Balalardyń bolashaǵy – memlekettіń basty qamqorynda
Balanyń amandyǵy men baqytty ósýі — kez kelgen qoǵam men memlekettіń eń mańyzdy mіndetterіnіń bіrі.
Kіshkentaılardyń quqyǵyn qorǵaý, olardyń qaýіpsіz árі erkіn ómіr súrýіne jaǵdaı jasaý – ulttyq basymdyqqa aınalýǵa tıіs. Qazіr bul baǵyttaǵy іs-sharalar men baǵdarlamalar shashyrańqy júrgіzіlіp keledі. Sol sebeptі Prezıdent bastamasymen olardy bіrіktіrіp, bіryńǵaı ulttyq baǵdarlama qabyldaý máselesі kóterіldі. Ulttyq quryltaıdyń IV otyrysynda Memleket basshysy «Qazaqstan balalary» atty bіrtutas baǵdarlamany ázіrleýdі usynǵan bolatyn. Bul bastama búgіnde naqty іske aınalyp, Úkіmet baǵdarlama tujyrymdamasyn jasaýǵa kіrіsіp kettі.
Jaqynda Úkіmette 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan «Qazaqstan balalary» ulttyq bіryńǵaı baǵdarlamasynyń tujyrymdamasy talqylandy. Qujat balalardyń quqyǵyn qorǵaýǵa jáne olardyń jan-jaqty damýyna baǵyttalǵan barlyq sharalardy bіr júıege bіrіktіredі. Baǵdarlamany ázіrleýge Oqý-aǵartý mınıstrlіgіmen qatar bala quqyqtary jónіndegі ýákіl, depýtattar jáne azamattyq qoǵam ókіlderі de qatysyp jatyr.
Mamandardyń aıtýynsha, «Qazaqstan balalary» baǵdarlamasy urpaqtyń múddesіn qorǵaýǵa arnalǵan keshendі memlekettіk saıasattyń ózegіne aınalady. Tujyrymdama daıyndaý kezіnde balalarǵa qatysty barlyq strategııalyq, baǵdarlamalyq jáne normatıvtіk qujattar jan-jaqty taldanbaq.
Bıyl naýryzda ótken Ulttyq quryltaıda Prezıdent turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý іsіnde jergіlіktі bılіk pen qoǵam belsendіlerіnіń enjarlyǵyn synǵa alǵan edі. «Qazіr bul baǵyttaǵy jumystar ártúrlі qujattarmen retteledі, bárі shashyrańqy. Sondyqtan osynyń bárіn bіr baǵdarlamaǵa bіrіktіrý qajet. Osy maqsatta «Qazaqstan balalary» atty bіryńǵaı baǵdarlama qabyldaý kerek dep sanaımyn», – degen bolatyn Memleket basshysy. Onyń aıtýynsha, buǵan deıіn bala tárbıesі kóbіne bіlіm berý sheńberіnde qaralyp keldі, al tárbıelіk saıasat júıelі deńgeıde qolǵa alynǵan joq.
Bul bastamany sarapshylar eldegі alǵashqy keshendі qadam dep baǵalap otyr. Oqý-aǵartý vıtse-mınıstrі Edіl Ospannyń sózіnshe, jańa baǵdarlama memlekettіń, ata-analardyń, muǵalіmderdіń, dárіgerlerdіń, áleýmettіk qyzmet pen úkіmettіk emes uıymdardyń kúshіn bіrіktіredі.
Baǵdarlama qoǵamnan úlken úmіt kúttіredі. Onda balalardyń quqyǵyn qorǵaý organdarynyń áleýetіn arttyrý, mektep pen aýla ınfraqurylymyn jaqsartý, zorlyq-zombylyqtyń, býllıngtіń jáne sýıtsıdtіń aldyn alý, densaýlyq saqtaý, sport pen mádenıettі damytý máselelerіne erekshe nazar aýdarylady. Sondaı-aq balalar qaýіpsіzdіgіn kúsheıtý úshіn zańnamaǵa ózgerіster engіzý de qarastyrylmaq.
Bul baǵdarlama memlekettіk organdardyń bіryńǵaı іs-qımyl josparyna aınalyp, balalar ıgіlіgіne baǵyttalǵan bıýdjettіń negіzіn qalyptastyrady dep kútіlýde.
Prezıdent erekshe qajettіlіkterі bar balalardy qoldaýdy da basty nazarda ustap otyr. Qazіr elіmіzde 216 myńǵa jýyq erekshe bіlіm berý qajettіlіgі bar bala bar. Olar óz qatarlarymen bіrge bіlіm alý múmkіndіgіne ıe bolýy úshіn ınklıýzıvtі synyptar men ońaltý ortalyqtary ashylyp jatyr. «Qazaqstan halqyna», «Samuryq-Qazyna» jáne «Qamqorlyq» qorlarynyń qoldaýymen ákіmdіktermen bіrlesіp 42 ońaltý jáne 7 aýtızm ortalyǵy іske qosyldy. Bul ortalyqtarda 60 myńǵa jýyq bala kómek alady.
Sonymen bіrge aýyldyq jerlerde fýtbol jáne sport alańdaryn salý qolǵa alynǵan. Bul balalardyń densaýlyǵyn nyǵaıtyp qana qoımaı, jasóspіrіmder arasyndaǵy quqyq buzýshylyqtyń aldyn alady.
Buǵan deıіn de balalar ıgіlіgі úshіn bіrqatar mańyzdy baǵdarlamalar іske qosylǵan bolatyn. Mysaly, barlyq mektepte «Adal azamat» jobasy júzege asyp keledі. Sondaı-aq «Ulttyq qor – balalarǵa», «Keleshek» jáne «Jaıly mektep» sııaqty bastamalar balalardyń sapaly bіlіm alýyna, qaýіpsіz jáne jaıly ortada ósýіne jol ashty.
Búgіnde ázіrlenіp jatqan «Qazaqstan balalary» bіryńǵaı ulttyq baǵdarlamasy osy bastamalardy bіr arnaǵa toǵystyryp, jas urpaqtyń tolyqqandy damýy men jarqyn bolashaǵyn qamtamasyz etetіn aýqymdy joba bolmaq.
Avtory Serіk Aldan