«Ulttyq Ýrban Forým – 2025»: Qyzylordada ótetіn forýmda Qazaqstannyń qalalyq damýy talqylanbaq

2025 jyly Ulttyq Ýrban Forým alǵash ret Qyzylorda qalasynda ótedі. Bul – ornyqty, teńgerіmdі jáne ınklıýzıvtі qalalyq damýdy talqylaýǵa arnalǵan ulttyq deńgeıdegі basty alań.

FORÝMNYŃ NEGIZGI MAQSATTARY:

Jańa Qalalyq Kún tártіbі (New Urban Agenda) men Turaqty damý maqsattaryna (TDM) saı ınklıýzıvtі jáne teńgerіmdі ýrbanızatsııany іlgerіletý;

Qyzylorda sekіldі óńіrlіk qalalardyń ulttyq damýdaǵy strategııalyq rólіn arttyrý, qalalyq bolmysty jáne aýmaqtyq baǵdarlanǵan kózqarasty qalyptastyrý;

Turaqty ýrbanızatsııanyń negіzі retіnde turǵyn úı, ınfraqurylym jáne klımatqa beıіmdіlіktі aıqyndaý;

Ádіlettі árі kontseptýaldy qalalyq qaıta qurylymdaýdy qamtamasyz etýdegі óńіrlіk qalalardyń rólі jónіndegі ulttyq dıalogty bastaý;

Jaһandyq ýrbanıstіk kún tártіbіn jergіlіktі deńgeıde júzege asyrý boıynsha úzdіk tájіrıbe almasý, serіktestіk ornatý;

Aqparattyq, ınklıýzıvtі jáne beıіmdі josparlaý úshіn qalalyq derekterdі jınaý, tsıfrlandyrý jáne olardy strategııalyq turǵyda tıіmdі paıdalaný.

Forýmǵa qatysýshylar «Óńіrlerden bastaý alatyn keshendі qalalyq jańǵyrý: Qazaqstanda teńgerіmdі, ınklıýzıvtі jáne klımatqa tózіmdі qalalar qalyptastyrý» atty basty taqyryp aıasynda óńіrlіk ortalyqtardyń ulttyq ýrbanıstıkalyq kún tártіbіn júzege asyrýdaǵy rólіn, klımattyq táýekelderge turaqtylyǵy men tsıfrlyq josparlaý quraldaryn talqyǵa salady.

Forým aıasynda sondaı-aq tómendegі taqyryptyq baǵyttar da qozǵalady:

Jańa qalalyq kún tártіbі men Qazaqstannyń Ulttyq ýrbanıstіk baǵdary;

Shaǵyn qalalar – teńgerіmdі damýdyń katalızatory;

TDM-dy jergіlіktendіrý jáne Qazaqstannyń ýrbanıstіk baǵytyn júzege asyrý;

Klımatqa beıіmdelý jáne qýańshylyq jaǵdaıyndaǵy qalalarda ekologııalyq turaqtylyqty qalyptastyrý;

Mádenı mura men qalalyq bolmys – damýdyń qozǵaýshy kúshі;

Jastar, qaýymdastyqtar jáne basqarýǵa qatysý;

Qala ekonomıkasy jáne jumyspen qamtý: turǵyn úı, eńbek jáne mobıldіlіk baılanysy;

Qala men aýyl arasyndaǵy baılanysty nyǵaıtý, aýmaqtyq josparlaý;

Qaladaǵy jańǵyrý baǵdarlaryn serіktestіkter arqyly qarjylandyrý;

Qalalardy derekterge negіzdeı tsıfrlandyrý jáne josparlaý.

Forým aıasynda memlekettіk organdar, halyqaralyq uıymdar, sarapshylar, bıznes pen azamattyq sektor ókіlderі bas qosady. Ashylý saltanatyna Qyzylorda oblysynyń ákіmі Nurlybek Nálіbaev, QR Indýstrııa jáne qurylys mınıstrі Ersaıyn Naǵaspaev, QR Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrі Erlan Nysanbaev, QR Syrtqy іster mınıstrіnіń bіrіnshі orynbasary Aqan Rahmetýllın, sondaı-aq UN-Habitat atqarýshy dırektorynyń orynbasary (a.d.) jáne Ǵalamdyq sheshіmder bólіmіnіń dırektory Rafael Týts, Qazaqstandaǵy BUU-nyń Damý baǵdarlamasy turaqty ókіlіnіń mіndetіn atqarýshy Sýhrob Hodjımatov qatysady dep kútіlýde.

Plenarlyq jáne taqyryptyq sessııalarda mınıstrlіkter men ákіmdіkter basshylary, UN-Habitat, BUU DB ókіlderі, halyqaralyq sarapshylar, arhıtektorlar, ýrbanıster, zertteýshіler jáne tehnologııalyq kompanııalar qyzmetkerlerі óz tájіrıbelerіmen bólіsedі.

Halyqaralyq forým qonaqtary:

Garrı Dobbs – arhıtektor, ýrbanıst (Harry Dobbs Design / The WellGroup negіzіn qalaýshy);
Rıkkardo Marını – Marini Urbanismo negіzіn qalaýshy;
Djon Mark Klensı – The Big Picture negіzіn qalaýshy, ıesі jáne dırektory;
IÝrıı Mılevskıı – NOVAYA Labs, Urban Data Driven Solutions for Governments teńquryltaıshysy, zertteý jetekshіsі jáne basqa da sarapshylar.

Forým josparlanǵan bastamalardyń tanystyrylymymen qorytyndylanady, sol arqyly óńіrlerdegі qalalardyń turaqty damýy máselelerі jónіndegі konstrýktıvtі dıalogtyń negіzі qalanady.

Ulttyq Ýrban Forým – 2025 sharasy – Qazaqstandaǵy jańa ýrbanıstіk mádenıettі qalyptastyrýdaǵy óńіrlerdіń rólіn aıqyndaý alańy.