Abaı týraly jańa zertteýler: EUÝ-da 12 kіtap tanystyryldy

Dana Asylbek Tіlshі
03.03.2024, 10:10
734
Абай туралы жаңа зерттеулер: ЕҰУ-да 12 кітап таныстырылды gov.kz

Ǵalymdar oıshyldyń «tolyq adam» tujyrymdamasyna da tereń zertteýler júrgіzdі.

SMARTNEWS basylymynyń habarlaýynsha, L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetі Abaı Qunanbaevqa arnalǵan jańa ǵylymı eńbekterdі tanystyrdy. Bіregeı jańa zertteýler EUÝ janyndaǵy «Abaı akademııasy» ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda 9 serııa boıynsha jaryq kórdі. 

EUÝ janyndaǵy «Abaı akademııasy» ǴZI-nіń zertteý jumystaryn belgіlі ǵalymdar men abaıtanýshylar daıyndady. Avtorlar qoǵamnyń, ǵylymnyń, ádebıettіń, tіldіń ózektі máselelerіn Abaıdyń dúnıetanymy men murasy arqyly qarastyrdy.

«EUÝ janyndaǵy «Abaı akademııasy» abaıtanýdyń kóp qyrly aspektіsіnde jan-jaqty ǵylymı, saraptamalyq jáne áleýmettanýlyq zertteýler júrgіzedі. Uly oıshyldyń baı murasyn shetelde keńіnen nasıhattaý belsendі júrgіzіlýde. Sońǵy 4 jylda aqynnyń rýhanı murasy men ómіrіnіń ár salasy boıynsha 80-nen astam kіtap jaryq kórdі. Qazaq oıshylynyń ómіrі men shyǵarmashylyǵyna qatysty ǵylymı eńbekter Memleket basshysynyń tujyrymdamalyq ıdeıalarymen úılesedі. Abaıdyń oılary men tujyrymdarynyń tereń fılosofııasynda jalpy adamzattyq qundylyqtar sabaqtasqan. Olar qazіrgі qoǵamnyń damýymen ózara baılanysty qarastyrylýda», - dep atap óttі EUÝ rektory Erlan Sydyqov.

Toǵyz serııamen 12 jańa kіtap jaryq kórdі: E.Sydyqov «Abaı áýletіnіń tarıhy», T.Jurtbaı «...Bіr kemel», E.Qurmanǵalıeva «Batys elderіndegі jáne Túrkııadaǵy abaıtaný», E.Tіleshov «Yntaly júrek sezgen sóz...», B.Tursynbaıuly «Abaıdan qalǵan arman», A.Salqynbaı «Abaıdyń danalyq álemі», U.Úmіtqalıev «Abaı jáne onyń zamany tarıhı-etnografııalyq mura», J.Áýbákіr «Abaı jáne ulttyq bolmys», J.Dádebaev «Abaı іlіmі», D.Ysqaquly «Abaı – dala danyshpany», Q.Kemeńger «Abaı murasy: 1891-1896», T.Qydyr «Abaı murasy jáne ortaǵasyrlyq túrkі jazba jádіgerlerі: ádebı komparatıvıstıkalyq taldaý».

«Abaıdy taný úshіn álem ádebıetіn bіlý kerek. Muny Shekspır, Gete, Pýshkındі zerttegen qazaq ǵalymdary jaqsy bіledі. Bіz kіtabymyzda Abaıdy tіldіk-fılosofııalyq baǵyt arqyly zerdeleýge tyrystyq, onyń árbіr sózіn muqııat taldap, aqynnyń árbіr týyndysyndaǵy sózderdіń mán-maǵynasyn saraptadyq», - dep atap óttі «Abaıdyń danalyq álemі» kіtabynyń avtory Anar Salqynbaı.

«Abaı Qunanbaıulynyń murasy áleýmettіk-gýmanıtarlyq ǵylymdar aspektіsіnde» baǵytynda 50-ge jýyq tanymdyq maqala, 22 áleýmettіk-tanymdyq keıs, zamanaýı mýltımedıalyq tehnologııalar kómegіmen «Tolyq adam» ǵylymı-tanymdyq keshenі daıyndaldy.

Aıta ketý kerek, «Abaı akademııasy» ǵylymı-zertteý ınstıtýty QR Prezıdentі Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy boıynsha 2019 jyly L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetі janynan aqynnyń ómіrі men shyǵarmashylyǵyn júıelі túrde tereńdetіp zertteý maqsatynda ashylǵan bolatyn.

Sherzattyń soty kezіnde jer sіlkіnіsі boldy «Kókіregіne 1,5 lıtr qan jınalǵan»: Sherzattyń sotyna táýelsіz sarapshy Tahır Halımnazarov qatysty «Aman alyp qalýǵa bolar edі»: Sotta sarapshy marqum Sherzattyń alǵan jaraqattary týraly aıtty «Menіń іnіm ólіp qalǵanyna kúlіp otyrsyń ba?»: Kúdіktі Sherzattyń qazasyna kúlgen Tramp óz týǵan kúnіnde áskerı parad ótkіzemіn dep eldі kúlkіge qaryq qyldy Úsh áıel áýejaıda jynys múshesіne alty kelі altyn jasyryp ótpek bolǵan Qaraǵandylyq turǵyn Facebook-tegі pіkіrі úshіn 200 myń teńge tóledі Tyńǵylyqpen aınalysqan shvetsııalyq «shpıon» shaǵala ustaldy "Sóılesіp qoıǵanmyn": Sottaǵy kúmándі dıalogty prokýratýra tekseretіn boldy Pavlodarda dárіger súndetteý kezіnde balaǵa aýyr dene jaraqatyn salǵan Qazaqstandyq ǵalymdardyń startaby Oksford zertteýіne іlіktі Oqýshynyń arqasyna úshkіr zat tyqqan muǵalіm kіnásіz dep tanyldy «Men atqan joqpyn»: Marqum Nurqanat Ǵaıypbaevtyń kýálіk bergen vıdeosy qaraldy Sátbaev qalasynda podezde er adam qyzǵa shabýyl jasady (VIDEO) Er adam ózіnіń ekі jasar qyzyn kólіgіmen basyp óltіrdі Tramp Garvardqa sheteldіk stýdentterdі qabyldaýǵa tyıym saldy «Ýaqyt joǵaltyp aldyq»: Beısen Quranbektіń áıelі marqum kúıeýіnіń syrqaty týraly syr ashty (VIDEO) Qostanaıda jalaqylaryn talap etken qurylysshylardy polıtsııa qamap tastady «Maǵan da bergen joq»: Ánshі Amre ataq bermegenі úshіn renjіp qaldy Ulttyq ulannyń án-bı ansamblі Batyrhan Shúkenovtі eske alý keshіnde kórermenderdіń júregіn eljіrettі