Еліміздің сыртқы сауда айналымы 32,9 млрд долларға дейін ұлғайды

SMARTNEWS.KZ басылымының хабарлауынша, Қазақстан 2026 жылдың бірінші тоқсанын сыртқы сауда көрсеткіштерінің айқын өсуімен аяқтады. Елдің сыртқы сауда айналымы 32,9 млрд АҚШ долларына жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 10,5%-ға артты. Бұл сыртқы экономикалық сектордың тұрақтылығын және экспорт құрылымындағы сапалық өзгерістердің күшейіп келе жатқанын көрсетеді.

Қаңтар-наурыз айларында экспорт көлемі 18,0 млрд долларды құрап, 9,4%-ға өсті. Импорт 14,9 млрд долларға жетіп, 11,8%-ға ұлғайды. Импорт өсімі негізінен өнеркәсіп, энергетика және көлік инфрақұрылымын жаңғыртуға арналған инвестициялық және технологиялық тауарларды сатып алудың артуымен байланысты. Әсіресе электр генераторлық қондырғылар импорты 5 еседен астам өсіп, 416,8 млн долларға жетті. Сондай-ақ газ турбиналары, авиациялық қозғалтқыштар, мұнай өнімдері, локомотивтер және өңдеу жабдықтарының импорты да айтарлықтай артты. Бұл ел экономикасында инвестициялық сұраныстың жоғары деңгейде сақталып отырғанын аңғартады.

Ерекше назар аударатын бағыт – шикізатқа жатпайтын сектор. 2026 жылдың алғашқы тоқсанында Қазақстанның несырьелік тауарлар бойынша сыртқы сауда айналымы 20,4 млрд долларға жетіп, 13,5%-ға өсті. Ал несырьелік экспорт 23,4%-ға артып, 6,9 млрд долларды құрады. Бұл көрсеткіш елдің сыртқы сауда құрылымының біртіндеп сапалы өзгеріп жатқанын айғақтайды.

Шикізаттық емес экспорттың негізгі драйверлері қатарында мыс пен мыс катодтары, күміс, уран, ферроқорытпалар, мал азығы өнімдері және күнбағыс майы бар. Күнбағыс майының экспорты 60%-ға жуық өсіп, 277,8 млн долларға жетті. Ферроқорытпалар экспортының 20,1%-ға артуы металлургия саласының нығайып, өнім географиясының кеңейіп келе жатқанын көрсетеді.

Қазақстанның сыртқы сауда серіктестері құрылымында да тұрақты әртараптандыру сақталған. Ең ірі серіктес – Қытай, оның үлесіне 7,8 млрд доллар немесе жалпы сауданың 23,8%-ы тиесілі. Ресей 6,5 млрд доллар көлемімен екінші орынды сақтап отыр. Сондай-ақ Италия, Түркия және Өзбекстан негізгі серіктестер қатарында қалды. Еуропа нарығындағы позициялардың күшеюі де ерекше байқалады: Италиямен тауар айналымы 3,4 млрд доллардан асып, оның ішінде Қазақстан экспорты 3 млрд доллардан жоғары деңгейге жетті.