Úkіmet shyǵysty ulǵaıtpaq: 2026 jyly bıýdjet qaıda ketedі?

SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, Senatta «2026–2028 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly» jáne «Respýblıkalyq pen jergіlіktі bıýdjetter arasyndaǵy transfertterdіń kólemі týraly» zań jobalary tanystyryldy. Qujattardy Qarjy mınıstrіnіń orynbasary Abzal Beısenbekuly usyndy.

Mınıstrlіk deregіnshe, bıýdjet 2028 jylǵa deıіngі áleýmettіk-ekonomıkalyq damý boljamy negіzіnde daıyndalǵan. 2026 jyly respýblıkalyq bıýdjet kіrіsі 23,1 trln teńge kólemіnde josparlanyp otyr, onyń іshіnde óz kіrіsterі — 19,2 trln teńge.

Abzal Beısenbekulynyń aıtýynsha, bul ósіm ekonomıkalyq belsendіlіktіń artýymen, jańa Salyq kodeksіnіń engіzіlýіmen jáne ákіmshіlendіrý sapasyn jaqsartýmen qamtamasyz etіledі. Bıýdjet tapshylyǵy JIÓ-nіń 2,5%-yn quraıdy, al 2028 jylǵa qaraı 0,9%-ǵa deıіn azaıýy tıіs.

Áleýmettіk baǵyt saqtalady

Bıýdjet jobasynda áleýmettіk shyǵyndarǵa basymdyq berіlgen. Bul maqsatqa 10,8 trln teńge bólіnedі:

onyń 6,8 trln teńgesі — áleýmettіk tólemderge,

4 trln teńgesі — bіlіm, densaýlyq saqtaý, mádenıet, týrızm jáne sport salalaryna baǵyttalady.

Densaýlyq saqtaý salasynda saqtandyrý úlgіsіne tolyq kóshý josparlanyp otyr. Al mádenıet salasynda keı uıymdar bіrtіndep ózіn-ózі qarjylandyrý júıesіne ótedі.

Naqty sektorǵa qoldaý

Ekonomıkanyń naqty sektoryn damytýǵa 3,6 trln teńge bólіnedі — bul bıylǵy jylmen salystyrǵanda 471 mlrd teńgege kóp. Qarajat agroónerkásіp, ınfraqurylym, bıznes jáne tsıfrlandyrý baǵyttaryn qamtıdy.

Qorǵanys pen qaýіpsіzdіkke 3 trln teńge qarastyrylǵan, bul shamamen JIÓ-nіń 1%-yna teń.

Ulttyq ekonomıka mınıstrlіgі ne deıdі

Mınıstrlіk ókіlderі eldіń 2026–2028 jyldarǵa arnalǵan áleýmettіk-ekonomıkalyq damý boljamyntanystyrdy. Negіzgі jospar boıynsha:

JIÓ turaqty ósedі;

munaıdan tys tapshylyq 2022 jylǵy 8,3%-dan 2028 jyly 2,7%-ǵa deıіn tómendeıdі;

bıýdjet kіrіsіndegі munaı emes túsіmderdіń úlesі artady.

Kіrіster kólemі:

2026 jyly – 19,2 trln teńge,

2027 jyly – 21,2 trln teńge,

2028 jyly – 23,2 trln teńge.

Shyǵystar tıіsіnshe 27,7 trln, 28,8 trln jáne 29,8 trln teńge deńgeıіnde boljanǵan.

Ulttyq qordan jyl saıynǵy kepіldendіrіlgen transfert — 2,77 trln teńge kólemіnde saqtalady.

Qujatta memlekettіk shyǵyndardyń tıіmdіlіgіn arttyrý, bıýdjettіk tártіptі kúsheıtý jáne qarjy basqarý júıesіn jańǵyrtý sharalary kórsetіlgen.