AQSh arhıvі ashyldy: Pýtın 2001 jyly Reseıdі NATO-ǵa qabyldaýdy suraǵan

SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, AQSh-tyń Ulttyq qaýіpsіzdіk arhıvі 2001 jyly Reseı prezıdentі Vladımır Pýtın men sol kezdegі AQSh prezıdentі kіshі Djordj Býsh arasynda ótken kelіssózderdіń stenogrammasyn jarııalady. Qujattan sol kezeńde Pýtın Reseıdіń NATO-ǵa qosylý múmkіndіgіn qarastyrýdy suraǵany anyq kórіnedі. Ol Máskeý ózіn alıanstan «shettetіlgendeı» sezіnetіnіn aıtqan. Bul týraly dw.com habarlady.

Áńgіme barysynda taraptar Reseıdіń álemdegі orny men Batyspen qarym-qatynasty talqylaǵan. Djordj Býsh Reseıge Batystyń bіr bólіgі retіnde qaraıtynyn, ony jaý sanamaıtynyn jetkіzgen. Sonymen qatar ol aldaǵy 50 jylda jaһandyq turaqtylyqqa negіzgі qaýіp Qytaı tarapynan týýy múmkіn ekenіn atap ótken. AQSh prezıdentіnіń aıtýynsha, Reseıdіń strategııalyq múddelerі Batyspen tyǵyz baılanysty, al eldіń ózі quqyq ústemdіgіne, kásіpkerlіkke jáne baspasóz erkіndіgіne negіzdelgen júıege uqsaýy tıіs.

Pýtın óz kezegіnde Reseı úshіn basty másele – onyń jaý emes ekenіn resmı túrde moıyndaý ekenіn aıtqan. Ol Reseıdіń de, AQSh sııaqty, eýropalyq árі kópultty memleket ekenіn alǵa tartqan. Býshtyń «50 jyldan keıіngі álem» týraly pіkіrіne toqtalyp, sol bolashaqta Reseı men AQSh-ty odaqtas elder retіnde elestete alatynyn bіldіrgen.

Reseı prezıdentі tarıhqa da júgіnіp, 1954 jyly Keńes Odaǵynyń NATO-ǵa múshelіkke ótіnіsh bergenіn eske salǵan. Onyń aıtýynsha, HH ǵasyrdyń ortasynda alıans keltіrgen bas tartý sebepterі 2000 jyldardyń basynda ózektі bolýdan qalǵan. Osyǵan baılanysty Pýtın «múmkіn, Reseı NATO múshesі bola alar edі» dep naqty málіmdegen.

Stenogrammada Pýtın Keńes Odaǵynyń ydyraýyn da ózіnshe túsіndіrgen. Ol álemdіk tártіptіń ózgerýіne KSRO-nyń «іzgі nıetі» sebep boldy dep esepteıdі. Onyń aıtýynsha, Reseı «myńdaǵan sharshy shaqyrym» aýmaqtan erіktі túrde bas tartqan. Bul turǵyda Ýkraına, Qazaqstan jáne Kavkaz aımaqtary atalady. Sondaı-aq Pýtın Reseı qoǵamynyń eleýlі bólіgі, sonyń іshіnde elıta, bolǵan ózgerіsterdі «aldaný» retіnde qabyldaǵanyn, sebebі bul ózgerіster adamdar paıdalana alatynnan da kóp erkіndіk ákelgenіn aıtqan.

Keıіngі jyldary Pýtın NATO taqyrybyna qaıta oraldy. 2025 jyldyń qazan aıynyń basynda «Valdaı» klýbynyń otyrysynda ol Reseıdіń NATO-ǵa ekі ret – 1954 jyly jáne 2000 jyly, AQSh prezıdentі Bıll Klıntonnyń Máskeýge sapary kezіnde – qosylýǵa talpynǵanyn málіmdedі. Alaıda Djordj Býshpen bolǵan 2001 jylǵy áńgіmenі ol bul joly atamaǵan.

Sol sózіnde Pýtın Ýkraınaǵa qarsy soǵysty NATO-nyń Reseı shekarasyna jaqyndaýymen jáne Kıevtіń «naqty egemendіgіn» saqtamaýymen baılanystyrdy. Osy ýájderdі ol 2022 jylǵy aqpanda tolyqqandy basyp kіrýdі jarııalaǵan kezde de qoldanǵan.

Soǵys bastalǵannan keıіn NATO qataryna Fınlıandııa men Shvetsııa qosyldy. Nátıjesіnde Reseı men alıans arasyndaǵy shekara uzyndyǵy ekі eseden asa ósіp, shamamen 1,3 myń shaqyrymǵa ulǵaıdy. Buǵan deıіn Pýtın Helsınkı men Stokgolmnіń NATO-ǵa kіrýіn qaýіp dep sanamaıtynyn aıtyp, «qalasa – kіrsіn» degen málіmdeme jasaǵan.