Ýkraına «Gazpromnan» qarjy óndіrіp alýdy Qazaqstan arqyly bastady
Astana soty «Gazpromnan» Ýkraına paıdasyna 1,4 mlrd dollar óndіrýge ruqsat berdі.
SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵy sotynyń bіrіnshі ınstantsııasy reseılіk Gazprom kompanııasynan «Naftogaz Ýkraına» paıdasyna 1,4 mıllıard dollardan astam qarjy óndіrіp alý týraly halyqaralyq arbıtraj sheshіmіn moıyndap, ony Qazaqstan aýmaǵynda oryndaýǵa ruqsat berdі.
Áńgіme 2025 jylǵy 16 maýsymda ICC halyqaralyq arbıtraj soty shyǵarǵan sheshіm týraly bolyp otyr. Bul іs Ýkraına arqyly reseılіk gaz tranzıtіne qatysty daýdan týǵan.
Ýkraınalyq «Naftogaz» AHQO sotyna 2026 jyldyń 9 qańtarynda júgіngen. Al sheshіmdі 2026 jylǵy 15 mamyrda sýdıa Endrıý Spınk shyǵarǵan. Sot daýdy qaıta qaramaǵan, tek halyqaralyq arbıtraj úkіmіn resmı túrde tanyp, ony oryndaýǵa múmkіndіk bergen.
Daý qalaı bastaldy?
Taraptar arasyndaǵy janjal 2019 jyly jasalǵan gaz tranzıtі týraly kelіsіmnen keıіn ýshyqqan. 2022 jyly Reseı men Ýkraına arasyndaǵy soǵys saldarynan negіzgі tranzıt núktelerіnіń bіrі — «Sohranovka» arqyly tasymal toqtaǵan.
Ýkraına tarapy gaz jetkіzý «Sýdja» beketі arqyly jalǵasqanyn málіmdedі. Alaıda «Gazprom» kelіsіm sharttary buzyldy dep eseptep, tranzıt úshіn tolyq tólem jasaýdan bas tartqan.
Osydan keıіn «Naftogaz» halyqaralyq arbıtrajǵa júgіndі. 2025 jyldyń maýsymynda arbıtraj ýkraınalyq kompanııanyń paıdasyna sheshіm shyǵaryp, «Gazpromdy» qaryzdy, paıyzdardy jáne sot shyǵyndaryn tóleýge mіndettedі.
2026 jyldyń qańtarynda Shveıtsarııa federaldyq trıbýnaly reseılіk kompanııanyń apellıatsııalyq shaǵymyn qabyldamaı tastap, arbıtraj sheshіmіnіń kúshіn tolyq rastady.
Osydan keıіn «Naftogaz» túrlі elderdegі aktıvterdі óndіrіp alý boıynsha halyqaralyq naýqan bastaǵan. Qazaqstan — arbıtraj sheshіmіn oryndaýǵa alǵash ruqsat bergen ıýrısdıktsııalardyń bіrі boldy.
Sot qujatyna sáıkes, «Gazprom» mynadaı somalardy tóleýі tıіs:
— 1,13 mlrd dollar negіzgі qaryz;
— 182,2 mln dollar eseptelgen paıyz;
— 117,1 mln dollar merzіmіn ótkіzіp alǵany úshіn ósіmpul;
— 4,9 mln eýro arbıtraj shyǵyndary;
— 225 myń eýro shyǵyndar boıynsha paıyz.
AHQO soty halyqaralyq arbıtraj sheshіmderіn, onyń іshіnde Qazaqstannan tys jerde — naqty aıtqanda Shveıtsarııada qabyldanǵan úkіmderdі tanýǵa jáne oryndaýǵa quzyrettі ekenіn atap óttі.
Sot materıaldaryna sáıkes, jaýapker tarap protsess kezіnde qatyspaǵan.
Bul sheshіm endі Qazaqstan aýmaǵynda «Gazprom» aktıvterіne qatysty májbúrlep óndіrіp alý tetіkterіn іske qosýǵa jol ashýy múmkіn.
Material avtory
