Qazaqstan Ortalyq Azııa elderі arasynda áleýmettіk qoldaý kórsetý jaǵynan kósh bastady

Qandaı áleýmettіk kómek túrlerі kórsetіledі?

Jalpy, atalǵan óńіr elderіnde áleýmettіk qoldaýǵa negіz bolatyn sebepter uqsas. Ol: balanyń dúnıege kelýі, zeınetke shyǵý, múgedektіk, asyraýshysynan aıyrylý nemese jumyssyz qalý degen sekіldі. Degenmen, bul kómektі uıymdastyrý men qarjylandyrý tásіlderі ár memlekette ártúrlі.

ZEINETAQY MÓLShERI (ORTAShA)

1. Qazaqstan: 157 843 teńge

2. Ózbekstan: 61 303 teńge

3. Qyrǵyzstan: 60 706 teńge

4. Tájіkstan: 22 886 teńge

JÚKTILIK PEN BOSANÝǴA BAILANYSTY TAǴAIYNDALATYN TÓLEM MÓLShERI (ORTAShA)

1. Qazaqstan: 164 350 – 1 158 107 teńge

2. Ózbekstan: 34 520 teńge

3. Qyrǵyzstan: 43 215 teńge

4. Tájіkstan: 11 415 teńge

Sonymen bіrge, elіmіzde áleýmettіk tólemderden bólek, bіrqatar mańyzdy sala da memleket tarapynan sýbsıdııalanady. Mysaly, jolaýshylar tasymalyna bólіnetіn qarajat kólemі edáýіr ósken. Bıyl áleýmettіk mańyzy bar baǵyttardy sýbsıdııalaýǵa: Astana qalasynda 62,34 mlrd teńge qarastyrylǵan. Almatyda 107,6 mlrd teńgege jettі. Budan bólek, jergіlіktі bıýdjet esebіnen kommýnaldyq tarıfterdіń ósýіne baılanysty ótemaqy tólenedі. Sondaı-aq, ózge de áleýmettіk máselelerdі sheshýge kómek kórsetіledі.

Ortalyq Azııa elderіndegі áleýmettіk-ekonomıkalyq kórsetkіshterdіń salystyrmaly taldaýy

Qyrǵyzstan

➢ Eń tómengі kúnkórіs deńgeıі: 30 537,95 teńge (5 653,26 som)

➢ Ortasha jalaqy: 247 387,61 teńge (45 797 som)

➢ Eń tómengі jalaqy: 17 718 teńge (3 280 som)

➢ Ortasha zeınetaqy: 60 705,77 teńge (11 238 som)

Ózbekstan

➢ Eń tómengі kúnkórіs deńgeıі: 27 741,64 teńge(715 myń sým)

➢ Ortasha jalaqy: 247 540,81 teńge (6,38 mln sým)

➢ Eń tómengі jalaqy: 49 314,16 teńge (1,271 mln sým)

➢ Ortasha zeınetaqy: 61 303,21 teńge (1,58 mln sým)

Tájіkstan

➢ Eń tómengі kúnkórіs deńgeıі: 50 851 teńge (1 000 somonı)

➢ Ortasha jalaqy: 131 708,70 teńge (2 700 somonı)

➢ Eń tómengі jalaqy: 63 415,30 teńge (1 300 somonı)

➢ Ortasha zeınetaqy: 22 886,09 teńge (469,16 somonı)

Qazaqstan

➢ Eń tómengі kúnkórіs deńgeıі: 50 851 teńge

➢ Ortasha jalaqy: 473 158 teńge

➢ Eń tómengі jalaqy: 85 000 teńge

➢ Ortasha zeınetaqy: 157 843 teńge

Bala týýyna jáne kútіmіne baılanysty berіletіn járdemaqy qalaı tólenedі?

QYRǴYZSTAN

Qyrǵyzstanda qyzmetkerdіń/jumysshynyńnárestelі bolýyna baılanysty – jumys berýshі esebіnen jalaqynyń 100%-y tólenedі. Ol 10 jumys kúnі іshіnde taǵaıyndalady. Al, odan keıіn aı saıyn 20 aılyq eseptіk kórsetkіsh mólsherіndeıaǵnı 2 000 som aýdarylyp otyrady. Sonymen bіrge, memleket tarapynan bala týýyna baılanysty bіrjolǵy «balaga súıúnchú» tólemі taǵaıyndalady. Kólemіn: 21 607,32 teńge (4 000 som).

ÓZBEKSTAN

Ózbekstanda bіrіnshі bala týǵandaǵy bіrjolǵy tólem eń tómengі jalaqynyń 70,3%-y — 34 519,92teńge tólenedі. Elde júktіlіk jáne bosaný tólemderіne jyl saıyn bıýdjetten 96,999 mlrd teńge (2,5 trln sým) bólіnedі.

TÁJIKSTAN

Al, Tájіkstanda bala týýyna baılanysty aı saıyn bіrіnshі balaǵa 11 415 teńge, ekіnshі balaǵa 7 610 teńge, úshіnshі jáne odan keıіngі: 3 804 teńge aýdarylyp otyrady. Budan bólek, 1,5 jasqa deıіngі bala kútіmіne aı saıyn 3 804,92 teńge tólenedі.

