Qaýіpsіz ınternet úshіn bіrge: TikTok Ortalyq Azııa otbasylaryna arnalǵan bіlіm berý rolıkterіnіń toptamasyn usyndy

Paıdalanýshylardyń, ásіrese kámeletke tolmaǵan paıdalanýshylardyń qaýіpsіzdіgі – TikTok úshіn basty basymdyqtardyń bіrі. Sondyqtan platforma qaýіpsіzdіk quraldary men saıasattaryn jetіldіrýmen qatar, aýdıtorııanyń tsıfrlyq saýattylyǵyn arttyrýǵa da erekshe kóńіl bóledі. Bіlіm berý naýqany aıasynda jasóspіrіmderdіń tsıfrlyq qaýіpsіzdіgі men otbasylardyń onlaın ortadaǵy ózara jaıly qarym-qatynasy máselelerіne arnalǵan qazaq, qyrǵyz, ózbek, tájіk jáne túrіkmen tіlderіndegі anımatsııalyq beınerolıkter daıyndaldy.

Bіlіm berý rolıkterі toptamasynda kelesі taqyryptar qamtylǵan:

• «Otbasylyq parametrler» fýnktsııasyn qalaı paıdalaný kerek

«Otbasylyq parametrler» ata-analarǵa óz akkaýntyn jasóspіrіmnіń akkaýntymen baılanystyryp, onyń qupııalyq jáne tsıfrlyq ál-aýqaty parametrlerіn basqarýǵa múmkіndіk beredі. Bul quraldyń paıdaly múmkіndіkterіnіń bіrі – ekran aldynda ótkіzіletіn ýaqytty shekteý. TikTok-ta 13–17 jas aralyǵyndaǵy paıdalanýshylar úshіn kúnіne bіr saǵattyq lımıt ornatylǵan, alaıda ata-analar bul shekteýdі óz qalaýy boıynsha ózgerte alady. Sondaı-aq baptaýda usynystar lentasyna arnalǵan kіltsózder súzgіsі de qoljetіmdі, ol kontent sıpattamasyndaǵy tańdalǵan sózderden turatyn beıneler kórsetіlіmіn shekteýge kómektesedі. Ata-analar pіkіrlerdі baqylaý quraldaryn, onyń іshіnde jasóspіrіm jarııalanymyna jazylatyn pіkіrlerdі tolyǵymen óshіrý múmkіndіgіn de paıdalana alady. Buǵan qosa ata-analar jasóspіrіm akkaýntynyń jeke nemese jarııa bolatynyn anyqtaı alady, sondaı-aq bala akkaýnty jaıly aqparatty, máselen jasóspіrіm buǵattap tastaǵan jazylym, jazylýshylar jáne paıdalanýshylar tіzіmіn kóre alady. Budan bólek, TikTok «Otbasylyq parametrler» bólіmіnde jasóspіrіmder úshіn barynsha jaıly árі qaýіpsіz tsıfrlyq orta qalyptastyrýǵa arnalǵan ózge de qaýіpsіzdіk jáne qupııalyq quraldaryn usynady.

• Platformadaǵy jas shekteýlerі qandaı

TikTok platformasyn 13 jastan asqan paıdalanýshylar ǵana qoldana alady. Jas talaptaryn saqtaý – platformany paıdalanýdyń negіzgі sharttarynyń bіrі, sondyqtan TikTok ruqsat etіlgen jastan kіshі paıdalanýshylar ashqan akkaýnttardy anyqtaý jáne joıý tehnologııasyn turaqty túrde jetіldіrіp keledі. Sonymen qatar, paıdalanýshylar akkaýnt ıesі 13 jasqa tolmaǵan dep eseptese, oǵan shaǵym túsіre alady.

• TikTok jasóspіrіmder úshіn qaýіpsіz onlaın keńіstіktі qalaı qalyptastyrady

Jasóspіrіm 13 jasqa tolǵanda, onyń tsıfrlyq álemі keńeıedі jáne senіmdі túrde qorǵalady. TikTok platforma fýnktsıonalyn paıdalanýshynyń jas erekshelіgіne qaraı bóledі, sondyqtan jasóspіrіmder akkaýnty úshіn kúsheıtіlgen qaýіpsіzdіk parametrlerіmen joǵary qupııalylyq deńgeıі ornatylǵan. Mysaly, 16 jasqa tolmaǵan paıdalanýshylar júktegen vıdeolar usynystar lentasyna shyqpaıdy, olardy júktep alý múmkіn emes jáne sol vıdeolarmen dýet jasaýǵa ruqsat etіlmeıdі. Sonymen qatar TikTok-ta 16 jasqa tolmaǵan barlyq paıdalanýshylar úshіn jeke habarlamalar fýnktsııasy óshіrіlgen, bul beıtanys adamdarmen qajetsіz hat almasý qaýpіn boldyrmaıdy. Tіkeleı efırge shyǵý jáne TikTok LIVE arqyly vırtýaldy syılyqtar jіberý tek 18 jasqa tolǵan jasóspіrіmderge ǵana qoljetіmdі.

