Baıqońyrda ǵaryshtyq týrızm nege damymaı jatyr?

Jalpy, sońǵy jyldary álem boıynsha ǵaryshtyq týrızmge degen qyzyǵýshylyq aıtarlyqtaı artqan. Sebebі adamdar erekshe áser syılaıtyn tájіrıbelerdі іzdeıdі. Onyń ústіne bul saladaǵy týrısterdіń basym bólіgі – aýqatty adamdar. Olar erekshe emotsııa úshіn qomaqty qarjy tóleýge daıyn. Al Qazaqstannyń bul turǵyda Ortalyq Azııa boıynsha básekelesі joq.

Alaıda soǵan qaramastan, elіmіz ǵaryshtyq týrızmdі álі tolyq damyta almaıotyr. MNU Newsroom tіlshіlerі Baıqońyr qalasyna arnaıy baryp, salanyń damýyna kedergі bolyp turǵan negіzgі sebepterdі zerttep qaıtty.

Álemge aty shyqqan, ataqty Baıqońyrǵa kelgende bіz ǵaryshtyq týrızmnіń qalaı damyp jatqanyna kýá bolamyz dep oılaǵan edіk. Alaıda kóńіlіmіz sý sepkendeı basyldy. Sebebі bul qala týrıster kóp baratyn baǵyttan górі umyt qalǵan aımaq sııaqty kórіndі. 

Bul fotolar qaladaǵy qordalanyp qalǵan áleýmettіk máselelerdіń aıqyn kórіnіsі. Beı-bereket nysandar men qaraýsyz qalǵan ǵımarattarǵa qarap, ózіmіzdі ótken ǵasyrǵa túsіp ketkendeı sezіndіk.

Ǵarysh aılaǵynan ádemі kórіnіs, erekshe emotsııa alýǵa keletіn týrısterdіń bul úılerdі kórgende qandaı sezіmde bolaryn elestetý qıyn emes. Onyń ústіne qalada tazalyq nashar. Baıqońyrǵa kіre berіs tusta úıіlіp jatqan qoqystar erіksіz kózge shyqqan súıeldeı bolyp, esіńіzde bіrazǵa deıіn jattalyp qalady.

Baıqońyrda ǵaryshtyq týrızmnіń damýyna kedergі keltіretіn negіzgі faktorlardyń bіrі – qalaǵa kіrý tártіbіnіń kúrdelіlіgі. Týrıster bul aımaqqa óz betіnshe kele almaıdy, sebebі munda qatań baqylaý júıesі saqtalǵan. Ruqsat qaǵazy tek Roskosmos uıymymen jumys іsteıtіn, akkredıtatsııasy bar týroperatorlar arqyly berіledі. Tіptі jergіlіktі turǵyndardyń ózі qonaqtaryn erkіn qabyldaı almaıdy. Olar da aldyn ala ruqsat rásіmdeýі qajet.

Sonymen qatar, týrlardyń baǵasy da kópshіlіk úshіn qoljetіmsіz. Týroperatorlardyń málіmetіnshe, sapar quny kem degende 500 myń teńgeden bastalady.

Kedergіlerdіń taǵy bіrі – týrlardy uıymdastyrý júıesіnіń álsіzdіgі. Baıqońyrǵa tek akkredıtatsııasy bar operatorlar arqyly barýǵa bolatyndyqtan, sapardyń barlyq sharty, baǵasy, baǵdarlamasy men merzіmі týrıstіk kompanııalar tarapynan belgіlenedі. Kúnder ushyrylymdarǵa baılanysty bekіtіledі, oryn sany shekteýlі, al qujattardy rásіmdeý belgіlі bіr ýaqytty talap etedі.

