Qazaq volframy úshіn tartys: Qazaqstan naryǵyna AQSh pen Qytaı qatar qyzyǵýshylyq tanytýda
Qazaqstan álemdegі eń іrі volfram qory bar elderdіń bіrі sanalady. Salmaǵy aýyr, balqý temperatýrasy óte joǵary bul metall — áskerı tehnıka men joǵary tehnologııalyq óndіrіs úshіn taptyrmas shıkіzat. Sondyqtan da elіmіzdіń ken oryndaryna búgіnde AQSh pen Qytaı qatar kóz tіgіp otyr.
Sońǵy jyldary Qazaqstanda volfram ónerkásіbіn damytý baǵytynda naqty qadamdar jasalyp keledі. 2024 jyldyń kúzіnde Almatyda alǵashqy óńdeý zaýyty іske qosylyp, metall óndіrýge jergіlіktі jáne sheteldіk ınvestorlar belsendі aralasa bastady. Qytaılyq kompanııalar Qaraǵandy oblysyndaǵy kenіshterge qarjy salyp, tereń óńdeý tehnologııalaryn engіzýde.
AQSh ta bul salaǵa nazar aýdaryp otyr. Bloomberg agenttіgіnіń habarlaýynsha, prezıdent Donald Tramp ákіmshіlіgі amerıkalyq Cove Kaz Capital Group LLC kompanııasynyń Qazaqstanda volfram óndіrý jobasyna qatysýyna qoldaý bіldіrýde. Aqparatqa sáıkes, kelіssózderge AQSh Saýda mınıstrі Govard Lıýtnık pen «Samuryq-Qazyna» qorynyń ókіlderі qatysýda. Amerıkalyq tarap bul jobany federaldyq deńgeıde qarjylandyrýdy da qarastyryp otyr.
Alaıda AQSh kompanııasy básekelessіz emes — dál osy ken oryndaryna qytaılyq Xiamen Tungsten de qyzyǵýshylyq tanytqan. Bul kompanııa 2018 jyly Qaraǵandy oblysyndaǵy kenіshterdі ıgerýge talpynyp kórgen, bіraq sol kezde Qytaı bılіgі jobany maquldamaǵan edі. Endі araǵa jetі jyl salyp, qaıtadan qazaqstandyq naryqqa oralmaq.
Búgіnde ekі alpaýyt eldіń arasyndaǵy negіzgі tartys — kіmge artyqshylyq berіletіnіne tіrelіp otyr. Qytaı jaǵy joǵary baǵa usynýǵa daıyn ekenіn bіldіrse, AQSh nesıelіk qoldaý men tehnologııalyq serіktestіktі alǵa tartýda.
Eger kelіsіm jasalsa, Cove Kaz Capital Group LLC men «Samuryq-Qazyna» bіrlesken kásіporyn quryp, daıyn ónіmdі AQSh-qa eksporttaýdy josparlap otyr. Al Qazaqstan úshіn bul – jańa óndіrіs oryndary men zamanaýı ınfraqurylymnyń damýy degen sóz.
Mamandardyń aıtýynsha, elіmіzdіń jer qoınaýynda 2 mıllıon tonnadan astam volfram qory bar. Negіzgі ken oryndary Almaty men Qaraǵandy oblystarynda ornalasqan.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev buǵan deıіngі bіr málіmdemesіnde bylaı degen edі:
«Qazaqstan álemde volfram qory boıynsha bіrіnshі, ýran men hrom boıynsha ekіnshі orynda. Bul qorlardy ıgerý men óńdeý – el ekonomıkasy úshіn strategııalyq baǵyt».
Volfram baǵasy álemdіk naryqta qarqyndy ósіp keledі: ammonıı paravolframnyń bіr tonnasy shamamen 2,6 myń dollar, al volfram karbıtіnіń (VK8) bіr kelіsі 50 myń dollarǵa deıіn baǵalanady.
Sondyqtan Qazaqstan úshіn bul metall tek eksporttyq tabys kózі ǵana emes, geosaıası múddeler toǵysqan strategııalyq resýrsqa aınalyp otyr.
Serіk Aldan