ал халықаралық деңгейде мұндай жағдайлар азаматтық, ата-ана құқығын тану, баланың құқықтық мәртебесін анықтау секілді мәселелерге байланысты дау-дамайларға әкеліп жатады. Бұл баланың азаматтығы болмауына немесе құқықтық жағдайының белгісіз болуына себеп болуы мүмкін.

Нұрымованың пікірінше, Қазақстанның суррогат аналыққа қатысты салыстырмалы түрде жеңіл заңнамасы оны репродуктивтік туризм үшін тартымды елге айналдырып отыр. Себебі, Ресей мен Қытай сияқты көршілес елдерде, сондай-ақ Германия мен Франция сияқты дамыған мемлекеттерде суррогат ана болуға толық тыйым салынған немесе шетелдіктерге қызмет көрсетуге қатаң шектеулер қойылған.

Грузияның тәжірибесі қауіптерді айқындайды

Грузиядағы жағдай, онда суррогат аналық бақылаусыз дамып, көптеген әлеуметтік және заңдық мәселелер туындатқаны белгілі. Гүлдара Нұрымова атап өткеніндей, бұл елде қаржылық қиындықтарға байланысты жас әйелдердің суррогат ана бағдарламаларына қатысуы, жаңа туған баламен қоштасудың ауыр психологиялық салдарларына, сонымен қатар балалардың саудаға айналуының өсуіне ықпал еткен. Бұл жағдай адам саудасының жаңа түріне айналып кетуі мүмкін.

Елде шетелдік агенттіктер мен ЭКО-клиникалар белсенді түрде жұмыс істеп, Қазақстанның әйелдерін биоматериалын коммерциялық мақсатта пайдалану үшін тартуда. Мұндай жағдайлар әйелдер денсаулығына қауіп төндіріп, ұлттық саулыққа да зиян келтіруі мүмкін.

Нұрымова шетелдік агенттіктердің қызметін лицензиялау мен олардың ашық тізілімін жариялау, сондай-ақ суррогат ана болу жөніндегі нотариалды келісімшарттарды цифрлық түрде тіркеу туралы ұсыныс айтты. Бұл шаралар елімізде суррогат ана болу қызметін тек Қазақстан азаматтарына ғана ұсынуға мүмкіндік беруі керек, деп атап өтті депутат.