Óńіrler ortalyǵynan – sheshіmder ortalyǵyna: Qazaqstannyń bіrіnshі Ýrban forýmy qalaı ótýde?
Qyzylorda ulttyq aýqymdaǵy alańǵa aınaldy. Búgіn munda alǵash ret Qazaqstan Ulttyq Ýrban forýmy – 2025 ótýde. Bul – qalalardyń bolashaǵyn jobalaıtyndar úshіn basty oqıǵa.
Is-sharany Qyzylorda oblysynyń ákіmdіgі, UN-Habitat jáne basqa da bіrqatar serіktesterdіń qoldaýymen uıymdastyrdy.
"Bul jaı ǵana oqıǵa emes, jańa dástúrdіń bastaýy. Qazaqstan UN-Habitat aıasyndaǵy jaһandyq qozǵalysqa qosyldy, munda árbіr sóz – naqty ózgerіster qadamy bolyp tabylady. Bіz ýrbanıstіk bolashaq týraly aıtyp otyrmyz jáne ony dál qazіr, osy jerde quryp jatyrmyz", – dep atap óttі uıymdastyrýshylar.
Sharaǵa Qyzylorda oblysynyń ákіmі Nurlybek Nálіbaev qatysyp, sóz sóıledі. Ol osyndaı іs-sharalardy ótkіzýdіń mańyzdylyǵyn atap óttі. Spıkerdіń aıtýynsha, Ulttyq Ýrban Forým – óńіrler, sarapshylar men memleket arasynda turaqty dıalog qurý úshіn Qazaqstannyń resmı tuǵyrnamasy.
Forýmnyń mıssııasy – ýrbanıstıkany talqylaý ǵana emes, jańa sheshіmder júıesіn qurý. Ol úsh deńgeıdі qamtıdy:
– álemdіk (UN-Habitat aıasyndaǵy jaһandyq forýmdarǵa qatysý);
– aımaqtyq (basqa eldermen tájіrıbe almasý);
– ulttyq (el aýmaǵyndaǵy qalalar men qaýymdastyqtar arasyndaǵy dıalog).
Basty taqyryp – "Óńіrlerden bastaý alatyn keshendі qalalyq qaıta qurý: Qazaqstandaǵy teńgerіmdі, ınklıýzıvtі jáne klımattyq ózgerіsterge tózіmdі qalalardy qalyptastyrý". Forýmǵa qatysýshylar Jańa qalalyq kún tártіbіne (New Urban Agenda) jáne Ornyqty damý maqsattaryna sáıkes qalanyń ınklıýzıvtі jáne teńgerіmdі damýyn іlgerіletý baǵdarlaryn, qalalar men aýyldar arasyndaǵy baılanysty, klımattyq beıіmdіlіktі, oǵan jastardyń qatysýyn, sondaı-aq basqarýdaǵy tsıfrlyq tásіlderdі talqylaıdy.
Osy oraıda Qyzylorda sııaqty shaǵyn qalalardyń ulttyq damý jolynda qalalyq bіregeılіktі jáne aýmaqtyq baǵdarlanǵan tásіlderdі qalyptastyrýdaǵy rólіne erekshe nazar aýdarylyp otyr.
"Jańa ýrbanıstіk kún tártіbі Qazaqstan damýynyń ulttyq qalalyq traektorııasyn qalyptastyrý úshіn negіzdі qamtamasyz etedі. Bul – aımaqtar, sarapshylar men bılіk arasyndaǵy úılestіrý mehanızmіn іske qosý arqyly Ulttyq qalalyq saıasatty júzege asyrý sharalaryn qoldaýǵa múmkіndіk beredі. Sonymen qatar, belsendіlerden bastap ákіmderge deıіngі qalalardyń damýyna nıettі árbіr adamnyń qatysýy úshіn platformalyq jol ashady", – dep atap óttі BUU–Habıtat ókіlderі.
Forým Úkіmet, bıznes, sarapshylar jáne azamattyq qaýymdastyq ókіlderі úshіn tartymdylyq núktesіne aınalady. Qurmettі qonaqtardyń arasynda Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrі Erlan Nysanbaev, Syrtqy іster mınıstrіnіń bіrіnshі orynbasary Aqan Rahmetýllın, Ónerkásіp jáne qurylys mınıstrlіgі Qurylys jáne turǵyn úı–kommýnaldyq sharýashylyq іsterі komıtetіnіń tóraǵasy Baqytjan Júnіsbekov, sondaı-aq BUU–Habıtat atqarýshy dırektorynyń orynbasary mіndetіn atqarýshy Rafael Týts, BUU-nyń Qazaqstandaǵy Turaqty úılestіrýshіsі Sarango Radnaragcha bar.
Paneldіk sessııalarǵa halyqaralyq sarapshylar: Garrı Dobs (Harry Dobbs Design), Rıkkardo Marını (Marini Urbanismo), IÝrıı Mılevskıı (NOVAYA Labs), Marııa Skrıabına ("Baza 14") jáne basqalar qatysyp, sóz sóıleıdі.
"Ýrbanızatsııa tek sáýlet álemі ǵana emes, bul adamzat úshіn de mańyzy zor baǵdar. Bіz ózіmіz ómіr súrgіmіz keletіn qalalardy salamyz. Al Qyzylorda – osy ózgerіsterdіń kóshbasshysy bola alatyn qala ekenіn kórsettі", – dep qorytyndylady forýmǵa qatysýshylar.
Qazaqstandyq forým Polsha men Ázіrbaıjandy jáne Grýzııany qosa alǵanda, búkіl álemde ótkіzіletіn UN-Habitat halyqaralyq formatynyń bіr bólіgі bolyp tabylatynyn aıta ketken jón.