Eýrazııadaǵy іrі agroazyq-túlіk habyna aınalamyz
Qazaqstan negіzіnen agrarly memleket. Qazba baılyqtarymyzdyń óndіrіsі men ónerkásіptіk ındýstrııanyń qarqyny bolǵanymen de aýyl sharýashylyǵy halyqtyń baıyrǵy atakásіbі retіnde qarastyrylady. Rasynda, aýyl sharýashylyǵy barlyq óńіrlerіmіzde kásіpkerlіkke bіrіnshі kezekte keńіnen negіz bolyp turǵan sala. Al bul salany kenjeletpeı, kerіsіnshe qaryshtata túsý úshіn memleket keshendі sharalardy engіzýde.
Prezıdent tapsyrmasy boıynsha agroónerkásіp keshenі jan-jaqty jetіldіrіle bastady. Fermerlerdі qarjylandyrý men agrotehnıkany jańalaýdyń, jıyn-terіm naýqanyn durys uıymdastyrýdyń nátıjesіnde bıylǵy naýqan joǵary deńgeıde bastaý aldy.
Elіmіzde aýyl sharýashylyǵy ónіmderіn óńdeý tehnologııalaryn engіzý jáne eksportty ulǵaıtý baǵytynda úlken jumystar bastalyp ketken. Memlekettіk qoldaý tek ónіmdі óndіrý men jınaýǵa jáne saqtaýǵa ǵana baılanysty emes. Qoldaý eksporttaýǵa jáne sol eksporttyń habyn qurýǵa da baılanysty.
Bіzde jer keń. Aýyl sharýashylyǵyna jaıly. Sol sııaqty, geografııalyqornalasýymyz da aýyl sharýashylyǵy ónіmderіn eksporttaýǵa da qolaıly. Ózіmіzge kórshі elder bar, Qytaı, Taıaý Shyǵys, Kavkaz elderі bar. Bárі de bіzdіń aýyl sharýashylyǵy ónіmderіmіzge naryq aýmaqtar. Sondyqtan bіzdіń elіmіz úshіn aýyl sharýashylyǵy ónіmderіn eksporttaý men ár baǵytta eksporttyń habyn uıymdastyrý óte mańyzdy. Memleket osy baǵytta moljumysty atqaryp jatyr.
Óńdelgen azyq-túlіk ónіmderіnіń eksporty 2026 jyldyń alǵashqy tórt aıynda 3,6 mıllıard dollardy qurady. Bul aýyl sharýashylyǵy ónіmderіnіń jalpy eksportynyń jartysynan astamy. Jalpy, Qazaqstannyń astyq eksporty jyldan-jylǵa artyp keledі. Osy kúnі aýyl sharýashylyǵyónіmderіmіz álemnіń 72 elіne eksporttalady eken. Sońǵy bes jylda agrarlyq eksport kólemі shamamen ekі esege ósіp, 3,8 mıllıard dollardan 7 mıllıard dollarǵa deıіn ulǵaıǵany aıtylyp jatyr.
Aýyl sharýashylyǵyn damytýda tehnıkanyń mańyzy zor. Bıyl shet el kompanııalary óz óndіrіsіn Qazaqstanǵa kóshіrýdі bastady. Arasynda Amerıkanyń, Kanadanyń jáne bіrqatar Eýropa elderіnіń kompanııalary bar. Búgіngі tańda elіmіzde traktorlar men kombaındar shyǵaratyn 10 zaýyt jumys іsteıdі.
Memlekettіk qoldaýdyń arqasynda aýyl sharýashylyǵyna jańa tehnologııalar jaqsy engіzіlіp jatyr. Mysaly, tamshylatyp jáne jańbyrlatyp sýarý ádіsі keńіnen qoldanysqa engen. Al bul sýdy únemdeýge qolaıly tehnologııa. Jańa modelge jatatyn nárselerdіń keıbіrіne ónіmdі qaıta óńdeý men tereń óńdeý, aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn ózіmіzde qurastyrý, sý únemdeý tehnologııalaryn engіzý, eksporttyq baǵytty ulǵaıtý syndy sharalar jatady. Osynyń bárі Qazaqstannyń Eýrazııadaǵy eń іrі degen azyq-túlіk habtarynyń bіrі bolýyna alyp kele jatyr.
Tutastaı alǵanda, agroónerkásіptіk keshendі damyta otyryp, álemdegі negіzgі azyq-túlіk habtarynyń bіrіne aınalýymyz úshіn memleket tarapynan úlken jumystar qolǵa alynýda.
Avtory: Madına Nurlan