RUS
SMARTNEWS.KZ басылымының хабарлауынша, Мәжілісте борышкерлердің құқығы мен қарыз өндіріп алу жүйесіне қатысты даулы мәселе көтерілді. Мұрат Әбенов қазіргі тәжірибенің Конституция талаптарына қайшы келетін тұстары барын айтып, жүйені «қорқынышты механизм» деп атады.
AMANAT партиясының депутатының сөзінше, елде бүгінде шамамен 1,5 миллион шот бұғатталған. Оның айтуынша, мәселенің түп-тамыры — нотариустарға азаматты қатыстырмай-ақ борышкер деп тану құқығының берілуінде.
— Адамды іздемейді, шақырмайды. Бірден нотариусқа жүгінеді. Ал нотариус Қазақстан Республикасының атынан атқарушылық жазба шығарып, оны жеке сот орындаушысына жолдайды. Бұл — өте ауыр әрі қисынсыз жүйе, — деді Мұрат Әбенов.
Депутаттың айтуынша, қазір микрокаржы ұйымдары мен ломбардтар да толыққанды сот процесінсіз қарыз өндіріп ала алады.
Сондай-ақ ол борышкерлерге қолданылатын санкциялардың шектен тыс күшейіп кеткеніне назар аударды. Бұрын көлікке тыйым салу немесе жүргізуші куәлігінен айыру көбіне алимент төлемейтіндерге қатысты қолданылса, қазір бұл тәжірибе кеңейіп кеткен.
— Адам микрокаржы ұйымына қарыз болуы мүмкін. Бірақ соның кесірінен жүргізуші куәлігінен айырылады. Егер ол таксист болып жұмыс істесе, табыс табу мүмкіндігін жоғалтады. Сонда қарызын қалай өтейді? Мұнда қандай логика бар? — деді депутат.
Мұрат Әбенов тағы бір өзекті мәселе ретінде өсімпұл мен пайыз жүктемесін атады. Оның сөзінше, азаматтар негізгі қарызды жаба алмай жүргенде үстінен қосымша пайыз есептеле береді.
Ал заң жобасы бойынша жұмыс тобының өкілі қазіргі жүйе «даусыз мәмілелер» бойынша бұйрықтық тәртіпке негізделгенін түсіндірді. Бұрын мұндай істерді сот қараса, кейін бұл өкілеттік нотариустарға берілген. Сонымен қатар жұмыс тобы депутат көтерген барлық ұсынысты қарастыруға дайын екенін мәлімдеді.