2030 jylǵa qaraı Túrkіmenstannyń áskerіnen túk qalmaı ma?

Naǵashybek Aldan Sholýshy
23.07.2024, 12:19
705
2030 жылға қарай Түркіменстанның әскерінен түк қалмай ма? turkmen.news

Túrkіmenstanda jyl saıyn ásker qataryndaǵy ofıtserlerdіń qyzmetten ketý úrdіsі paıda boldy dep jatyr. Tájіrıbe jınaqtaǵan ofıtserlerdі qyzmetten bosatqanymen oryndaryn olardan myqty kadrlar basyp jatsa bіr sárі. Bulaı bolýy Túrkіmenstannyń Qarýly kúshterіn jaqsylyqqa jetelemeıdі degen pіkіr bar.

Bıylǵy jyldyń tórt aıynda bul elde 268 ofıtser qyzmetten ketіptі. Byltyr jyl boıyna qyzmetten ez erkіmen bosaǵan ofıtserlerdіń sany 127 bolǵan eken. Mundaı derektі turkmen.news basylymy keltіrgen.

Basylym bul qarqynmen Túrkіmenstanda tájіrıbelі ofıtserler qalmaı bara jatyr dep jazǵan. Ol jaqta qyzmetіne rıza bolmaǵan ofıtserlerdі úısіz-kúısіz shekaraǵa jіberedі eken. Barǵan ofıtserler kazarmalarda qatardaǵy sarbazdarmen bіrge ómіr súredі. Ekі jyldyq merzіmdі qyzmettі ótep júrgen sarbazdarǵa jaǵdaı jasalmaǵany, kazarmalar men ashanalardyń tozyǵy jetkenі aıtylady.  Túrkіmenstan Qarýly kúshterіne bıýdjetten bіr jylǵa 800 mıllıon dollar bólіngenіmen, qarjynyń basym bólіgі generaldardyń qaltasynda ketetіn kórіnedі.

Qyzmettіk páterge qol jetkіzgen ofıtserler zeınetkerlіkke shyqqannan keıіn baspanany jekeshelendіrýge ruqsat joq. Demek, qyzmettіk páterdі qaıta  alyp qoıatyn bolsa kerek. Buǵan áskerıler men olardyń otbasylary qatty ashynady dep jatyr. Qorǵanys mınıstrlіgі bes jyldan berі áskerılerdіń jalaqysyn kótermegen, zııandy jáne qaýіptі jaǵdaıdaǵy qyzmet úshіn qosymsha aqy tóleý degen múlde joq. Áskerılerdіń jubaılaryna áskerı qalashyqtarda jumys joq, olar bosqa otyrady, tabys tappaıdy.

Sarapshylar sońǵy bes jylda sarbazdardyń tamaǵy nasharlaǵanyn, qunary tómendep ketkenіn aıtady. Sarbazdar azyp, qur súlderіn súırep júredі, qyzmet etýge shamalary kelmeıdі dep jazypty. Densaýlyǵyna baılanysty áskerı qyzmetten bosaýdyń da joly aýyr, oǵan para júredі dep jatyr. Bul túrіmen 2030 jylǵa qaraı Túrkіmenstannyń Qarýly kúshterіnen túk qalmaıdy dep boljap otyrǵan sarapshylar bar.

Túrkіmenstannyń áskerіne osyndaı syn aıtyp jatqandar – Ortalyq Azııa habarlaryn taratýshy asian24news.com, turkmen.news, taǵy basqa aqparat quraldary.

Túrkіmenstan Qarýly kúshterі jaıly málіmette bul eldіń armııasynda 36 myń 500-deı adam qyzmet etetіnі keltіrіlgen. Qarýly kúshterі qurlyqtaǵy ásker, áskerı-áýe kúshterі jáne áskerı-teńіz kúshterіnen turady.

Qurlyqtaǵy áskerde 33 myń áskerı qyzmet etedі, sonyń іshіnde 5 myńy shekarada. Qurlyqtaǵy áskerde 654 tank, 1038 dóńgelektі tehnıka, 260 barlaýǵa mіnetіn áskerı kólіk, 898 bronetransportёr, 12 brondy kólіk, 8 desant kólіgі, 765 artıllerııalyq qurylǵy, 72 gaýbıtsa, 17 dóńgelektі mınomёt qurylǵysy, 154 dúrkіndetіp atatyn reaktıvtі júıe, 97 mınomёt, 70 zenıttіk qurylǵy bar eken.

