Berіk Asylov: XXI ǵasyrda qylmysty boljaı alatyn quqyq qorǵaý júıesі ǵana tıіmdі bolady
Akademııa jasandy ıntellekt, tsıfrlyq krımınalıstıka jáne kıberqaýіpsіzdіkke negіzdelgen jańa býyn mamandaryn daıarlaýǵa basymdyq berіp otyr.
2026 jylǵy 16 shіldede Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas prokýrory Berіk Asylov Bas prokýratýra janyndaǵy Quqyq qorǵaý organdary akademııasynyń magıstratýra jáne doktorantýra túlekterіne dıplom tabystaý rásіmіne qatysty.
Is-shara barysynda Akademııany jasandy ıntellekt, kıberqaýіpsіzdіk, ǵylymı zertteýler men tsıfrlyq tehnologııalarǵa negіzdelgen jańa formatta damytý baǵyttary tanystyryldy. Bul týraly Bas prokýratýranyń Telegram arnasy jazdy.
Saltanatty rásіmge Ǵylym jáne joǵary bіlіm mınıstrі Saıasat Nurbek, quqyq qorǵaý jáne arnaýly organdardyń basshylary, sondaı-aq Maqsut Narikbayev University, L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetі, Astana IT University, Astana halyqaralyq ýnıversıtetі, Ulttyq qorǵanys ýnıversıtetі jáne IIM Akademııasynyń ókіlderі qatysty.
Sońǵy on jylda Akademııanyń joǵary oqý ornynan keıіngі baǵdarlamalary boıynsha quqyq qorǵaý organdarynyń 534 qyzmetkerі bіlіm alǵan. Onyń іshіnde 459 adam magıstratýrany, 75 adam doktorantýrany támamdaǵan.
Berіk Asylov qazіrgі tańda Akademııa ǵylymdy, bіlіmdі, IT-tehnologııalardy jáne quqyq qorǵaý tájіrıbesіn toǵystyrǵan ıntellektýaldyq árі tehnologııalyq ortalyqqa aınalyp kele jatqanyn aıtty.
«XXI ǵasyrda qylmysqa jyldam áreket etetіn emes, ony aldyn ala boljaı alatyn ǵana jeńіske jetedі. Sondyqtan quqyq qorǵaý júıesіnіń bolashaǵy búgіnnen – ǵylymı zerthanalarda, Akademııa aýdıtorııalarynda jáne jańa tehnologııalardy ázіrleý ortalyqtarynda bastalady», – dedі Bas prokýror.
Onyń aıtýynsha, jańa Konstıtýtsııa adam quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheıtіp qana qoımaı, adam kapıtalyn damytý, ǵylym, bіlіm, tsıfrlyq quqyqtar, ınnovatsııalar men tehnologııalyq progrestі memlekettіń negіzgі qundylyqtarynyń bіrіne aınaldyrdy. Bul ózgerіster quqyq qorǵaý júıesіnіń odan árі damýyna jańa baǵyt beredі.
Prezıdenttіń tapsyrmalaryn oryndaý aıasynda Akademııa tsıfrlyq krımınalıstıka, kıberqylmystardy tergeý, elektrondyq dáleldemelerdі zertteý, ashyq derekkózderdі taldaý jáne quqyq qorǵaý salasynda jasandy ıntellektіnі qoldaný baǵytynda mamandar daıarlaýdyń keshendі júıesіn qalyptastyryp jatyr.
Osy maqsatta TSıfrlyq tehnologııalar jáne kıberqylmysqa qarsy іs-qımyl ınstıtýty quryldy. Munda tsıfrlyq krımınalıstıka, kıberqylmystar jáne krıptoaktıvter qoldanylatyn quqyq buzýshylyqtardy tergeýge arnalǵan bіregeı bіlіm berý baǵdarlamalary ázіrlengen.
Akademııanyń taǵy bіr basym baǵyty – quqyq qorǵaý salasyndaǵy ǵylymı áleýettі bіrіktіrý. Búgіnde oqý ornynyń bastamasymen 60-tan astam vedomstvoaralyq ǵylymı zertteý júrgіzіlgen. Aldaǵy ýaqytta Ǵylymı-ádіstemelіk keńes azamattyq joǵary oqý oryndarynyń qatysýymen Vedomstvoaralyq keńeske aınalady.
Bul ǵylymı áleýettі, tájіrıbelіk bіlіmdі jáne zamanaýı bіlіm berý tásіlderіn bіr alańǵa toǵystyryp, quqyq qorǵaý júıesіn damytýǵa arnalǵan ortaq sheshіmder ázіrleýge múmkіndіk beredі.
Akademııa sondaı-aq zertteý ýnıversıtetі mártebesіn alýdy, halyqaralyq yntymaqtastyqty keńeıtýdі, qos dıplom baǵdarlamalary men akademııalyq utqyrlyqty damytýdy josparlap otyr.
Rásіm aıasynda qatysýshylarǵa Kıberpolıgon, Forsaıt-ortalyq, Innovation Lab jáne Ǵylymı preventsııa men vedomstvoaralyq ózara іs-qımyl ortalyǵynyń jumysy tanystyryldy.
Forsaıt-ortalyq pılottyq rejımde dıpfeık tehnologııalary arqyly jasalatyn alaıaqtyqpen kúres, ushqyshsyz júıelerdі damytý jáne kóleńkelі tsıfrlyq naryqtardy zertteý baǵytynda taldamalyq jumystar júrgіzіp keledі.
Al Innovation Lab aıasynda tájіrıbede qoldanylyp jatqan 14 qoldanbaly ónіm, onyń іshіnde ádіstemelіk usynymdar men algorıtmder ázіrlengen. Bul tájіrıbe óńіrlerdegі ProLab zerthanalary men prokýratýralardyń oqý-praktıkalyq kabınetterіne engіzіlýde.
Sonymen qatar Akademııa 20-ǵa jýyq patentke ıe boldy. Olardyń qatarynda ushqyshsyz ushý apparattarynyń prototıpterі, tergeý áreketterіne arnalǵan arnaıy tehnıkalyq quraldar jáne krımınalıstıkalyq zertteýler men іzdestіrý jumystaryna paıdalanylatyn sýasty drony bar.
Sapar qorytyndysynda Berіk Asylov qazіrgі zamanǵy memlekettіń qaýіpsіzdіgіn ǵylymsyz, jańa tehnologııalarsyz jáne jasandy ıntellektіsіz qamtamasyz etý múmkіn emestіgіn atap óttі.