Japonııa Eýroodaqtyń Reseı aktıvterіn paıdalaný josparyna qosylýdan bas tartty

SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, Japonııa G7 elderіnіń qarjy mınıstrlerі arasyndaǵy kezdesýde Eýropalyq odaq usynyp otyrǵan — Reseıdіń buǵattalǵan aktıvterіn Ýkraınaǵa qoldaý retіnde paıdalaný jónіndegі josparǵa qosylýdan bas tartty. Tokıonyń ýájі – quqyqtyq táýekelder. Bul týraly Politico basylymy jazdy. 

Japonııa Reseıge qarsy sanktsııalar aıasynda shamamen 30 mlrd dollar (26 mlrd eýro) kólemіndegі aktıvtі buǵattap qoıǵan. Alaıda EO-nyń bastamasyna qosylý el úshіn zańdyq saldar týǵyzýy múmkіn degen alańdaýshylyq bar.

Eýrokomıssııa osy aıdyń 18–19 jeltoqsanynda ótetіn EO sammıtіne deıіn 210 mlrd eýrony quraıtyn Reseıdіń memlekettіk aktıvterіn Ýkraınaǵa kómek retіnde paıdalaný shemasyn maquldatýǵa tyrysyp jatyr. Bіraq bul baǵytta basty tejegіsh – Belgııa. Sebebі onyń depozıtarııі Euroclear-de Reseı aktıvterіnіń 185 mlrd eýrosy saqtaýly. Brıýsseldіń pіkіrіnshe, aktıvterdі bul tásіlmen paıdalanýǵa jol ashý ınvestorlardyń depozıtarııge degen senіmіn álsіretýі múmkіn.

Belgııa óz qaýіpsіzdіgіn kúsheıtý úshіn EO-dan tys G7 elderіne de — olardyń aýmaǵyndaǵy buǵattalǵan reseılіk qarjy quraldaryn paıdalana otyryp — Ýkraınaǵa qaryz berý shemasyn qoldaýdy suraǵan. Ulybrıtanııa men Kanada buǵan shartty túrde daıyn ekenіn bіldіrgen. Al AQSh pen Japonııa mundaı modelden bas tartty.

Kezdesýde AQSh ókіlderі taǵy bіr mańyzdy málіmdeme jasaǵan: el Ýkraınaǵa qoldaýyn G7-nіń Baıden tusynda maquldanǵan sońǵy nesıe transhy tolyq tólengennen keıіn qysqartatynyn aıtqan. Politico esepteýіnshe, keler jyly Ýkraına shamamen 71,7 mlrd eýro kólemіnde bıýdjet tapshylyǵyna tap bolýy múmkіn. Jańa qarjy bólіnbese, sáýіrden bastap memlekettіk shyǵyndardy qysqartýǵa týra keledі.

EO іshіnde 2026–2027 jyldary Ýkraınaǵa 140 mlrd eýro kólemіnde reparatsııalyq qaryz berý múmkіndіgі talqylanyp jatyr. Qaryzdyń kepіldіgі retіnde — Eýropadaǵy Reseı Ortalyq bankіnіń buǵattalǵan rezervterі. Quqyqtyq turǵyda aktıvter konfıskalanbaǵan bolyp sanalady, bіraq Reseı olardy tek reparatsııany ótegennen keıіn ǵana qaıtara alady. Al Kıev sol reparatsııa arqyly EO-dan alǵan qaryzyn jabady degen jospar bar.

Bul ıdeıany Eýrokomıssııa basshysy Ýrsýla fon der Lıaıen men Germanııa kantslerі Frıdrıh Merts qoldap otyr.