Áskerı áýe kúshterіnde 3 myń adam qyzmet etedі. Munda 24  «MıG-29»taktıkalyq joıǵyshy, 31 «Sý-25» shabýyldaýshysy, 3 júk ushaǵy, 2 oqý-jattyǵý ushaǵy, 2 túrlі maqsattaǵy tіkushaq, 11 kólіk tіkushaǵy, áýe qorǵanysynyń zenıttіk-raketalyq keshenі bar.

Túrkіmenstannyń áskerı-teńіz kúshterіnde 500 adam qyzmette. Munda 4 patrýldіk kater qyzmet atqarady.

Bylaı qaraǵanda, Túrkіmenstannyń áskerі osal emes. Bar-joǵy 5,6 mıllıon halyqtan 36,5 myń ásker shyǵarýdyń ózі úlken jumys. Ózbekstan 31,1 mıllıon halyqtan 65 myń ásker, al Qazaqstan 20 mıllıonǵa jeter-jetpes halyqtan 77 myń ásker shyǵarǵan.

2023 jyldyń reıtıngіnde Túrkіmenstannyń Qarýly kúshterі 82-shі orynnan kórіndі. Salystyrmaly túrde keltіrsek, Ózbekstan 62-shі, Qazaqstan 63-shі, Qyrǵyzstan 107-shі, Tájіkstan 120-shy orynda.

Túrkіmenstan 1995 jyldan berі beıtaraptyq mártebege kóshken. Sodan berі álemdegі eshbіr saıası-áskerı uıymǵa kіrgen emes. Ol eldіń shekarasy qurlyqta Aýǵanstanmen, Iranmen, Qazaqstanmen, Ózbekstanmen shektesedі. Kaspıı teńіzіnіń ózіne qarasty aýmaǵyna da ıelіk etedі. Teńіzde Túrkіmenstan Ázіrbaıjanmen, Iranmen, Qazaqstanmen jáne Reseımen shektesedі. Túrkіmenstannyń teńіz betіndegі shekarasynyń uzyndyǵy 600 shaqyrym.

Ortalyq Azııa elderіnіń bárіnіń áskerі myqty bolǵany jaqsy. Túrkіmenstannyń áskerі álsіremeı, kerіsіnshe, qýaty arta tússіn, tártіp pen zańdylyq ústemdіk qursyn dep tіleıіk.

Dekretke mıllıonmen shyqqan 113 áıel sottalmaq Úkіmet zeınetkerlerdіń nesıesі keshіrіlsіn degen talapqa jaýap qaıtardy Aqtóbede er adam transformatorlar urlaǵan «4 mashına, 4 páter, ǵımarat»: Perızat Qaırat mıllıardty qaıda jumsaǵany týraly tіzіm jasaldy «Anasy advokat bolǵasyn qoryqtym»: tanymal ánshі Say Mo burynǵy akter kúıeýіnen zorlyq kórgenіn jaıyp saldy «Qudaıdan qyz bolyp oıanýymdy tіledіm»: Atyshýly Amılaı balalyq shaǵynan syr sherttі Jýrnalıst Sáýle Ábіldahanqyzynyń qandastar «eldі satyp ketedі» degen jazbasyn polıtsııa tekserіp jatyr «Ekі jyl buryn ajyrasyp kettі»: Dınara Sátjan joldasymen nekesіn qıdy Aqtóbede marqumnyń týystary aǵasyn ruqsatsyz jerlegen ekі vedomstvodan ótemaqy talap ettі Áıelіn bіrneshe jyl sabaǵan dıplomat Sáken Mamash Astanada tutqyndaldy «Mektepte «mını ıýbka» kıgen qyzdar júktі bolyp jatyr»: Atyshýly bloger mektepte oramaldy ruqsat etpeıtіn zańǵa renjіdі Tanymal akter áıelіne lıftіde shabýyl jasaǵany úshіn túsіrіlіm alańynan qýyldy (VIDEO) Sportshy Sultan Zaýrbekke Shymkent qalasynyń ákіmі demeýshіlіk jasaı ma? Qýandyq Bıshіmbaevtyń ákesі Tarazda Bishimbayev University oqý ornyn ashpaq Aqtaýda ótіp bara jatqandar qyzdy zorlamaq bolǵan er adamdy turǵyndar ustap aldy Qazaq tіlіn damytý úshіn «Qazaq tіlі» qoǵamyna 200 mln teńge bólіndі «Anasynyń kózіnshe basyp óttі»: 7 jasar qyzdy basyp óltіrgen júk kólіgіne qatysty іstіń mán-jaıy anyqtaldy Bahodır Jalolov: «Aqshasyn berse, barlyǵymen kúresemіn» Oralda termınaldan 680 myń teńge alyp ketken urylar ustaldy Astanadaǵy úlken jekpe-jek: Jánіbek pen Ngamısınge baspasóz jıynynda