Қазақстан жасанды интеллект саласында көш бастап тұр

SMARTNEWS.KZ басылымының хабарлауынша, жасанды интеллект соңғы жылдары әлемдік экономиканың негізгі қозғаушы күштерінің біріне айналды. Қазір ол бизнес, білім беру, мемлекеттік басқару, қаржы, медицина және өнеркәсіп сияқты салаларға кеңінен енгізіліп отыр.

Осы жаһандық өзгерістер аясында Қазақстан тек үрдісті қуып қана қоймай, өз алдына дербес жасанды интеллект экожүйесін қалыптастырып келеді.

Microsoft компаниясы дайындаған Global AI Diffusion рейтингінің нәтижесіне сәйкес, Қазақстан Орталық Азия және ЕЭО елдері арасында ЖИ таралу деңгейі бойынша көш бастады. Индикатор 15,9% деңгейін көрсетіп, елді әлемнің 147 мемлекеті арасынан 70-орынға орналастырды.

Рейтинг ЖИ қызметтерін қолданатын 15-64 жас аралығындағы халық үлесін өлшейді. Яғни бұл көрсеткіш тек технологияны қолдану деңгейін ғана емес, цифрлық инфрақұрылымның дамуын да айқындайды.

Қазақстан бұл көрсеткіш бойынша өңірдегі бірқатар елдерден айқын озып отыр. Салыстырмалы түрде алғанда Беларусь – 9,6%, Қырғызстан мен Ресей – 9,5%, Өзбекстан – 7,2%, ал Тәжікстан мен Түрікменстанда бұл көрсеткіш 6,1% деңгейінде.

Сонымен қатар Қазақстан ЖИ қолданушылар санының өсімі бойынша да әлемдегі ең жоғары қарқын көрсеткен елдердің қатарына кірді. Елде бұл көрсеткіш бір жыл ішінде 25,6%-ға артқан.

Сарапшылардың пікірінше, жасанды интеллекттің дамуы тек технологиялық прогреспен емес, елдер арасындағы ынтымақтастық деңгейімен де тығыз байланысты. Осы тұрғыда Қазақстанның Түркі мемлекеттері ұйымы аясындағы әріптестігі маңызды рөл атқарады.

15 мамыр 2026 жылы Түркістан қаласында ұйымға мүше мемлекеттер басшыларының бейресми саммиті өтеді. Күн тәртібінде «Жасанды интеллект және цифрлық даму» тақырыбы қаралмақ.

Саммит барысында ЖИ енгізу, цифрлық инфрақұрылымды дамыту және экономикалық ынтымақтастықты күшейту мәселелері талқыланады. Сарапшылар мұны түркі кеңістігінде жаңа технологиялық кезеңнің басталуы ретінде бағалап отыр.

Айта кету керек, Түркия мен Әзербайжан да ЖИ таралу деңгейі бойынша жоғары нәтижелер көрсетіп отыр. Бұл елдер цифрлық сервистерді, электронды үкімет жүйесін және технологиялық инфрақұрылымды белсенді дамытып келеді.

Жалпы алғанда, Түркі мемлекеттері ұйымына кіретін елдер біртіндеп тек саяси-экономикалық емес, технологиялық кеңістік те қалыптастырып жатыр. Оның негізгі драйверіне жасанды интеллект пен цифрландыру айналуда.

Қазақстан бұл бағытта айқын жүйелі саясат жүргізіп отыр. Елде суперкомпьютерлік қуаттар, деректер орталықтары және GovTech шешімдері қарқынды дамуда. Сонымен қатар мемлекеттік қызметтерді цифрландыру деңгейі жоғары, бұл ЖИ енгізуге қолайлы орта қалыптастырады.

Мемлекет басшысының жасанды интеллектті орта білім беру жүйесіне енгізу туралы Жарлығы да осы бағыттағы маңызды қадамдардың бірі болды. Құжатқа сәйкес, 2026–2029 жылдарға арналған кешенді жоспар әзірленіп, мектептерде ЖИ қолдану стандарттары енгізіледі.

Сонымен қатар педагогтардың кәсіби дамуын қамтамасыз ету және ЖИ-ді білім беру процесінде қосымша құрал ретінде қолдану қарастырылған.

Жалпы Қазақстанда жасанды интеллект тек жеке технологиялық бағыт емес, елдің цифрлық трансформациясының негізгі тірегіне айналып келеді.