Qazaqtar kіmderdі jıі sotqa beredі: kósh basynda – ákіmdіkter men sot oryndaýshylary

SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, Bas prokýratýra janyndaǵy Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý komıtetі (QSjAE) 2025 jyldyń alǵashqy jartysynda sottardyń bіrіnshі ınstantsııasyna memlekettіk organdar men laýazymdy tulǵalarǵa qatysty shamamen 17,2 myń ákіmshіlіk іs túskenіn jetkіzdі. Bul ótken jyldyń qańtar-maýsymymen salystyrǵanda 9,3% kóp. Mundaı іsterdіń 99,7%-y – memlekettіk kompanııalar nemese jeke sheneýnіkterdіń áreketterіn daýlaý.

Kіmdі eń kóp sotqa beredі?

Eń kóp sot іsі ákіmderge, ákіmdіk apparattaryna jáne ákіmdіkke qarasty uıymdarǵa qatysty qozǵalǵan. Bıylǵy alty aıda mundaı іsterdіń sany 5,7 myńǵa jetken. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 23,7% ósіm. Sarapshylardyń aıtýynsha, bul jergіlіktі bılіk pen qoǵam arasyndaǵy daýlardy sotqa deıіn sheshý tıіmdіlіgіnіń tómendeýіn kórsetedі.

Ekіnshі orynda – Respýblıkalyq jekeshe sot oryndaýshylary palatasy. Olardyń zańsyz áreketterі nemese áreketsіzdіgі úshіn alty aıda 4,7 myń talap aryz túsken. Úshіnshі orynǵa Qarjy mınıstrlіgі shyqty. Oǵan qarasty Memlekettіk kіrіster komıtetіne 1,5 myńnan astam іs tіrkelgen.

Eń jıі kezdesetіn daýlar

Talap-aryzdardyń eń úlken bólіgі sot oryndaýshylarymen baılanysty – 29,4%. Bul shamamen 5 myń іs, ótken jylmen salystyrǵanda 12,7%-ǵa kóp. Ekіnshі orynda – jer daýlary (1,8 myń іs), al úshіnshі orynda – memlekettіk satyp alýlarǵa qatysty іster (1,8 myń іs, bul ótken jylǵa qaraǵanda 54% kóp).

Sonymen qatar, múlіktіk daýlar 3,2 ese kóbeıgen, arhıtektýra jáne qala qurylysy salasyndaǵy іster – 33,4%, quqyq qorǵaý salasynda – 16,3% artqan.

Azamattar qanshalyqty jıі jeńedі?

Bıylǵy bіrіnshі jartyjyldyqta tіrkelgen 17,2 myń іstіń tek úshten bіrі – 5,1 myń іs qaralyp, sheshіm shyqqan. Sonyń 53,6%-y talapkerlerdіń paıdasyna sheshіlgen. Al ákіmdіkterge qarsy іsterdіń 65,7%-y azamattardyń jeńіsіmen aıaqtalǵan. Al Bas prokýratýramen sottasqanda mundaı múmkіndіk bar bolǵany 7,7%.

Sondaı-aq, sot memlekettіk qyzmetkerlerdіń zań buzǵany úshіn óz aldyna protsessýaldyq aıyppuldar salǵan. Sońǵy jyldary mundaı sharalar jyl saıyn 200-den astam sheneýnіkke qoldanylyp keledі. 2025 jyldyń alty aıynda osyndaı aıyppuldy 79 memlekettіk qyzmetker alǵan.