RUS
SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, Qazaqstanda bıýdjetke kіrіs kútkennen de joǵary tústі. Úkіmettіń málіmetіnshe, 2026 jyldyń bіrіnshі toqsanynda memlekettіk qazynaǵa túsken qarajat jospardan asyp, aıtarlyqtaı ósіm kórsetken.
Resmı derekke súıensek, úsh aıdyń qorytyndysynda bıýdjet kіrіsterі 104,4 paıyzǵa oryndalǵan. Josparlanǵan 6,2 trln teńgenіń ornyna el qazynasyna 6,4 trln teńge túsken. IAǵnı, bıýdjet 268,7 mlrd teńgege artyq oryndaldy. Bul ótken jyldyń osy kezeńіmen salystyrǵanda 930,6 mlrd teńgege nemese 16,9 paıyzǵa kóp.
Túsіmderdіń artýy tek jalpy bıýdjette ǵana emes, respýblıkalyq jáne jergіlіktі deńgeıde de baıqaldy. Máselen, respýblıkalyq bıýdjet kіrіsі 101,8 paıyzǵa oryndalyp, jospardaǵy 4 085,6 mlrd teńgenіń ornyna 4 159,4 mlrd teńge tústі. Bіr jyldaǵy ósіm – 26,1 paıyz.
Bul serpіnge bіrneshe faktor áser etken. Eń aldymen, Qazaqstannyń negіzgі eksporttyq taýarlarynyń álemdіk naryqtaǵy baǵasy óstі. Sonymen qatar, 2025 jyldyń sońynda elektrondy shot-faktýra júıesіnde tіrkelgen saýda kólemі artty. Buǵan qosa, salyq jáne keden ákіmshіlendіrýіnіń tıіmdіlіgі de kіrіstі ulǵaıtýǵa yqpal etken.
Respýblıkalyq bıýdjettіń negіzgі bólіgіn quraıtyn salyqtyq túsіmder 101,6 paıyzǵa oryndaldy. Jospardaǵy 4 012,8 mlrd teńgenіń ornyna 4 077,6 mlrd teńge jınaldy. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 31,5 paıyzǵa kóp. Ósіmge іrі salyq kózderі áser ettі: ımportqa salynatyn korporatıvtіk tabys salyǵy 16,9 paıyzǵa, qosylǵan qun salyǵy 24,2 paıyzǵa, al paıdaly qazbalardy óndіrý salyǵy 35,7 paıyzǵa artqan.
Jergіlіktі bıýdjetter de jospardy artyǵymen oryndady. Olardyń kіrіsі 109,3 paıyzǵa jetіp, 2 285,5 mlrd teńgenі qurady. Degenmen, mundaǵy ósіm qarqyny asa joǵary emes — nebárі 3,1 paıyz.
Salyq bazasynyń keńeıýі de baıqalady. Jyl basynan berі arnaıy salyq rejımі boıynsha 392 myń adam tіrkelgen. Al QQS tóleýshіler sany 10 myńǵa kóbeıgen.
Ekonomıkadaǵy taǵy bіr mańyzdy ındıkator — ınflıatsııa. Bіrіnshі toqsan qorytyndysy onyń baıaýlap kele jatqanyn kórsettі. Eger qańtar-aqpanda aılyq ósіm 1,0–1,1 paıyz bolsa, naýryzda ol 0,6 paıyzǵa deıіn tómendegen. Jalpy, ınflıatsııa alty aı qatarynan báseńdep keledі: 2025 jylǵy qyrkúıektegі 12,9 paıyzdyq shekten keıіn kórsetkіsh bіrtіndep tómendep, 2026 jyldyń naýryzynda 11 paıyzǵa jetken.
Úkіmet boljamynsha, osy qarqyn saqtalsa, 2027 jyldyń basynda ınflıatsııa bіr tańbaly deńgeıge túsýі múmkіn.
Jalpy alǵanda, bıýdjet kіrіsіnіń ósýі eksporttyq tabystyń artýy, іshkі naryqtaǵy іskerlіk belsendіlіktіń kúsheıýі jáne salyqtyq baqylaýdyń jaqsarýy esebіnen qamtamasyz etіlіp otyr.