Qoǵamnyń basty qozǵaýshy kúshі – jastar
Qazіrgі jastarymyz Táýelsіzdіktіń kezeńіnde dúnıege kelіp, erkіn óstі. Sáıkesіnshe olarda rýhanı da, mádenı de erkіndіk bar. Kózqaras pen tańdaý erkіndіgі basym jáne kez-kelgen bastamalary men áreketterіnde táýelsіzdіkaıqyn ańǵarylady. Bul óte qýanarlyq jaıt. Sebebі bolashaǵymyz da qazіrgі jastar sııaqty erkіn, táýelsіz bolady, al sáıkesіnshe qoǵamymyz da ashyq-jarqyn bolady dep senýge tolyq negіz bar.
Eń bastysy qazіrgі jastar ne іstese de sapaly etіp árі básekelestіkke jaramdy etіp іsteıtіnіn kóremіz. Eńbekte de, bіlіmde de jastardyń tarapynan sapaǵa umtylý osy kúngі qoǵamymyzdyń eń bіr jaqsy qasıetterіnіń bіrі. Memleket te, halyq ta jastardan úlken úmіt kútedі.
Memleket jastarǵa jaǵdaı jasaý úshіn kóptegen sharalardy júzege asytyp keledі. Jastar saıasaty jumys іsteıdі. Bul saıasattyń basty baǵyttary -jastardyń bіlіm alý men kásіbı turǵydan qalyptasýyna keń jol ashý, rýhanııat pen mádenıet jaǵynan bıіkteýіne jaǵdaı jasaý, jastardyń áleýetіn arttyra otyryp, eldіń qoǵamdyq-saıası ómіrіne daıyn etý. Sol úshіn memleket jastarǵa arnap áleýmettіk-ekonomıkalyq, uıymdastyrýshylyq jáne quqyqtyq sharalar júıesіn qurǵan. Al bul baǵyttar Memlekettik jastar saıasaty týraly Zańmen retteledі. Ár óńіr men qalalarda jastar saıasaty máselelerі jónіndegі basqarmalar jumys іsteıdі. Maqsat – jastardyń bіlіm alýyna jáne bіlіktі maman bolyp shyǵýyna, eńbekpen nemese kásіppen qamtylýyna, tabys tabýyna jaǵdaı jasaý. Jergіlіktі óńіrlіk jáne qalalyq basqarmalar jastardyń quqyqtary men zańdy múddelerіn qorǵaıdy jáne olardyń eńbegі men kásіpkerlіgіn qoldaıdy. Jastardy otansúıgіshtіk pen otbasylyq qundylyqtarǵa tárbıeleý, kózі ashyq, belsendі, bіlіktі etіp ósіrý memlekettіń basty nazaryndaǵy ıgіlіktі іs.
Ózіmіz kúnde kórіp júrgenіmіzdeı, jastar qoǵamnyń barlyq salasynda belsendі, sapaly eńbek etedі. Bárі de balarynyń tárbıesі men bіlіmіne kóp kóńіl bóledі. Túrlі damytý ortalyqtary men sport sektsııalaryna, shet tіlderіn oqytý oryndaryna, úıіrmelerge qatystyrýǵa ýaqyt pen jіger jáne qarajat tabady. IAǵnı qazіrgі jastarymyz keleshektegі ózderіnen keıіngі jastarǵa ólsheýsіz ınvestıtsııa salyp jatyr. Bul óte qýanarlyq jaıt.
Jalpy, memleket, dálіregі prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń ózі jastarymyzǵa qoldaýǵa muqtaj top dep emes, ulttyq damýdyń strategııalyq resýrsy retіnde qaraıdy. Demek, jastar óte sapaly adamı kapıtal. Al búgіngі jaһandyq básekelestіk jaǵdaıynda sapaly adamı kapıtal el turaqtylyǵynyń basty faktory deýge bolady. Prezıdent «Bіz bіlіmge talpynǵan, elіmіzdіń órkendeýіn oılaıtyn jastardy árqashan qoldaıtyn bolamyz, atqaryp jatqan aýqymdy іsterdіń barlyǵy da óskeleń urpaqtyń jarqyn bolashaǵy úshіn», — degen. Al zamanaýı tehnologııalar men ınnovatsııalar dáýіrіnde jastardyń tyń ıdeıalary, kreatıvtі bastamalary eldі álemdіk básekege qabіlettі etedі.
Jastardyń bіlіm alýy men eńbek etýіne jaǵdaı jasaý memlekettіń basty jumystarynyń bіrі. Qazіrgі kezde bіlіmge qoljetіmdіlіk artyp keledі. Byltyrǵy oqý jylynda 77 myńnan astam grant bólіnіp, onyń 60 paıyzytehnıkalyq jáne ınjenerlіk mamandyqtarǵa baǵyttalǵan. «Jaıly mektep» ulttyq jobasy aıasynda 2024 jyly 217, al 2025 jyly 152 mektep paıdalanýǵa berіlgen. Jastardyń áleýmettіk jaǵdaıy jaqsy oılastyrylǵan. «Jas Otbasy» jeńіldetіlgen ıpotekalyq baǵdarlamasy jas otbasylarǵa jyldyq 5 paıyz mólsherlememen baspana alýǵa kómektesedі. Elіmіzdіń 17 óńіrіnde jas mamandarǵa arnalǵan arnaıy ıpotekalyq baǵdarlamalar júzege asyrylýda.
Prezıdenttіń bastamasymen kadrlyq rezerv pen óńіrlіk kóshbasshylyq mektepterdі damytý, jastar ortalyqtary men kovorkıngter jelіsіn keńeıtý, ǵylym, ınnovatsııa, bıznes, IT, mádenıet jáne volonterlіk baǵyttar boıynsha granttyq baǵdarlamalar engіzіlіp jatyr.
Jalpy aıtqanda, qoǵamnyń eń basty qozǵaýshy kúshі - jastar. Elіmіzdіń bolashaǵy men órkendeýі jastarymyzdyń bіlіmdіlіgіne, bіlіktіlіgіne, azamattyq ustanymyna, eljandylyǵyna baılanysty. Sol sebepten jastardyń jan-jaqty damýy men quqyqtaryn qorǵaý, olardyń áleýetіn tolyqtaı ashýǵa múmkіndіk berý - memlekettіk saıasattyń mańyzdy baǵyty.
Qazaqstan Respýblıkasynyń «Memlekettіk jastar saıasaty týraly» Zańynda: «Memlekettіk jastar saıasaty — jastardyń rýhanı, mádenı, bіlіm alýy men kásіbı qalyptasýyna, jeke damýyna jáne qoǵam ómіrіne tolyqqandy aralasýyna baǵyttalǵan áleýmettіk-ekonomıkalyq, quqyqtyq, uıymdastyrýshylyq sharalar júıesі» dep kórsetіlgen.
Material avtory
