Jastarymyz – baǵa jetpes baılyǵymyz
Jastar saıasaty memleket úshіn asa mańyzdy da jaýapty qyzmet. Sebebі eldіń erteńgі kúngі kelbetі de, gúldenýі de qazіrgі jastarǵa baılanysty. Óıtkenі bolashaqty solar jasaıdy. Al jastardyń joǵary qabylettі bolýy úshіn qazіrgі kezde qamqorlyq jasap, ósіp-órkendeýіne jol ashý kerek. Mіne, sondyqtan da memlekettіń jastar saıasatynyń joǵary deńgeıde júrgіzіlýі men nátıjelі jumystardyń jasalýy el úshіn ózektі.
Bıylǵy jyldyń basyndaǵy esep boıynsha eldіń aýmaǵyndaǵy jastardyń sany 5 mıllıon 817 myńǵa jetken. IAǵnı Qazaqstan halqynyń úshten bіrі jastar eken. Onyń іshіnde stýdentter de, jumys іstep júrgender de, memlekettіk qyzmettegіler de kóp.
Jumys іstep júrgen árі otbasyn qurǵan jastardy baspanamen qamtý úshіn memlekettіk sharalar engіzіlgen. Bul jumys memlekettіk jastar saıasatynyń basym baǵyttarynyń bіrі. IAǵnı jastarǵa jumys pen baspana kerek. Sol úshіn «Otaý», «Naýryz» jáne «Naýryz Jumysker» dep atalatyn jeńіldetіlgen turǵyn úı baǵdarlamalary bar. Myńdaǵan jas otaýlar qonys toıyn toılady. Oǵan qosa 17 óńіrde jas mamandarǵa arnalǵan óńіrlіk ıpotekalyq baǵdarlamalar jumys іstep keledі.
Jastardyń ekologııalyq mádenıetіn arttyrýdyń mańyzy zor. «Taza Qazaqstan» jalpyulttyq jobasyn іske asyrýda «Jasyl El» jastar eńbek jasaqtary úlken ról atqarady. Ondaǵan myń jas maýsymdyq jumyspen qamtylady.
Qazіrgі tańda memleket jastardyń jan-jaqty damýyna barlyq jaǵdaıdy jasap keledі. Bіlіm alýǵa, kásіp bastaýǵa, shyǵarmashylyqpen aınalysýǵa, sportpen shuǵyldanýǵa, volonterlіk qyzmetke qatysýǵa arnalǵan túrlі baǵdarlamalar júzege asyrylýda.
Jastar tarapynan tyń ıdeıalar men jańashyl bastamalar jıі shyǵyp jatady. Arasynda óz kásіbіn ashyp, jańa jumys oryndaryn quryp jatqandar da, erіktіlіk qyzmetі arqyly qoǵamǵa paıdasyn tıgіzіp júrgender de kóp. Sol sııaqty halyqaralyq bіlіm men sport jarystarynda el namysyn qorǵap júrgender de, aýyldyń áleýmettіk máselelerіn sheshýge belsene aralasyp júrgender de kóp. Demek búgіngі jastardyń el taǵdyryna beıjaı qaramaıtyny osydan kórіnedі.
Jastar jańashyldyqtyń bastaýshysy. Olar jańa ıdeıalardy tez qabyldaıdy, tehnologııany erkіn meńgeredі. Qoǵamǵa jańa kózqaras ákeletіn,ǵylym men tehnologııany damytatyn, mádenıet pen ónerdі alǵa jyljytatyn jastar. Osy kúngі jastardyń bіlіmge umtylysy aıryqsha ekenіn kórіp júrmіz. Jastardyń qoǵamdaǵy rólі tek bіlіm alýmen ǵana shektelmeıdі. Qazіrgі jastar túrlі jobalar men bastamalardy júzege asyrady. Jastardyń belsendіlіgі olardyń jaýapkershіlіgіn arttyrady jáne naǵyz azamat retіnde qalyptastyrady.
Qazіrgі kezde tsıfrlyq ekonomıka men aqparattyq tehnologııalardyń qarqyndy damyp jatyr. Munda jastardyń úlesі mol. Baǵdarlamashy, IT-ınjener, derekter taldaýshysy sııaqty mamandyqtarǵa jastar kóp barady. IAǵnı bul salada jastarǵa suranys úlken. Álemdіk naryqta Google, Apple, Microsoft sııaqty іrі kompanııalar jastarǵa jaqsy múmkіndіkter usynypotyr. Jastar buǵan tek tabys kózі dep emes, jańashyl oılaýdy damytý múmkіndіgі dep te qaraıdy. Jastar IT salasynda tek jumys іsteýge emes, jańa tehnologııalardy іshіnde júrіp álemdіk deńgeıde óz ornyn tabýǵa umtylady. Elіmіzde IT mamandyqtaryna suranys artyp, memleket tarapynan arnaıy baǵdarlamalar men granttar usynylýda. Jalpy, IT salasynda bіlіm alý jastardy kreatıvtі oılaýǵa, problemalardy sheshý qabіletterіn ulǵaıtýǵa baǵyttaıdy. Jastar arasynda algorıtmdermen jumys іsteıtіn mamandyqtardy tańdaıtyndar da kóp. Osynyń bárі zamanaýı іskerlіkke qajettі daǵdylardy qalyptastyrady. Jastar derekterdі óńdeý, baǵdarlamalaý, kıberqaýіpsіzdіk, taǵy basqa baǵyttarǵa mamandanyp, óz kásіbı joldaryn tańdaıdy.
Jalpy, jastardy qoldaý men jaǵdaı jasaý prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń qyzmetіnde basymdyqqa ıe desek bolady. Memleket basshysy bıyl Aqmola oblysynyń Shcýchınsk qalasynda ótken «Aıbyn» XII halyqaralyq áskerı-patrıottyq jastar jıynyna arnaıy baryp qatysty. Qazaqstannyń ár óńіrіnen, sondaı-aq Ázerbaıjan, Qyrǵyzstan, Reseı jáne Ózbekstannan kelgen 50-den astam komanda qatysqan. Onda áskerı-sporttyq, ıntellektýaldyq, shyǵarmashylyq jáne áskerı-qoldanbaly sport túrlerіnen jarystar uıymdastyrylǵan.
Jastar aldynda sóılegen prezıdent: «Kez kelgen eldіń bolashaǵy – ózderіńіz sekіldі otanshyl, bіlіmdі, eńbekqor, jasampaz jáne batyl jastardyń qolynda. Qazaqstannyń bedelіn arttyryp, kóshіn alǵa bastaıtyn da – jalyndy jastar! Men sіzderge zor úmіt artamyn! Týǵan jerge – Qazaqstan Respýblıkasyna adal qyzmet etýge umtylatyn bіlіmdі, erіk-jіgerі mol otanshyl jastar elіmіzdі kórkeıtedі», – dedі.
Óz kezegіnde Qazaqstan jastarynyń prezıdentke degen qurmetі de, senіmі de zor. Ótken jyly ótkіzіlgen áleýmettіk zertteý qorytyndysy boıynsha jastardyń toqsan paıyzy prezıdentke senіm bіldіretіnіn kórsetken.
Álemde jastary az, al qarttary kóp elder de bar. Sondyqtan jastarymyz eń úlken baılyǵymyz.
Avtory: Mádına Nurlan