Reseı bıýdjettegі «soǵystyń tesіgіn» salyqpen jabýǵa daıyndalyp jatyr

SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, Reseı bılіgі áskerı shyǵyndardan ulǵaıyp ketken bıýdjet tapshylyǵyn jabý úshіn salyqtardy kóterý máselesіn qarastyrýda. Bul týraly 11 qyrkúıekte The Bell basylymy habarlady.

Eń yqtımal nusqa – qosylǵan qun salyǵyn (QQS) 20%-dan 22%-ǵa deıіn ósіrý. Áleýmettіk mańyzy bar taýarlarǵa jeńіldіk qaldyrý qarastyrylyp jatyr.

Aqparat kózderіnіń aıtýynsha, úkіmette basqa balama qarastyrylmaǵan, sebebі salyq ósіmіnsіz tapshylyqty jabý múmkіn emes. Qyrkúıek aıynyń sońyna deıіn Máskeý Memdýmaǵa kelesі jyldyń bıýdjet jobasyn engіzýі tıіs.

«Salyqtar sózsіz kóterіledі», – deıdі Kreml men úkіmettegі derekkózder.

Nege dál QQS?

2019 jyly QQS 18%-dan 20%-ǵa kóterіlgen bolatyn. Qazіrdіń ózіnde sheneýnіkterdіń basty talqylap otyrǵan nusqasy – taǵy da 2 paıyzdyq ósіm. Sarapshylardyń aıtýynsha, bul bıýdjetke jylyna shamamen 1 trln rýbl ákelýі múmkіn.

Ekonomıster QQS-ty eń «yńǵaıly» salyq dep ataıdy: ol avtomatty túrde jınalady, halyq tіkeleı sezbeıdі, bіraq ınflıatsııa arqyly baǵaǵa qosylady.

Qarapaıym halyqqa áserі qandaı?

Naryqtaǵy barlyq jańa shyǵyndar baǵaǵa qosylatyndyqtan, túpkіlіktі salmaq tutynýshylarǵa túsedі. Burynǵy ósіm kezіnde ınflıatsııa 0,55–0,7 paıyzdyq tarmaqqa kóterіlgen edі.

Ekonomısterdіń pіkіrіnshe, halyqtyń qaltasynan alynǵan qosymsha qarjy ekonomıkalyq ósіmdі baıaýlatyp, tutyný suranysyn tómendetedі. Shіlde aıynda Reseı ekonomıkasynyń ósіmі nebárі 0,4% bolyp, maýsymdaǵy 1%-dan quldyraǵan.

Nege budan qashyp qutylý múmkіn emes?

2026 jylǵa josparlanǵan bıýdjette kіrіs 41,8 trln rýbl bolsa, shyǵys – 44,2 trln. Munaı baǵasynyń tómendeýі jáne ekonomıkanyń baıaýlaýy bul boljamdy kúmándі etіp otyr.

Soǵystyń bastalǵaly berі Reseı úkіmetі Ulttyq ál-aýqat qorynyń jartysynan kóbіn jumsap úlgerdі: 2022 jylǵy 8,8 trln rýblden 2025 jyldyń qyrkúıegіnde 3,9 trln-ǵa deıіn qysqardy. Sarapshylardyń aıtýynsha, rezervter sarqylsa, úkіmet qosymsha qaryzǵa baryp, jańa salyq aýyrtpalyǵyn arttyrýǵa májbúr bolady.