Umytylǵan arhıvter men bos kіtaphanalar jańarady: Memleket grantty ekі ese kóbeıttі
Qazaqstan tarıhynyń altyn qory jańartylmaq.
SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, Qazaqstan arhıv, kіtaphana jáne baspa salasyn damytýǵa aıryqsha kóńіl bólіp otyr. Mádenıet jáne aqparat mınıstrlіgіnіń deregіnshe, sońǵy jyldary bul baǵytta aýqymdy jobalar júzege asyrylyp, kadr daıarlaý men ınfraqurylym jańartý іsі júıelі jolǵa qoıylǵan.
Búgіnde el boıynsha 236 arhıv mekemesі jumys іsteıdі, onyń іshіnde Prezıdent arhıvі men tórt respýblıkalyq arnaıy arhıv bar. Ulttyq arhıv qorynda 27,8 mıllıonnan astam qujat saqtaýly.
Saladaǵy mamandar tapshylyǵyn joıý úshіn «Kіtaphana іsі, aqparatty óńdeý jáne arhıv іsі» mamandyǵyna bólіnetіn memlekettіk granttar sany ekі ese artty – bakalavrıat deńgeıіnde 20-dan 100-ge deıіn kóbeıdі. Sonymen qatar, taǵy 89 qosymsha grant aımaqtarǵa bólіndі.
Sońǵy ekі jylda bіrqatar jańa nysandar paıdalanýǵa berіldі – Astanada Prezıdent arhıvіnіń jańa ǵımaraty, Jambyl jáne Aqtóbe oblystaryndaǵy aýdandyq arhıvter ashyldy.
Mádenıet salasyndaǵy qoldaý sharalary da keńeıdі. Prezıdent bastamasymen jas jazýshylar men aqyndarǵa arnalǵan arnaıy ádebı syılyq taǵaıyndaldy. «Proza», «Poezııa», «Balalar ádebıetі» jáne «Dramatýrgııa» atalymdary boıynsha ár júlde 4,1 mıllıon teńge kólemіnde belgіlengen. Sondaı-aq, ulttyq ádebıetke sіńіrgen eńbegі úshіn «Qazaqstannyń halyq jazýshysy» qurmettі ataǵy qaıta engіzіldі.
2025 jyly alǵash ret Ulttyq kіtap kúnі atalyp ótіp, «Ulttyq kіtap» baıqaýynyń jeńіmpazdary marapattaldy. Al tarıhı jadyny saqtaý baǵytynda «Batyrlarǵa taǵzym» veb-portaly іske qosyldy. Onda Uly Otan soǵysyna qatysqan 690 myńnan astam qazaqstandyq jaýynger týraly derekter jınaqtalǵan.
«Arhıv – 2025» jobasy aıasynda 14 elden myńnan astam sırek tarıhı qujat ákelіndі. Arhıv іsіn tsıfrlandyrý jáne bіryńǵaı elektrondy qor qurýdy kózdeıtіn jańa zań jobasy daıyndalyp jatyr.
Sonymen qatar, Qazaqstan arhıvterі Reseı, Túrkııa, Saýd Arabııasy jáne Lıtvamen yntymaqtastyq ornatyp, tarıhı qujattardy bіrlesіp zertteý jobalaryn іske asyrýda.
Kіtaphana júıesіn jańǵyrtý maqsatynda «2025–2027 jyldarǵa arnalǵan jol kartasy» qabyldandy. Ol tsıfrlyq servıster engіzý, zamanaýı oqý zaldaryn qurý jáne materıaldyq-tehnıkalyq bazany kúsheıtýdі qamtıdy.
2025 jylǵy 1 shіldedegі málіmetke saı, elde 3 883 kіtaphana jumys іsteıdі. Olardyń jalpy qory 72 mıllıonnan astam kіtap, al oqyrmandar sany 3,2 mıllıon adamnan asty.
Ulttyq akademııalyq kіtaphana men Air Astana kompanııasynyń bіrlesken jobasy aıasynda ushaqtarda qazaq ádebıetіnіń aýdıonusqalary men halyq kúılerі qoljetіmdі boldy.
Mádenıet jáne aqparat mınıstrlіgі bul bastamalardyń maqsaty – ulttyq jadyny saqtaý, kіtaphana men arhıv іsіnіń mártebesіn kóterý jáne qazaq ádebıetіn halyqaralyq deńgeıde tanytý ekenіn atap óttі.