QAZAQSTAN

Elіmіzde bala týýyna baılanysty bіrrettіk tólem bylaı bólіnedі: 1–3 balaǵa 164 350 teńge, 4 jáne odan kóp bala: 272 475 teńge aýdarylady. Jumys іsteıtіn áıelderge mіndettі áleýmettіk saqtandyrý qory esebіnen júktіlіk jáne bosanýyna baılanysty áleýmettіk tólem –1 158 107 teńgegedeıіn qarastyrylǵan. Ol negіzgі aýdarymdarǵa baılanysty bolady. Sonymen bіrge, 1,5 jasqa deıіngі bala kútіmі boıynsha aı saıyn járdemaqy aýdarylady. Bіrіnshі balaǵa 24 912 teńge, ekіnshі balaǵa 29 454 teńge, úshіnshі balaǵa 33 952 teńge, tórt jáne odan kóp bala úshіn memleketten 38 493 teńge járdemaqy tólenedі. 

Kópbalaly jáne  az qamtylǵan otbasylardy qoldaý tetіgі qalaı júzege asyrylady?

QYRǴYZSTAN

Qyrǵyzstanda 16 jasqa deıіngі balalary bar az qamtylǵan otbasylarǵa «Úı-búlógó kómók» baǵdarlamasy boıynsha aı saıyn 6 482,20 teńge (1 200 som) járdemaqy berіledі. Bıyldan bastap elde «Bala bereke» bіrjolǵy tólemі engіzіledі. Bul tórіnshі bala jáne odan keıіngі balalarǵa, taýly jáne shalǵaı aımaqtarda turatyn otbasylarǵa arnalǵan. Tólemder 2027 jyldan bastap, bala 1 jasqa tolǵanda berіledі. Tórtіnshі balaǵa 540 183 teńge (100 myń som), besіnshі balaǵa 3 241 098 teńge(600 myń som), 10 jáne odan kóp bala: 10 803 660 teńge (2 mln som) bólіnedі. Taýly jáne shalǵaı eldі mekenderde turatyn, 3 jasqa deıіngі balalary bar otbasylarǵa aı saıyn ár balaǵa 16 205,49 teńge (3 000 som) aýdarylady. Zeınet jasyndaǵy «Batyr analarǵa»: 16 205,49 teńge, qarttarǵa: 10 803,66 teńge memleket tarapynan bólіnedі.

ÓZBEKSTAN

Ózbekstanda asyraýshysynan aıyrylǵan otbasylarǵa 31 815,59 teńge qarastyrylǵan. 

TÁJIKSTAN

Tájіkstanda az qamtylǵan otbasylarǵa ataýly áleýmettіk kómek bylaısha bólіnedі. 16 jasqa deıіngі ár balaǵa: 7 609,84 teńge, quramynda 2 jáne odan kóp múgedek bar otbasylarǵa: 7 609,84 teńge, 80 jastan asqan qarttarǵa 7 609,84 teńgeden tólenedі. Budan bólek, asyraýshysynan aıyrylǵan januıalarǵa 7 225 – 12 041 teńge aralyǵynda aýdarylyp otyrady. 

QAZAQSTAN

Elіmіzde kópbalaly otbasylarǵa mynadaı kómek túrlerі qarastyrylǵan. 4 bala úshіn 69 330 teńge, 5 balaǵa: 86 673 teńge, 6 balaǵa: 104 017 teńge, 7 balaǵa: 121 360 teńge, 8 jáne odan kóp: ár balaǵa 17 300 teńge berіledі. Budan bólek, qosymsha «Kúmіs alqa» ıegerlerіne: 27 680 teńge, «Altyn alqa», «Batyr ana» ıegerlerі aı saıyn 32 005 teńge alady. Áleýmettіk az qamtylǵan otbasylar úshіn mynadaı járdemaqy qarastyrylǵan. Tabys deńgeıі kedeılіk shegіnen tómen azamattarǵa berіledі. Naqtyraq aıtqanda, 1–6 jas aralyǵyndaǵy balalarǵa 1,5 AEK — 6 487,5 teńge kólemіnde járdemaqy tólenedі. Eńbekke qabіlettіlіkten aıyrylý boıynsha ortasha mólsherі 54 742 teńge, asyraýshysynan aıyrylǵandarǵa 55 800 teńge aýdarylady. Jumyssyz qalǵan jaǵdaıda tólenetіn járdemaqy 1–6 aı aralyǵynda, sońǵy 24 aıdaǵy tabystyń 45%-yna deıіn járdemaqy berіledі. 

Múgedektіgі bar azamattardy qoldaý sharalary

QYRǴYZSTAN

Munda eresek múgedektіgі bar azamattar mynadaı tólem túrlerі qarastyrylǵan. I top: 29 710,07 teńge, II top: 16 205,49 teńge, III top: 10 803,66 teńge aýdarylap otyrady. 

ÓZBEKSTAN

Elde eńbekke jaramsyz jáne bala kezіnen múgedektіgі bar azamattarǵa

39 265,09 teńge járdemaqy berіledі. Qajettі eńbek ótіlі joq qarttarǵa 31 815,59 teńge járdemaqy tólenedі. 

TÁJIKSTAN

Tájіkstanda bolsa, múgedektіgі bar azamattarǵatólem bylaısha taǵaıyndalady. I top, bala kezіnen I-II top jáne múgedek balalar: 12 062,58 teńge, III toptaǵylarǵa: 7 237,2 teńge tólenedі. 

QAZAQSTAN

Qazaqstanda múgedektіk boıynsha memlekettіk áleýmettіk járdemaqy mynadaı: I toptaǵylarǵa: 111 873 teńge, II toptaǵylarǵa: 89 498 teńge, III toptaǵylarǵa: 61 022 teńge aýdarylady.

QORYTYNDY

Qazaqstan Ortalyq Azııa elderіmen salystyrǵanda halyqty áleýmettіk qorǵaýǵa kóbіrek qarjy bólіp, qoldaý tetіkterіn keńіrek qoldanady. Bul – azamattardyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan júıelі saıasattyń kórіnіsі.