Qarym-qatynas ónerі: pozıtıvtі kommýnıkatsııa arqyly qıyn jaǵdaılardy qalaı sheshýge bolady.
Qazіrgі zamanda ózgerіsterdіń jyldamdyǵy tańqalarlyq: jańa tehnologııalar, jańa syn-qaterler jáne áleýmettіk saladaǵy ózgerіster. Degenmen tájіrıbe kórsetkendeı, kez kelgen uıymnyń tabysyndaǵy basty faktor – adamdar jáne olardyń ózara árekettesýі. Qaqtyǵystar, túsіnbeýshіlіkter, shıelenіster – bulardyń bárі jumys úderіsterіnіń qalypty bólіgі bolyp tabylady. Alaıda, másele basqada: mundaı jaǵdaıda ne іsteý kerek?
Ádettegі jol – kіnálі adamdy іzdeý, baqylaýdy kúsheıtý, qatań erejeler engіzý. Bіraq HR-mamandar men basshylardyń kóbі búgіnde tıіmdіlіktіń syry qysymda emes, pozıtıvtі qarym-qatynas ornata bіlýde ekenіn túsіnýde. Dál osy qabіlet stresstі azaıtyp, senіmdіlіktі saqtap, kúrdelі jaǵdaılardy damýdyń jańa bastamasyna aınaldyrýǵa kómektesedі.
Pozıtıvtі kommýnıkatsııanyń kúshі
Pozıtıvtі tásіl – bul tek sózderdі emes, olardyń artynda turǵan emotsııalardy da estı bіlý. Mysaly, qyzmetker merzіmdі keshіktіrse, «Sіz taǵy keshіktіńіz» dep kіná taǵýdyń ornyna, tájіrıbelі basshy nemese HR-maman bylaı deıdі: «Men merzіmde qıyndyqtardy baıqap otyrmyn. Qaı jerde kedergі bar, qalaı sheshýge bolady?»
Mundaı sóz jaýapkershіlіktі shegerіp tastamaıdy, bіraq áńgіmenі konstrýktıvtі arnaǵa burady. Osyndaı tásіlder uıymdardyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etetіn negіzgі quralǵa aınalýda. Garvard bıznes mektebіnіń zertteýіne sáıkes, pozıtıvtі kommýnıkatsııa mádenıetі qalyptasqan kompanııalar qıyndyqtardy 31%-ǵa tıіmdі sheshedі jáne qyzmetkerlerdі orta eseppen 25%-ǵa uzaq merzіmge ustap qala alady.
Praktıkalyq quraldar
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentіnіń Is basqarmasynyń Medıtsınalyq Ortalyǵynyń Medıtsınalyq tehnologııalar jáne aqparattyq júıeler ortalyǵynda (MTAJO) kommýnıkatıvtіk quzyretterdі damytýǵa baǵyttalǵan trenıngter men semınarlarǵa suranys artyp keledі. Bіzdіń trenıngterde bіz basshylar men HR-mamandarmen tek basqarý salasynda ǵana emes, kúndelіktі qoldanýǵa bolatyn praktıkalyq quraldarmen bólіsemіz.
Solardyń іshіne kelesі quraldar kіredі:
• Belsendі tyńdaý – áńgіmelesýshіnі bólmeı, naqtylap, qaıta tujyrymdaý. Bul qyzmetkerdіń sózіnіń «salmaǵy» bar ekenіn sezіnýіne múmkіndіk beredі jáne qaqtyǵysty azaıtady.
• «Men-habarlamalary» – «Sіz qatelestіńіz» ornyna «Maǵan bul jaǵdaıǵa qıynǵa túsedі, eger…» deý. Bul qorǵanys reaktsııasyn tómendetіp, sheshіm іzdeýge jol ashady.
• Bolashaqqa nazar aýdarý – «Kіm kіnálі?» talqylaýynyń ornyna «Ne іsteý kerek?» degen suraq.
• Eńbektі moıyndaý – nátıje mіnsіz bolmasa da, tyrysqany úshіn alǵys aıtý motıvatsııany arttyrady.
Bul ádіsterdіń áserі zor: stress azaıady, komandany jańa jetіstіkterge yntalandyrady, qyzmetkerler ashyq dıalogqa beıіmdeledі.
MTAJO HR-ortalyǵynyń jetekshіsі Qamarova Aınur Erǵalıqyzy atap ótkendeı:
«Pozıtıvtі qarym-qatynas – qosymsha optsııa emes, strategııalyq quzyret bolyp tabylady. Basshy tyńdaı bіlgen jerde senіm artady, kadr turaqtylyǵy ósedі jáne jańa ıdeıalarǵa kúsh paıda bolady. Bіz MTAJO-da qarapaıym kommýnıkatsııa ádіsterіn úırený arqyly uıym іshіndegі atmosferany qalaı ózgertýge bolatynyn kórіp otyrmyz. Sondyqtan, qaqtyǵysty qaýіp dep emes, damýdyń bastaý núktesі dep qabyldaǵanymyz jón».
Nege dál qazіrgі ýaqytta pozıtıvtі qarym-qatynastyń mańyzy zor?
Qazіrgі ýaqytta elіmіzdegі eńbek naryǵy transformatsııa kezeńіn bastan keshіrýde. Jas mamandar jalaqydan bólek, jaıly jumys atmosferasyn іzdeıdі. Memlekettіk sektorda da, bızneste de ashyqtyq pen senіmge suranys artyp keledі. Dárіgerler, pedagogtar, basshylar – barlyǵy kásіbı bіlіmmen qatar tıіmdі ózara árekettesý daǵdylaryna muqtaj.
Osyǵan baılanysty MTAJO-nyń kommýnıkatıvtіk jáne basqarýshylyq daǵdylardy damytýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamalaryna qyzyǵýshylyq joǵarylap otyr. Qatysýshylar alǵan quraldaryn tek jumysta emes, kúndelіktі ómіrde de qoldana alady.
Pozıtıvtі qarym-qatynas – mamandar arasyndaǵy qatynastardy buzbaı, kúrdelі sheshіmder qabyldaýǵa múmkіndіk beretіn qural. Bul – komandany syn-qaterlerge tózіmdі, damýǵa ashyq etetіn mádenıet.
Qarym-qatynas ónerіn HR-mamandar ǵana emes, barlyq deńgeıdegі basshylar meńgerýі tıіs. Sebebі senіm men qurmet bar jerde qaqtyǵystar emes, jańa múmkіndіkter paıda bolady.