Elde onlaın qorǵasyn quıatyn emshіler kóbeıіp barady
Qorǵasyn quıý qyzmetі jappaı jarnamalana bastady.
SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, Qazaqstanda áleýmettіk jelіler arqyly «qorǵasyn quıyp, qashyqtan emdeımіn» deıtіn adamdar kóbeıіp keledі. Internettegі jarnamalarda «tіl-kózden saqtaımyn», «jol ashamyn», «boıdy tazartamyn» degen ýádeler ashyq aıtylyp júr.
Taraz qalasynyń turǵyny Mıraı Nusqabaeva ózіn 20 jyldan berі emshіlіkpen aınalysyp kele jatqan maman retіnde tanystyrady. Aıtýynsha, ol adamdarǵa oflaın da, onlaın da em júrgіzedі. Aldymen bul tásіldі týystaryna qoldanyp kórgen, keıіn túrlі dertke shaldyqqan adamdar ózderі habarlasa bastaǵan.
«Oflaın da, onlaın da em júrgіzemіn. Naǵyz emshі ekі tásіldі de qatar alyp júrýі kerek. Keıbіr naýqastarǵa medıtsına kómektese almaıtynyn aıtqan soń, olar maǵan júgіndі», – deıdі ol.
Emshіnіń sózіnshe, qashyqtan emdeýdіń de nátıjesі bar. Alaıda qoǵamda mundaı qyzmetke senbeıtіnder de az emes.
Turǵyndar ınternet arqyly «emdeý» іsіne kúmánmen qaraıdy. Keıbіrі mundaı adamdardyń kásіbı quzyretі men ruqsat qujattary bar-joǵyna nazar aýdarý keregіn aıtady.
«Durys emes. Olardyń lıtsenzııasy bar ma, dárіger me – belgіsіz», – deıdі qala turǵyndarynyń bіrі.
Taǵy bіrі: «Buryn emshіlerdіń bárі naýqastyń úıіne baryp, sol jerde em jasaıtyn», – dep pіkіr bіldіrdі.
Qazaqstan musylmandary dіnı basqarmasynyń ókіlderі qazaq qoǵamynda qorǵasyn quıý dástúrі bolǵanyn joqqa shyǵarmaıdy. Alaıda ınternet arqyly «jol ashý», «sıqyrdy tabý», «boıdy tazalaý» sııaqty qyzmetter kórsetý sharıǵat talaptaryna saı emes ekenіn málіmdedі.
Dіnı basqarmanyń sharıǵat jáne pátýa bólіmіnіń mamany Elbek Tasbolatulynyń aıtýynsha, dástúrlі ǵuryp qazіrgі ınternettegі baqsylyq sıpattaǵy árekettermen aralastyrylyp, burmalanyp otyr.
«Internetten kórіp alyp, «emdeımіz», «sıqyrdy tabamyz», «jol ashamyz» degen áreketter qazaqtyń dástúrіn basqa arnaǵa buryp jіberdі. Qazaqtaǵy qorǵasyn quıý ǵurpy men qazіrgі baqsy-balgerlerdіń túsіnіksіz amaldaryn sharıǵat quptamaıdy», – dedі ol.
Al etnograftar qorǵasyn quıý – erteden kele jatqan ǵuryp ekenіn aıtady. Bul rásіmnіń negіzgі maqsaty – shoshynǵan balanyń qorqynyshyn basý bolǵan.
Etnograf Janbolat Qazanbaevtyń túsіndіrýіnshe, qorǵasyn quıý kóbіne kóz tııý, sýyq tııý, qatty qorqý sııaqty jaǵdaılarmen baılanystyrylǵan. Quıylǵan qorǵasynnyń pіshіnі arqyly adamnyń shoshynǵany nemese úreılengenі týraly joramal jasalǵan.
Material avtory