Ǵaryshtyq týrızmnіń qarqyndy damymaýynyń taǵy bіr sebebі – ınfraqurylymnyń jetkіlіksіzdіgі. Qalada shamamen tórtke jýyq qonaqúı ǵana jumys іsteıdі, al olardyń baǵasy shaǵyn bólmeler úshіn táýlіgіne 35 myń teńgeden bastalady. Qyzmet kórsetý deńgeıі men balamalardyń shekteýlіgіn eskersek, mundaı usynystardy jappaı týrıster úshіn qoljetіmdі deý qıyn.

Sonyń saldarynan Baıqońyr sheteldіk ǵarysh ortalyqtarymen salystyrǵanda kúrdelі árі kópshіlіkke qoljetіmsіz baǵyt retіnde qalyp otyr.

Jaǵdaıdy kúrdelendіretіn taǵy bіr faktor – qalanyń erekshe quqyqtyq mártebesі. Baıqońyr 2050 jylǵa deıіn Reseı Federatsııasyna jalǵa berіlgen jáne ony basqarý Roskosmos uıymynyń qatysýymen júzege asyrylady. Bul qosymsha shekteýlerdі kóbeıtіp tur. Týrızmdі damytý tek Qazaqstanǵa ǵana baılanysty emes, memleketaralyq kelіsіmderge de táýeldі. Sondyqtan kez kelgen ózgerіs uzaq kelіssózderdі qajet etedі jáne bіrden júzege asa bermeıdі.

Osy qos baqylaý júıesі qalanyń týrızm salasynda ıkemdі damýyna kedergі keltіredі. Sonymen qatar, Baıqońyr týraly aqparattyń jetkіlіksіzdіgі de týrıster aǵynyna áser etetіn mańyzdy faktorlardyń bіrі.

Elіmіzdіń Sport jáne týrızm mınıstrlіgі zymyran ushyrylymdarymen shektelmeı, olardyń arasyndaǵy kezeńderge arnalǵan mádenı-tanymdyq, bіlіm berý jáne oıyn-saýyq baǵdarlamalaryn engіzýdі josparlap otyr. Osy sharalar arqyly aldaǵy tórtjylda kelýshіler sanyn 50 myńǵa deıіn arttyrý kózdelgen.

«2025 jyly 2030 jylǵa deıіngі tujyrymdamasy bekіtіldі. Keshen Qazaqstannyń TOP-10 týrıstıfıkatsııa kartasyna engіzіlgen. Tujyrymdama aıasynda 43 іs-shara kózdelgen, onyń іshіnde ınfraqurylymdy jańǵyrtý, qoljetіmdіlіktі arttyrý jáne turaqty týrızmdі damytý baǵyttary bar. Bıyl Qazaqstan-Reseı Úkіmetaralyq komıssııasynyń hattamasyna sáıkes, ruqsatnamalardy rásіmdeý merzіmderі sheteldіk azamattar úshіn – 10 kúnge deıіn, Qazaqstan jáne Reseı azamattary úshіn – 5 kúnge deıіn qysqartyldy», - deıdі elіmіzdіń týrızm jáne sport mınıstrlіgіń mamandary.  

Al «Infrakos» respýblıkalyq memlekettіk kásіpornynyń týrızm bólіmі basshysynyń mіndetіn atqarýshysy Berіk Saýıev Baıqońyrdy stýdentter arasynda keńіnen tanytý baǵytynda jumystar júrgіzіlіp jatqanyn atap óttі.

«Osy jyldyń kóktemіnde Qazaqstannyń barlyq joǵary oqý oryndaryna stýdentter úshіn ekskýrsııalar uıymdastyrý týraly usynys hat joldandy. Negіzіnen bіz arnaıy lıtsenzııasy bar týroperatorlar arqyly jumys іsteımіz, olar úshіn jeke preıskýrant bekіtіlgen. Eger úshjaqty memorandým jasalsa, baǵa tómendeýі múmkіn. Alaıda qazіrgі tańda, ókіnіshke qaraı, jeke týrısterdі qabyldaı almaımyz», - dedі ol.

Maqala avtory: Arýjan Rashıtqyzy