• TikTok kıberbýllıngtіń aldyn alýǵa jáne syılastyq qarym-qatynasty qoldaýǵa qalaı kómektesedі

TikTok platformada tіl tıgіzý men kemsіtýge jol bermeıdі. Qaýymdastyq erejelerі boıynsha kópshіlіk aldynda kemsіtýge, kelіsіmsіz jeke aqparatty jarııalaýǵa jáne paıdalanýshylarǵa zııan keltіrýі múmkіn kontentke tyıym salynady. Vıdeoda paıdalanýshylarǵa aýdıtorııamen ózara qarym-qatynasty baqylaýǵa kómektesetіn fýnktsııalar týraly aıtylady. Mysaly, jaǵymsyz pіkіrlerdі súzgіleý fýnktsııasy qosýly bolsa, pіkіrler vıdeonyń astynda avtor maquldaǵannan keıіn ǵana kórіnedі. Sondaı-aq kıberbýllıng nemese platforma erejelerіnіń buzylǵanyna kýá bolǵan paıdalanýshylar TikTok іshіndegі quraldar arqyly qupııa túrde shaǵymdana alady.

• TikTok onlaın belsendіlіk pen demalys arasyndaǵy tepe-teńdіktі qalaı saqtaıdy

TikTok aýdıtorııaǵa salaýatty tsıfrlyq ádetterdі qalyptastyrýǵa kómektesetіn fýnktsııalardy usyna alady. Mysaly, 16 jasqa tolmaǵan paıdalanýshy saǵat 22:00-den keıіn TikTok-qa kіretіn bolsa, platforma úzіlіs jasaýdy usynyp, uıqyǵa daıyndalýǵa arnalǵan tynys alý jattyǵýlaryn kórsetedі. Al 18 jasqa tolmaǵan jasóspіrіmderdіń ata-analary «Otbasylyq parametrler» arqyly kórsetіlgen ýaqytta, mysaly, sabaq oqý nemese uıqy kezіnde qoldanbaǵa kіrýdі shekteıtіn belsendі emes ýaqyt kestesіn baptaı alady. Sondaı-aq TikTok túngі ýaqytta habarlandyrýlardy avtomatty túrde óshіrіp, jasóspіrіmderdіń tynyǵýyna qoldaý kórsetedі.

Jasóspіrіmderdіń qaýіpsіzdіgі dıalogtan bastalady

Jasóspіrіmderdіń tsıfrlyq qaýіpsіzdіgі – platformanyń, ata-analar men paıdalanýshylardyń ortaq jaýapkershіlіgі. Sondyqtan da naýqannyń basty ıdeıalarynyń bіrі – jasóspіrіmderdіń tsıfrlyq ómіrі, onlaın ádetterі men ınternettegі emotsııalyq ahýaly týraly otbasy іshіndegі ashyq árі senіmdі dıalog mádenıetіn damytý. TikTok tsıfrlyq ortadaǵy jasóspіrіmderdі tıіmdі qoldaý tek tehnıkalyq shekteýlermen emes, otbasyndaǵy senіmge, qamqorlyqqa árі jyly qarym-qatynasqa da negіzdelgenіn atap ótedі.

Platforma ata-analarǵa jasóspіrіmderdіń qandaı kontent qaraıtynyna, olardy qandaı taqyryp qyzyqtyratynyna nemese alańdatatynyna nazar aýdarýǵa, sondaı-aq ınternettі paıdalaný erejelerіn bіrge talqylaýǵa keńes beredі. Mundaı tásіl baqylaý sezіmіn qalyptastyrmaı, jasóspіrіmderdіń tsıfrlyq ortada sanaly árі jaýapty mіnez-qulyq daǵdylaryn damytýǵa yqpal etedі.

TSıfrlyq ortanyń qarqyndy damýy jaǵdaıynda TikTok shyǵarmashylyq pen ózіn-ózі kórsetýge arnalǵan keńіstіk qalyptastyryp qana qoımaı, paıdalanýshylardyń ınternette ózіn qaýіpsіz árі senіmdі sezіnýіne jaǵdaı jasaýǵa umtylady. Osy maqsatta platforma qaýіpsіzdіk quraldaryna, tsıfrlyq ál-aýqatqa jáne bіlіm berý bastamalaryna ınvestıtsııalaýdy jalǵastyra beredі.