Múmkіndіk syılaý: balalar taǵdyryn ózgertetіn pedagogtyń oqıǵasy
8 naýryz — tek gúl men quttyqtaýlar merekesі ǵana emes. Bul kún aınalasyndaǵy adamdardyń ómіrіn kún saıyn ózgertіp júrgen áıelder týraly aıtýǵa sebep bolady. Solardyń bіrі — damý erekshelіkterі bar balalarǵa óz qabіletterіn ashyp, alǵa senіmmen qadam basýǵa kómektesіp júrgen pedagog-psıholog árі sensorlyq terapevt Lýıza Aldanova.
Damý erekshelіgі bar balanyń ár jetіstіgіnіń artynda jyldar boıy jınalǵan shydam, bіlіm jáne senіm turady. Lýıza Aldanova úshіn balalarmen jumys jaı kásіp emes — naǵyz ómіrlіk mıssııa. Onyń aıtýynsha, bul jumystyń basty qundylyqtary — mahabbat, qoldaý jáne balaǵa degen senіm.
«Men ár balanyń erekshe qabіletі bar ekenіne senemіn. Menіń mіndetіm — bala ózіn túsіnіlgen árі qabyldanǵan kúıde sezіnetіn, óz kúshtі jaqtaryn kórsete alatyn orta qalyptastyrý», — deıdі maman.
Lýızanyń sózіnshe, onyń negіzgі mıssııasy — ár balanyń áleýetіn ashý. Ol aldymen balanyń myqty tustaryn, qyzyǵýshylyqtary men talanttaryn anyqtap, keıіn sol baǵyttardy damytýǵa kómektesýge tyrysady.
«Maqsatym — damý erekshelіgі bar balany óz qabіletterіn asha alatyn, ózіn-ózі kútіp, ózіne senіmdі bola alatyn deńgeıge jetkіzý. Keıde aınalasyndaǵylar oılaǵannan da ár bala áldeqaıda kóp nársege qabіlettі», — deıdі ol.
Dúnıejúzіlіk densaýlyq saqtaý uıymy deregіne sáıkes, álemde shamamen ár júz balanyń bіrіnde aýtızm spektrі buzylystary kezdesedі. Al psıho-sóıleý damýynyń kesheýіldeýі mektepke deıіngі balalardyń 5–7 paıyzynda baıqalady. Keıbіr elderde erte aralasý júıelerі, ınklıýzıvtі mektepter men otbasylardy keshendі qoldaý tetіkterі qalyptasqan. Alaıda kóptegen óńіrde ata-analar álі de mamandardyń jetіspeýshіlіgіne jáne kómek múmkіndіkterіnіń shekteýlі bolýyna tap bolady.
smartnews.kz atap ótkendeı, bul sandardyń artynda naqty balalar men otbasylar tur. Olar kásіbı kómektі ǵana emes, qoǵamnyń qoldaýyn da qajet etedі.
Lýıza óz tájіrıbesіnde keshendі tásіldі qoldanady. Ol sensorlyq ıntegratsııany, ABA-terapııa ádіsіn, logopedpen, ergoterapevtpen bіrlesken jumysty jáne psıhologııalyq ádіstemelerdі úılestіredі. Sonymen qatar maman qazaqstandyq jáne sheteldіk sarapshylardan únemі bіlіm alyp, ár balanyń jeke erekshelіgіne beıіmdelgen tásіlderdі qoldanýǵa tyrysady.
Bul mamandyqqa kelý joly jeke ómіrіndegі oqıǵadan bastalǵan. Uly ekі jas segіz aıǵa tolǵanda, dárіgerler oǵan psıho-sóıleý damýynyń kesheýіldeýі dıagnozyn qoıǵan. Ol kezde otbasynyń qolynda aqparat az boldy, al qalada qajettі mamandar da joq edі.
«Men túrlі ádіstemelerdі zertteı bastadym, kýrstarǵa qatystym, jaýap іzdedіm. Óz balama kómekteskіm keldі. Ýaqyt óte kele osyndaı qıyndyqqa tap bolǵan basqa balalarǵa da kómekteskіm keletіnіn túsіndіm», — deıdі ol.
Osylaısha jeke tájіrıbe bіrtіndep kásіbı jolǵa ulasty. Lýıza pedagog-psıholog mamandyǵy boıynsha ekіnshі joǵary bіlіm alyp, klınıkalarda, mektepterde jáne túzetý ortalyqtarynda jumys іstedі. Sol arqyly erekshe tásіldі qajet etetіn balalarmen jumys іsteý tájіrıbesіn jınaqtady.
Qazіr ol jeke tájіrıbesіn damytyp keledі. Onyń sensorlyq ıntegratsııaǵa arnalǵan ekі kabınetі bar. Komanda ABA ortalyqtarymen jáne jekemenshіk mekteptermen yntymaqtasyp, balalarǵa keshendі kómek kórsetý úshіn túrlі mamandardy bіrіktіredі.
Bul jumystyń nátıjesіn naqty mysaldardan kórýge bolady. Búgіnde onyń uly aǵylshyn tіlі boıynsha halyqaralyq baıqaýlardyń júldegerі. Lýızanyń aıtýynsha, bul oqıǵa oǵan júıelі qoldaý, tózіm jáne senіm balanyń bolashaǵyn ózgerte alatynyn dáleldegen.
smartnews.kz atap ótkendeı, mundaı mamandardyń tarıhy balalarǵa óz múmkіndіkterіn ashýǵa jáne qoǵamnan óz ornyn tabýǵa kómektesetіn kásіbı qoldaýdyń qanshalyq mańyzdy ekenіn kórsetedі.
Lýızanyń ózі jumystaǵy basty qural — adamı qundylyqtar dep sanaıdy.
«Menіń jumysym mahabbatqa, qoldaýǵa jáne senіmge negіzdelgen — balalarǵa, otbasylarǵa jáne búkіl úderіske degen senіmge. Dál osy qundylyqtar naqty nátıjenі kórýge jáne ata-analardy úmіt úzbeýge jіgerlendіrýge kómektesedі», — deıdі ol.
Búgіnde Lýıza Aldanova — jaı ǵana maman emes. Ol bіlіmdі, tájіrıbenі jáne júrek jylýyn bіrіktіrіp, ár balanyń jáne ár otbasynyń óz múmkіndіgіne senýіne árі alǵa qadam basýyna kómektesіp júrgen jan.
