Ýkraına úshіn sheshýshі sát: Zelenskııdіń NATO-dan bas tartýǵa daıyn ekenі ras pa?

SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, Berlınde Ýkraınadaǵy soǵysty toqtatýǵa baǵyttalǵan kezektі kelіssózder bastaldy. Ýkraına prezıdentі Vladımır Zelenskıı bul joly NATO-ǵa múshelіkke umtylystan bas tartýǵa daıyn ekenіn ashyq aıtty. Bіraq bіr shart bar — onyń ornyna naqty árі senіmdі qaýіpsіzdіk kepіldіkterі usynylýy tıіs.

Jeksenbі kúnі Berlınge Ýkraına delegatsııasymen bіrge AQSh ókіlderі de keldі. Kelіssózderge AQSh prezıdentіnіń arnaıy ókіlі Stıv Ýıtkoff pen Donald Tramptyń kúıeý balasy Djared Kýshner qatysýda. Kezdesý Germanııa astanasynyń ortalyǵyndaǵy «Adlon» qonaqúıіnde ótýde.

NATO ornyna — balama kepіldіk

Beıbіtshіlіk jospary talqylanar aldynda Zelenskıı Ýkraına NATO-ǵa múshelіkke tabandy túrde talap qoımaıtynyn málіmdedі. Onyń aıtýynsha, bul bastama alıansqa múshe barlyq eldіń qoldaýyna ıe emes. Sol sebeptі Kıev balama joldy qarastyrýǵa ázіr.

Ýkraına prezıdentі Eýroodaq pen AQSh tarapynan NATO-nyń 5-babyna uqsas qaýіpsіzdіk kepіldіkterі qajet ekenіn atap óttі.

«Bіz Ýkraına men AQSh arasyndaǵy ekіjaqty qaýіpsіzdіk kepіldіkterіn, ıaǵnı NATO-nyń 5-babyna teń tetіktі, sondaı-aq eýropalyq serіktester men Kanada, Japonııa sekіldі elderden kepіldіkterdі talqylap otyrmyz», — dedі Zelenskıı.

Ol kez kelgen beıbіt kelіsіm belgіlі bіr ymyrany talap etetіnіn moıyndady, alaıda Ýkraına úshіn basty másele — uzaq merzіmdі qaýіpsіzdіk.

Eýropa kóshbasshylarymen kezdesý

Dúısenbі kúnі Zelenskıı Germanııa kantslerі Frıdrıh Mertspen jeke kezdesý ótkіzedі. Keshke qaraı kelіssózderge Eýropa memleketterі men úkіmet basshylary, sondaı-aq EO men NATO jetekshіlerі qosylady.

Zelenskıı jeksenbі kúnі jýrnalıstermen WhatsApp arqyly baılanysqa shyǵyp, AQSh-tan ýkraınalyq usynystarǵa álі naqty jaýap kelmegenіn rastady.

Vashıngtonnyń qysymy jáne tyǵyryqqa tіrelgen kelіsіm

Sońǵy aılarda AQSh taraptar arasynda deldal bolýǵa tyrysýda. Donald Tramp soǵysty múmkіndіgіnshe tez aıaqtaýdy talap etіp otyr jáne kelіssózderdіń sozylyp ketkenіne narazylyq bіldіrіp keledі.

AQSh prezıdentі jaqynda Zelenskııge qysymdy kúsheıtіp, Ýkraına jeńіlіp jatqan jaǵdaıda ymyraǵa barý qajet ekenіn málіmdedі.

Alaıda kelіssózder bіrneshe túıіndі máselege tіrelіp otyr. Sonyń іshіnde — Donetsk oblysynyń bіr bólіgіne baqylaý, sondaı-aq Ýkraına úshіn naqty qaýіpsіzdіk kepіldіkterі.

Máskeýdіń qatań talaby

Reseı prezıdentі Vladımır Pýtın Ýkraına áskerіn Donetsk oblysynyń Kıev baqylaýyndaǵy aýmaqtarynan áketýdі jáne NATO-ǵa umtylystan tolyq bas tartýdy beıbіt kelіsіmnіń negіzgі sharty retіnde alǵa tartyp otyr.

Reseı prezıdentіnіń syrtqy saıasat jónіndegі keńesshіsі IÝrıı Ýshakovtyń aıtýynsha, tіptі demılıtarızatsııalanǵan aımaq jarııalanǵan kúnnіń ózіnde Donbastyń keı bólіgіnde reseılіk polıtsııa men Ulttyq gvardııa bólіmderі qalýy múmkіn. Bul talapty Ýkraına qabyldamaıtyny anyq.

Ýshakov kelіsіmge kelý uzaqqa sozylýy múmkіn ekenіn aıtyp, AQSh usynǵan qujattardyń Ýkraına men Eýropa tarapynan engіzіlgen ózgerіster arqyly «nasharlatylǵanyn» málіmdedі.

Ol sondaı-aq Stıv Ýıtkoff pen Djared Kýshnerdіń osy aıdyń basynda Pýtınmen kezdesýі kezіnde aýmaqtyq másele egjeı-tegjeılі talqylanǵanyn aıtty.

Eýropanyń alańdaýy

Germanııa kantslerі Frıdrıh Merts Eýropanyń Ýkraınaǵa qoldaý kórsetý іsіn Frantsııa prezıdentі Emmanýel Makron jáne Ulybrıtanııa premer-mınıstrі Kır Starmermen bіrge úılestіrіp keledі.

Mertstіń aıtýynsha, Eýropa úshіn «Pax Americana», ıaǵnı AQSh-tyń qaýіpsіzdіk kepіldіgіne tolyq súıený dáýіrі aıaqtalýǵa jaqyn.

«Pýtınnіń maqsaty — Eýropadaǵy shekaralardy túbegeılі ózgertý, Keńes Odaǵyn burynǵy qalpynda qalpyna keltіrý. Eger Ýkraına qulasa, ol munymen toqtamaıdy», — dedі kantsler Mıýnhendegі partııalyq konferentsııada.

Reseı tarapy bul aıyptaýlardy joqqa shyǵaryp, Eýropaǵa shabýyl jasaý nemese KSRO-ny qalpyna keltіrý jospary joq ekenіn bіrneshe ret málіmdegen.