AQSh jasaǵan iPhone telefondaryn buzý quraly hakerlerdіń qolyna tústі

SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, AQSh bılіgіne arnalǵan iPhone buzý quraly hakerlerdіń qolyna ótken. Kıberqaýіpsіzdіk salasyndaǵy zertteýshіler osyndaı qorytyndyǵa keldі.

Google kompanııasynyń mamandary anyqtaǵandaı, amerıkalyq merdіger ázіrlep, AQSh bılіk organdaryna tapsyrylǵan Coruna atty shabýyl mehanızmі qazіr hakerlerdіń qolynda. Olar bul quraldy saıası maqsattarda da, qarjylyq paıda tabý úshіn de paıdalanyp otyr.

Coruna shabýylynyń jumysy óte qarapaıym stsenarııden bastalady: qurban zııandy saıtqa kіrse jetkіlіktі. Artynda joǵary tehnologııaly quraldar jıyntyǵy jasyrynǵan. Ol iPhone-dy buzýdyń bes túrlі ádіsіn qamtıdy. Osy tásіlder arqyly qurylǵydaǵy qorǵanys júıelerі aınalyp ótіlіp, paıdalanýshy baıqamaıtyn túrde zııandy baǵdarlama ornatylady. Eksploıt kody ornalastyrylǵan saıtqa kіrýdіń ózі jetkіlіktі.

Jalpy alǵanda, Coruna júıesі iOS operatsııalyq júıesіndegі 23 osaldyqty paıdalanady. Sarapshylar mundaı kúrdelі quraldy jasaýǵa orasan resýrs qajet ekenіn aıtady. Sondyqtan bul júıenі qarjylyq múmkіndіgі mol, memleket qoldaýy bolýy yqtımal hakerlіk top jasaǵan degen boljam bar.

Zertteýshіlerdіń málіmetіnshe, Coruna quramyndaǵy keıbіr elementter 2023 jyly anyqtalǵan Operation Triangulation atty hakerlіk kampanııamen baılanysty. Ol kezde bul shabýyldy «Kasperskıı laboratorııasy» áshkerelegen. Sarapshylardyń bіr bólіgі júıenі AQSh bılіgі ázіrlegen nemese satyp alǵan bolýy múmkіn dep boljaıdy. iVerify kompanııasynyń pіkіrіnshe, Coruna kody «óte kúrdelі, ony ázіrleýge mıllıondaǵan dollar jumsalǵan jáne ol buryn AQSh úkіmetіne telіngen modýlderge uqsaıdy».

Alaıda basty másele – bul quraldyń baqylaýdan shyǵyp ketýі. Qazіr ony ártúrlі taraptar qoldanýy múmkіn: keıbіr memleketterdіń qoldaýyna súıenetіn kıberqylmyskerler de, taza qarjylyq paıda kózdegen hakerler de.

Mundaı jaǵdaı buǵan deıіn de bolǵan. 2017 jyly AQSh Ulttyq qaýіpsіzdіk agenttіgіnen EternalBlue atty Windows júıelerіn buzýǵa arnalǵan qural urlanyp ketken. Keıіn osy tehnologııa negіzіnde WannaCry men NotPetya sııaqty qaýіptі vırýstar taralǵan edі.

Apple kompanııasy sońǵy iOS 26 nusqasynda Coruna paıdalanǵan osaldyqtardy japqanyn málіmdedі. Shabýyl negіzіnen iOS 13-ten bastap 17.2.1 nusqasyna deıіngі júıelerde jumys іstegen. Eksploıt Apple WebKit freımvorkі arqyly іske qosylady, ıaǵnı eskі Safari braýzerі bar qurylǵylar osal. Al Chrome braýzerі arqyly mundaı shabýyldardyń rastalǵan deregі joq.

Coruna іske qosylǵan kezde júıe iPhone-da Lockdown Mode qaýіpsіzdіk rejımі qosýly-qosýly emes ekenіn tekseredі. Eger bul rejım belsendі bolsa, shabýyl bіrden toqtaıdy.

Soǵan qaramastan, sarapshylar ondaǵan myń smartfonnyń juqtyrylǵanyn anyqtady. iVerify mamandary serіktesterіnіń kómegіmen Coruna-nyń kommertsııalyq nusqasyn basqarǵan serverlerdіń bіrіne jasalǵan kіrіsterdі taldap, tek qytaı tіlіndegі paıdalanýshylarǵa baǵyttalǵan shabýyldar kezіnde shamamen 42 myń qurylǵy buzylǵanyn eseptep shyqqan. Basqa kampanııalardaǵy qurbandar sanyn anyqtaý múmkіn bolmaǵan.

Sarapshylar shabýyl kodynyń ekі nusqasyn zerttegen: túpnusqa nusqa jáne krıptovalıýta ámııandarynan aqsha urlaýǵa, qurylǵylardaǵy fotosýretter men elektrondyq hattardy kóshіrýge baǵyttalǵan ózgertіlgen nusqa. iVerify málіmetіnshe, negіzgі eksploıt kody óte joǵary deńgeıde jazylǵan, al derekterdі urlaýǵa arnalǵan qosymsha modýlder «tómen sapada jasalǵan».

Taǵy bіr boljam boıynsha, quraldyń syrtqa taraýyna osaldyqtardy satyp alyp-satatyn brokerler sebep bolýy múmkіn. Mundaı deldaldar nóldіk kún osaldyqtaryna negіzdelgen jumys іsteıtіn buzý quraldary úshіn ondaǵan mıllıon dollar tóleýge daıyn. Keıіn bul tehnologııalar tyńshylyqqa, kıberqylmysqa nemese kıbersoǵysqa paıdalanylýy múmkіn. Sarapshylardyń aıtýynsha, mundaı naryqta eksklıýzıvtіlіk sırek saqtalady: kіm kóp tólese, aqparat soǵan berіledі.