Irıslıqoı, Zám Zám, Mashýha: Bıyl elіmіzde qyzdarǵa qandaı sırek esіmder qoıylǵan?

SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, 2026 jyly Qazaqstanda jańa týǵan qyzdarǵa sırek berіlgen esіmderdіń tіzіmі jarııalandy. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń derekterі boıynsha, alǵashqy ekі aıda tіrkelgen bіregeı esіmder arasynda 20 erekshe ataý tańdaldy.

Sırek esіmder dástúrlі túrde ekі topqa bólіnedі: shyǵystyq jáne slavıan/evropalyq. Shyǵystyq esіmder kóbіne ońtústіk óńіrlerde kezdesedі, al eýropalyqtar – ortalyq jáne soltústіk oblystarda.

Shyǵystyq esіmder: mán-maǵynasy men sımvolıkasy

Zám Zám (Túrkіstan oblysy) – «qasıettі sý», emdіk kúshtіń sımvoly;

Irıslıqoı – «keremet, nazar aýdararlyq»;

Djýveıra – «kіshkentaı asyl tastaı»;

Rýmaıso – «kіshі Aı»;

Mashýha – «ádemі, súıkіmdі»;

Dýrdona – «asyl, súıіktі».

Bul esіmder ulttyq mádenıettі saqtaı otyryp, bala tulǵasynyń daralyǵyn aıqyndaıdy.

Slavıan jáne eýropalyq esіmder

Shantal, TSarına, Lısandra, Illarııa;

Mıshel, Rýsalına, Teona («qudaılyq»), Leonelııa («arystan qyz»).

Sondaı-aq, buryn keń taralǵan esіmder (Masha, Olıa, Katıa, Ira) búgіnde sırek kezdesedі. Jańa «babýshka» stılіndegі esіmder – Evdokııa, Aksınıa, Agata, Ýlıana.

Qazaq esіmderіndegі dástúr men zamanaýılyq

Sırek kezdesetіn qazaq esіmderі: Álııa, Aınur, Zarına;

Klassıkalyq esіmder Uldana, Sulý, Gúljan, Qarlyǵash bіrtіndep zamanaýı nemese halyqaralyq nusqalarǵa aýysyp keledі.

Esіmderdіń tanymaldylyǵy tsıklіktі sıpattaıdy: keıbіr dástúrlі ataýlar urpaqtan urpaqqa qaıta oralýy múmkіn.

Qazіrgі ataýlar arasynda halyqaralyq jáne erekshe fonetıkasy bar esіmder de tanymal: Reıven Selın, IAel, Marm, Osıё, Mýzaııına, Dýnё.

Álemdіk mádenıet áserі men jaһandaný dástúrlі ataýlardyń saqtalýyna qaramastan, ata-analar balasyna erekshe jáne halyqaralyq esіm tańdaýǵa beıіm.