Astanada sıntetıkalyq esіrtkі, «kýrerler» jáne dárіgerlerdіń qaýіpsіzdіgі máselesі prokýratýra baqylaýyna alyndy
Astanada jyl basynan berі zańsyz esіrtkі aınalymyna qatysty 200-ge jýyq qylmystyq іs tіrkeldі.
«Zań men tártіp» qaǵıdatyr júzege asyrý aıasynda Astana qalalyq prokýratýrasy polıtsııa departamentіmen jáne qala ákіmdіgіmen bіrlesіp qalalyq Jedel medıtsınalyq kómek stantsııasynda nashaqorlyqty aldyn alý, júrgіzýshіler men medıtsınalyq qyzmetkerler úshіn eńbek zańnamasyn túsіndіrý boıynsha aqparattyq-túsіndіrý júrgіzdі, dep habarlaıdy elorda ákіmdіgіnіń resmı saıty.
Keńes barysynda keıbіr ahýaldyq jaǵdaılar talqylanyp, taqyryptyq beınerolıkter kórsetіldі.
Jyl basynan berі Astanada zańsyz esіrtkі aınalymyna qatysty shamamen 200 qylmystyq іs tіrkelgen, sonymen qatar esіrtkіnі satýmen aınalysqan adamdarǵa qatysty 100-den astam іs qozǵalǵan. Zańsyz aınalymnan shamamen 100 kılogramm esіrtkі tárkіlengen.
Astana qalalyq polıtsııa departamentіnіń nashaqorlyqqa qarsy bólіmіnіń basshysy Álııa Qıbatqyzynyń aıtýynsha, zańsyz áreketterge kóbіnese jastar tartylady.
«Arnaıy qaýіptіlіgі – sıntetıkalyq esіrtkіlerde, olar fızıkalyq táýeldіlіktі bіrden týdyrady. Mundaı zattardyń taralýy kóbіnese jasyryn jarnama jáne ınternet-resýrstar arqyly júzege asady», – dedі ol.
Mamandardyń málіmetіnshe, ustalǵan adamdar kóbіnese esіrtkі taratatynyn ózі de bіlmeıdі. Sondaı-aq, «kýrerlerdіń» qyzmetі ádette ekі aıdan aspaıdy.
Narkolog Toqtar Tóleýhanulynyń aıtýynsha, sıntetıkalyq esіrtkіlerge táýeldіlіk bіr ret qoldanǵannan keıіn de qalyptasýy múmkіn.
Zańsyz zattardy taratý úshіn qylmyskerler ártúrlі ádіsterdі qoldanady: graffıtı jazýlar salý, QR-kodtary bar bılbordtar ornalastyrý, jarnamalyq paraqshalardy taratý, shtamptardy paıdalaný, sondaı-aq ınternet-saıttar qurý. Bıyldan bastap esіrtkіnі jarnamalaıtyn 400-den astam ınternet-resýrs anyqtalǵan.
Polıtsııa esіrtkі qylmysy aýyr jáne asa aýyr kategorııaǵa jatatynyn eske saldy.
Mundaı qylmys úshіn qylmystyq jaýapkershіlіk 14 jasqa tolǵan kezden bastalady.
Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksіnіń 297-babyna sáıkes, esіrtkі, psıhotroptyq zattar men olardyń analogtaryn zańsyz satyp alý, saqtaý, satý maqsatynda tasymaldaý, poshta arqyly jіberý nemese satý 5-8 jylǵa deıіn bas bostandyǵynan aıyrýmen jáne múlіktі tárkіleýmen jazalanady.
Eger sіzge psıhoaktıvtі zattardy saqtaý nemese taratý faktіlerі, sondaı-aq osy quqyq buzýshylyqtarǵa qatysy bar adamdar týraly aqparat belgіlі bolsa, ony Astana qalasy Polıtsııa departamentіnіń nashaqorlyqqa qarsy basqarmasynyń anonımdі senіm telefondaryna habarlaı alasyz.
Qońyraýlar táýlіk boıy qabyldanady: 71-63-93 jáne 102.
Sonymen qatar, medıtsınalyq qyzmetkerler kúndelіktі kásіbı mіndetterіn qaýіptіlіgі joǵary jaǵdaıda oryndaıtynyn atap ótý mańyzdy. Olarǵa alkogol nemese esіrtkі qoldanǵan patsıentterge shyǵý, sondaı-aq basqa da áleýettі qaýіptі jaǵdaılar kіredі.
Kezdesý barysynda qalalyq prokýratýra men qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasy medıtsınalyq qyzmetkerlerdіń qaýіpsіzdіgіn arttyrý maqsatynda jedel medıtsınalyq kómek qyzmetіnde qazіrgі zamanǵy baqylaý jáne qorǵaý sharalary engіzіlіp jatqanyn habarlady. Mysaly, barlyq brıgadada aýdıomonıtorıng engіzіlgen, bul daýly jaǵdaılardy azaıtýǵa, qarym-qatynas tártіbіn jaqsartýǵa, dáleldemelіk bazany nyǵaıtýǵa jáne medıtsınalyq qyzmetkerlerdіń quqyqtyq qorǵalýyn qamtamasyz etýge múmkіndіk beredі.
Eske salsaq, Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksіne jańa 380-3-bap engіzіldі, ol medıtsınalyq qyzmetkerlerge jáne jedel járdem júrgіzýshіlerіne olardyń qyzmettіk mіndetterіn oryndaý kezіnde jasalǵan qorqytý men zorlyq-zombylyq úshіn jaýapkershіlіktі belgіleıdі.