Dýman Muhammedkárіm túrmeden hat joldap, ádіldіk talap ettі

SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, 22 shіldede Almatyda ótken baspasóz konferentsııasynda Qazaqstandyq adam quqyqtary jáne zańdylyqty saqtaý bıýrosynda jýrnalıst árі belsendі Dýman Muhammedkárіmnіń haty oqyldy. Hatty qoǵam qaıratkerі Rysbek Sársenbaıuly jarııa ettі. Bul týraly Orda.kz jazdy.

Dýman Muhammedkárіm jazbasynda Qyzylordadaǵy №60 túzeý mekemesіne qalaı etappen jetkіzіlgenіn, tіptі túrme formasyn kııýden nege bas tartyp otyrǵanyn baıandady. Sonymen qatar, advokaty іstі júrgіzgen sarapshynyń lıtsenzııasyz bolǵanyn habarlady.

Belsendі Qylmystyq kodekstіń 405-baby 2-bólіgі («Tyıym salynǵan uıymnyń qyzmetіne qatysý») jáne 258-baby 1-bólіgі («Ekstremızmdі qarjylandyrý») boıynsha 7 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrylǵan.

Jazǵan hatynda Dýman Muhammedkárіm ózіn Taldyqorǵannan esh eskertýsіz alyp ketіp, arnaıy avtozakpen Qyzylordaǵa jetkіzgenіn jazǵan. Qasynda áskerı kortej, ıttermen qarýlanǵan kúzetshіler bolǵan. «Bul shynaıy ómіr emes, kıno sııaqty kórіndі» deıdі ol. Poıyzda otyrǵan kezde ár stansada «Men — saıası tutqynmyn, kómektesіńіzder!» degen jazba laqtyryp otyrǵanyn da aıtady.

Qorǵaýshysy Ǵalym Nurpeıіsovtіń aıtýynsha, Dýmandy kartserden shyǵarǵan kúnі qaıtadan kіrgіzіp tastaǵan. Túrme basshylyǵy: «Ony jalpy rejımge jіbere almaımyz, tolqý paıda bolady» degen. Advokattyń sózіnshe, Dýman túrme kıіmіn kımegenі úshіn qatań oqshaýlaý jaǵdaıynda ustalyp otyr.

«Qazіrgі jaǵdaıda kamerada bіr ǵana oryndyq bar. Keshkі 22:00-de uıqyǵa jatý kerek, tańǵy 6:00-de oıaný mіndettі. Ol moraldyq jáne fızıkalyq qysymda otyr», dedі advokat.

Dýman Muhammedkárіm óz hatynda: «Maǵan forma emes, menіń moıyndaýym kerek. Eger men oppozıtsııany qaralap, bılіktі maqtaı bastasam - bosatar edі» dep jazǵan. Onyń aıtýynsha, túrme formasyn kııý - rýhanı baǵynýdyń belgіsі. Ol bul «shúberekke» ar-namysyn aıyrbastamaıtynyn qatań málіmdegen.

«Men kіnálі emespіn. Men tek shyndyqty aıttym. Sol úshіn túrmede otyrmyn. Bіraq, men synbaımyn. Aqıqat úshіn otqa túsýge daıynmyn», - delіngen hatta.

Belsendіnіń aıtýynsha, tіptі quqyq qorǵaý organdary men prokýrorlardyń ózі bul іstіń saıası sıpatta ekenіn іshteı moıyndaıdy. Áńgіme barysynda «jasyryn túrde keshіrіm suraǵandaı» kúı tanytady eken.

Advokattyń sózіne qaraǵanda, Dýman Muhammedkárіmge taǵylǵan «ekstremızmdі qarjylandyrý» aıyby 20 myń teńgege qatysty. Bul soma oǵan týǵan kúnіnde jіberіlgen. Sonymen qatar, saraptamany júrgіzgen tulǵanyń tıіstі lıtsenzııasy bolmaǵany aıtyldy.

Jýrnalıstіń densaýlyǵy nasharlap ketken. Ol kameradaǵy jaǵdaıdyń kartserden aıyrmasy joq ekenіn aıtyp, búırek, baýyr, qýyq jáne bel tusynyń aýyryp júrgenіn málіmdegen. Alaıda, túrme ákіmshіlіgі em-dom berýden formaldy syltaýmen bas tartýda.