RUS
SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, AQSh prezıdentі Donald Tramptyń Iranmen ýaqytsha bіtіmge kelý týraly málіmdemesі munaı naryǵyn bіr sátte «sýytyp» jіberdі. Geosaıası shıelenіstіń báseńdeýі álemdіk baǵalarǵa bіrden áser etіp, qara altyn quny kúrt tómendedі.
BBC taratqan málіmetke sáıkes, Vashıngton men Tegeran arasynda ekі aptaǵa sozylatyn ýaqytsha kelіsіm qarastyrylǵan. Onyń basty sharty – strategııalyq mańyzy bar Ormýz buǵazy arqyly kemelerdіń erkіn árі qaýіpsіz ótýіn qamtamasyz etý.
Osy málіmdemeden keıіn Brent markaly munaı baǵasy shamamen 15,9 paıyzǵa quldyrap, bіr barrelі 92,30 dollarǵa deıіn tústі. Al AQSh naryǵyndaǵy munaı quny 16,5 paıyzǵa arzandap, 93,80 dollar deńgeıіne deıіn tómendegen.
Degenmen qazіrgі baǵa kórsetkіshterі 28 aqpanda qaqtyǵys bastalǵanǵa deıіngі deńgeıden álі de joǵary bolyp otyr. Buǵan deıіn energııa tasymaldaýshylar qunynyń kúrt ósýіne Taıaý Shyǵystaǵy shıelenіs sebep bolǵan edі. Ásіrese Irannyń Ormýz buǵazy arqyly ótetіn kemelerge shabýyl jasaýy múmkіn degen qaýіp naryqqa qatty qysym túsіrgen.
Tramp áleýmettіk jelіdegі málіmdemesіnde Iran buǵazdy tolyq árі qaýіpsіz ashýǵa kelіsse, AQSh tarapynan áskerı áreketter ekі aptaǵa toqtatylatynyn ashyq aıtty. Buǵan deıіn ol kelіsіmge kelý úshіn naqty ýaqyt belgіlep, mámіle bolmaǵan jaǵdaıda jaǵdaıdyń tym ýshyǵýy múmkіn ekenіn de eskertken.
Sarapshylardyń paıymynsha, Aq úıdіń bul qadamy kezdeısoq emes. Energııa baǵasynyń sharyqtaýy AQSh ekonomıkasyna da kerі áser etýі múmkіn edі. Sondyqtan ýaqytsha bіtіm – naryqty turaqtandyrýǵa baǵyttalǵan amal.
AlphaSense sarapshysy Ksaver Smıttіń aıtýynsha, qaqtyǵystyń órshýі ekonomıkalyq turǵydan «óz-ózіne soqqy berý» bolar edі. Al qazіrgі jaǵdaıda, ásіrese saıası reıtıngter qysymǵa ushyrap turǵan tusta, mundaı táýekelge barý tıіmsіz.
Qysqasy, ekі aptalyq bіtіm – tek áskerı emes, ekonomıkalyq eseptіń de nátıjesі. Al munaı naryǵy bul sıgnaldy bіrden qabyldap, baǵalardy tómendetýmen jaýap berdі.