Қостанайда 795 млн теңге туралы айып тағылған азамат сотта толық ақталды

SMARTNEWS.KZ басылымының хабарлауынша, Қостанай қаласының №2 соты Арқалық кен орнындағы техногендік минералдық түзілімдерді заңсыз иеленді деген айып тағылған азаматқа қатысты қылмыстық істі қарады. Іс материалдарында мемлекетке 795 миллион теңгеден астам залал келтірілгені көрсетілгенімен, сот айыпталушыны толық ақтап шықты.

Тергеу нұсқасына сәйкес, күдікті 2024 жылдың қазан айынан 2025 жылдың тамызына дейін Арқалық кен орнындағы үйінділерден техногендік минералдық түзілімдерді алып, оларды сақтауды, өңдеуді және серіктестік арқылы сазды сатуды ұйымдастырған. Айыптау тарапының мәліметінше, осы әрекеттердің салдарынан Өнеркәсіп және құрылыс министрлігіне 795 миллион теңгеден астам шығын келтірілген.

Сот барысында даулы техногендік минералдық түзілімдердің қандай да бір заңды тұлғаның балансында тұрмағаны және экономикалық айналымға енгізілмегені анықталды. Осыған байланысты оларды ұрлық нысаны ретінде қарастыру мүмкін емес деген қорытынды жасалды.

Мемлекеттік айыптаушы соттан айыпталушыны кінәлі деп танып, орташа қауіпсіздік мекемесінде 6 жылға бас бостандығынан айыруды және азаматтық талапты қанағаттандыруды сұраған.

Алайда сот айыпталушының әрекеттерінде қылмыстық құқық бұзушылық құрамы жоқ деп тапты. Судьялар даулы минералдық түзілімдер құқықтық тұрғыдан табиғи ресурстар санатына жататынын атап өтті. Сонымен қатар жер қойнауын пайдалану лицензиясының болмауы өздігінен Қылмыстық кодекстің 214-бабында көзделген заңсыз кәсіпкерлік құрамын қалыптастырмайтыны көрсетілді.

Сот айыптау тарапы ұсынған залал көлеміне де күмән келтірді. Өйткені есеп өндірістік алюминий оксидінің құнына негізделген, ал зерттелген материалдар даулы шикізаттың кәдімгі саз екенін көрсеткен. Сотқа келтірілген залалдың нақты көлемін дәлелдейтін даусыз айғақтар ұсынылмаған.

Бұдан бөлек, заңсыз алынған деп көрсетілген минералдық түзілімдердің көлемі маркшейдерлік және геодезиялық өлшеулер жүргізілмей, жанама әдіспен есептелгені анықталған.

Соттың пайымынша, серіктестік сатқан өнім шикізатты өңдеу және байыту нәтижесінде алынған дербес тауар болған. Оның құны табиғи шикізатпен емес, технологиялық өңдеумен байланысты қалыптасқан.

Нәтижесінде сот ер адамды барлық айыптар бойынша ақтап, оның заңсыз қылмыстық жауапкершілікке тартылуына байланысты келтірілген зиянды өтеу құқығын мойындады.

Үкім әзірге заңды күшіне енген жоқ.