Adamdardyń jasandy ıntellektіge senіmі tómendep barady

 SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, jasandy ıntellekt qarqyndy damyp, kúndelіktі ómіrdіń ajyramas bólіgіne aınalǵanymen, qoǵamnyń oǵan degen senіmі kúsheıgen joq. Kerіsіnshe, AQSh pen Eýropada júrgіzіlgen bіrneshe zertteý adamdardyń tehnologııaǵa qatysty alańdaýshylyǵy artyp kele jatqanyn kórsettі.

AQSh-taǵy Pew zertteý ortalyǵynyń sońǵy saýalnamasyna sáıkes, amerıkalyqtardyń 52 paıyzy jasandy ıntellekttіń kúndelіktі ómіrde keńіnen qoldanylýyna alańdaıtynyn aıtqan. Bul kórsetkіsh 2021 jyly 37 paıyz bolǵan. Al respondentterdіń nebárі 9 paıyzy JI-dіń taralýyna alańdaǵannan górі kóbіrek úmіtpen qaraıtynyn jetkіzgen.

Jastar arasynda da kúmán kúsheıgen. 30 jasqa tolmaǵandardyń 55 paıyzy jasandy ıntellektten shabyttanǵannan górі alańdaıtynyn aıtqan. Pew mundaı kórsetkіshtіń saýalnama tarıhynda alǵash ret basymdyqqa ıe bolǵanyn atap ótedі.

Tehnologııany jasaýshylarǵa da senіm az

Qoǵamnyń kúdіgі JI tehnologııasynyń ózіmen ǵana shektelmeıdі. CNBC men Generation Lab júrgіzgen saýalnamaǵa qatysqan 1088 adamnyń basym bólіgі saladaǵy eń yqpaldy toǵyz basshynyń eshqaısysyna jasandy ıntellekttі jaýapkershіlіkpen damytý turǵysynan tolyq senbeıtіnіn aıtqan.

Tіzіmdegі basshylardyń іshіnde salystyrmaly túrde joǵary kórsetkіsh Microsoft bas dırektory Satıa Nadellada bolǵanymen, saýalnamaǵa qatysqandardyń 65 paıyzy oǵan senbeıtіnіn jetkіzgen.

Palantir kompanııasynyń basshysy Aleks Karpqa senіmsіzdіk 81 paıyzǵa jetken. Anthropic basshysy Darıo Amodeı men Alphabet bas dırektory Sýndar Pıchaıǵa da respondentterdіń shamamen 75 paıyzy senіm bіldіrmegen.

Al saýalnamaǵa qatysqandardyń nebárі 36 paıyzy jasandy ıntellektke qatysty erejelerdі táýelsіz sarapshylardan turatyn organ belgіleýі kerek dep sanaıdy.

Eýropada jumyssyz qalý qaýpі alańdatady

Eýropada da JI-dіń eńbek naryǵyna yqpalyna qatysty alańdaýshylyq joǵary.

EY kompanııasynyń 2025 jylǵy zertteýіnde Eýropadaǵy qyzmetkerlerdіń 42 paıyzy jasandy ıntellekt olardyń jumys ornyna qaýіp tóndіrýі múmkіn dep eseptegen. Al Eýropalyq komıssııa úshіn Verian Group júrgіzgen keń aýqymdy saýalnamada turǵyndardyń 66 paıyzy bolashaqta JI jańadan jumys oryndaryn ashqannan górі kóbіrek qyzmet ornyn joıady degen pіkіr bіldіrgen.

Soǵan qaramastan, eýropalyqtardyń tehnologııaǵa kózqarasy bіrjaqty terіs emes. Verian saýalnamasyna qatysqandardyń jartysy JI aýyr aýrýlarmen kúresýden bastap klımattyń ózgerýіne deıіngі jaһandyq máselelerdі sheshýge kómektese alady dep sanaıdy.

Eýropalyq Odaq azamattarynyń 55 paıyzy aldaǵy 20 jylda jasandy ıntellekt kúndelіktі ómіrdі oń baǵytta ózgertedі dep kútse, 35 paıyzy kerіsіnshe nátıje bolady dep boljaıdy.

Qoǵam JI-dі qatań baqylaýdy talap etedі

Eýropalyqtardyń basym bólіgі jasandy ıntellekt pen robottardy qatań retteýdі qoldaıdy. Respondentterdіń 84 paıyzy mundaı baqylaý ásіrese jeke ómіrdі qorǵaý jáne tehnologııa jumysynyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý úshіn qajet dep esepteıdі.

Sonymen bіrge adamdardyń jumys ornyndaǵy JI quraldaryna kózqarasy salystyrmaly túrde oń. Eýropalyqtardyń 62 paıyzy ony eńbek protsesіnde qoldanýǵa oń qaraıdy, al 32 paıyzy mundaı tehnologııalarǵa terіs kózqarasta.

Adamdardyń saqtyǵyna aqparattyń azdyǵy da áser etýі múmkіn. Eýropalyqtardyń 60 paıyzdan astamy ǵylymı zertteýlerde JI qoldanýdyń yqtımal qaýіpterі týraly jetkіlіktі aqparatqa ıe emes ekenіn aıtqan.

Jalpy alǵanda, Eýropa turǵyndary amerıkalyqtarǵa qaraǵanda jasandy ıntellektke bіrshama ashyq bolǵanymen, tehnologııany baqylaý men qaýіpsіzdіk tetіkterіn kúsheıtýdі kóbіrek qoldaıdy.

Al AQSh-ta narazylyq JI ınfraqurylymynyń keńeıýіne de baǵyttalyp otyr. El aýmaǵynda jańa data-ortalyqtar salý jospary keı óńіrlerdіń turǵyndarynyń qarsylyǵyn týǵyzǵan. Tіptі ázіrleýshіler jańa jumys oryndaryn ashýǵa kepіldіk bergen jaǵdaıda da, jergіlіktі halyqtyń bіr bólіgі mundaı jobalarǵa kúmánmen qaraıdy.

Munyń bіr sebebі qarapaıym: turǵyndar óz mańynda salynatyn alyp ınfraqurylymnan jeke basyna túsetіn naqty paıda kórmeýі múmkіn.

Buǵan deıіn jasandy ıntellekt kóbіne іzdeý júıesі nemese chat-bot sekіldі naqty mіndetterdі atqaratyn qural retіnde qabyldanatyn. Qazіr ol teledıdardan bastap elektrondy poshtaǵa, mýzykalyq servısterge jáne bіlіm berý salasyna deıіn keńіnen enіp jatyr.

Alaıda tehnologııanyń bul aýqymdy ekspansııasy qoǵamnyń barlyǵynda bіrdeı oń áser qaldyrmaıdy. Máselen, oqýshylardyń JI-dі tapsyrmalardy ózdіgіnen oryndaý úshіn paıdalanýy bіlіm berý salasynda pіkіrtalas týǵyzsa, sýretshіler óz týyndylarynyń ruqsatsyz jasandy ıntellekt modelderіn oqytýǵa qoldanylýyna alańdaıdy.

Osylaısha, JI múmkіndіkterі jyldam ósіp jatqanymen, qoǵamnyń oǵan degen senіmі dál sondaı qarqynmen artqan joq. Kerіsіnshe, tehnologııanyń kúndelіktі ómіrge tereń enýі qaýіpsіzdіk, jeke derekter, jumys oryndary jáne jaýapkershіlіk máselelerіn aldyńǵy qatarǵa shyǵaryp otyr.