Qazaqstan ǵylymy jaһandyq reıtıngte Ortalyq Azııa boıynsha kósh bastady
Qazaqstan ǵylymı belsendіlіk boıynsha SCImago jaһandyq reıtıngіnde Ortalyq Azııanyń kóshbasshysy atandy.
SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, Qazaqstan SCImago Research Group (SCImago Country Rank) halyqaralyq ǵylymı belsendіlіk reıtıngіnde Ortalyq Azııa elderі arasynda bіrіnshі oryndy ıelenіp, ǵylym salasyndaǵy jetekshі pozıtsııasyn taǵy bіr márte dáleldedі.
Baqylaýdyń barlyq kezeńі boıynsha (1996-2024 jyldar) jınaqtalǵan derekterge sáıkes respýblıka álemdіk reıtıngte 69-orynǵa ornalasyp, óńіrdegі ózge memleketterden aıtarlyqtaı ozyq tur. Al 2024 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan 64-orynǵa kóterіlіp, ulttyq ǵylymnyń turaqty damýy men jarııalanymdyq belsendіlіktіń artqanyn kórsettі.
Qazaqstannyń SCImago reıtıngіndegі kóshbasshylyǵy júıelі árі pretsedenttіk sıpatqa ıe. Ortalyq Azııa elderіmen aradaǵy alshaqtyq ondaǵan, tіptі júzden astam oryndy quraıdy:
Ózbekstan – 83-orynda,
Qyrǵyzstan – 130-orynda,
Tájіkstan – 147-orynda,
Túrіkmenstan – 191-orynda tur.
Bul kórsetkіshter ǵylymdy qarjylandyrý deńgeıіndegі, zertteý ınfraqurylymynyń damýyndaǵy, kadrlyq áleýettegі, halyqaralyq ǵylymı yqpaldastyq dárejesіndegі jáne ǵylymı jarııalanymdar sapasyndaǵy aıyrmashylyqtardy aıqyn kórsetedі.
Qol jetkіzіlgen nátıjeler – ǵylym jáne joǵary bіlіm salasyndaǵy dáıektі memlekettіk saıasattyń jemіsі. QR «Ǵylym jáne tehnologııalyq saıasat týraly» Zańyn іske asyrý aıasynda óńіrlіk ınnovatsııalyq júıelerdі damytýǵa, akademııalyq jáne zertteýshіlіk artyqshylyq ortalyqtaryn qalyptastyrýǵa, bıznestіń qatysýymen ǵylymı zertteýlerdі bіrlesіp qarjylandyrý tetіkterіn engіzýge, sondaı-aq jas ǵalymdardy júıelі túrde qoldaýǵa basymdyq berіledі. Sonymen qatar qazaqstandyq ǵylymı uıymdardyń Horizon Europe sekіldі halyqaralyq baǵdarlamalarǵa qatysýyn keńeıtý mańyzdy baǵyttardyń bіrі bolyp qala bermek, bul otandyq ǵylymnyń jaһandyq zertteý keńіstіgіne yqpaldasýyna múmkіndіk beredі.
SCImago Research Group halyqaralyq ǵylymı belsendіlіk reıtıngі álem elderіnіń ǵylymı jáne zertteýshіlіk áleýetіn baǵalaýdyń eń bedeldі quraldarynyń bіrі sanalady. Reıtıng Elsevier kompanııasyna tıesіlі Scopus halyqaralyq bıblıometrııalyq derekqorynyń málіmetterі negіzіnde qalyptastyrylady jáne ýnıversıtetter, ǵylymı-zertteý ınstıtýttary men ortalyqtardyń qyzmetіn tutastaı qamtıdy. Reıtıng ádіsnamasy halyqaralyq retsenzııalanatyn jýrnaldardaǵy ǵylymı jarııalanymdar sanyn, olardyń dáıeksóz alý deńgeıіn, halyqaralyq ǵylymı yntymaqtastyqty, zertteýler sapasyn, sondaı-aq ǵylymnyń ınnovatsııalyq jáne tehnologııalyq damýǵa qosqan úlesіn eskeredі.
Qazaqstannyń SCImago reıtıngіndegі pozıtsııasynyń nyǵaıýy júrgіzіlіp jatqan reformalardyń tıіmdіlіgіn dáleldep qana qoımaı, eldіń Ortalyq Azııadaǵy ǵylymı jáne zııatkerlіk kóshbasshy retіndegі halyqaralyq ımıdjіn de kúsheıtedі. Bіlіm men tehnologııalar úshіn jaһandyq básekelestіk jaǵdaıynda bul nátıje – ulttyq ǵylymı júıenі odan árі damytýǵa jáne el men óńіrdіń áleýmettіk-ekonomıkalyq órkendeýіne qosatyn úlesіn arttyrý jolyndaǵy mańyzdy strategııalyq baǵdar.