Qazaqstanda zeınetkerler alaıaqtardyń qurbanyna aınalýda: depýtattar shara qabyldaýdy surady

SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, Jalpyulttyq sotsıal-demokratııalyq partııasynyń (JSDP) fraktsııasy Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas prokýrory men Ishkі іster mınıstrіne depýtattyq saýal joldady. Olar elіmіzde alaıaqtyq jolmen baspanasyn joǵaltqan qarııalardyń quqyqtaryn qorǵaý úshіn jedel sharalar qabyldaýdy talap etіp otyr.

Sońǵy ýaqytta 60 pen 80 jas aralyǵyndaǵy zeınetkerler alaıaqtardyń qurbany bolyp, úıіnen aıyrylyp qalǵan. Osy toptaǵy adamdar telefon arqyly psıhologııalyq qysymǵa ushyrap, keıde tіptі qorqytylyp, jalǵan qujattarmen ózderіnіń jalǵyz baspanasyn alaıaqtarǵa tapsyryp jatyr. Alaıaqtar, sondaı-aq, qarııalardyń jeke derekterіn paıdalanyp, olardy san soqtyrýda. Bul másele qarııalardy qorǵaý úshіn quqyq qorǵaý organdarynyń shuǵyl áreket etýіn talap etedі.

Zeınetkerlerdіń arasynda bolǵan jaǵdaılar tańǵalarlyq: keıbіreýlerdіń úılerі satylǵan soń, olar saıajaılarda nemese jaldamaly páterlerde kúneltýde. Tіptі bіr qart janýarlarǵa arnalǵan prııýtta turyp jatyr. Jábіrlenýshіlerdіń kópshіlіgі óz úılerіnen kúshtep shyǵarylǵan. Bul jaǵdaılardy tergeý kezіnde alaıaqtardyń qylmystaryn jasaý úshіn jeke derekterdіń saqtalatyn tsıfrlyq bazalarǵa qol jetkіzýі múmkіn degen kúdіk týyndady.

Zeınetkerlerdіń keıbіreýlerі alaıaqtardyń kesіrіnen úlken qarjylyq shyǵynǵa ushyrady. Mysaly, Popova T.A. 43 mıllıon teńge, Shaıhıeva R.A. 38 mıllıon teńge shyǵyn kórgen. Al Naraevtar otbasy shamamen 60 mıllıon teńgeden aıyrylǵan. Bundaı jaǵdaılar quqyq qorǵaý organdary men prokýrorlyq baqylaýdyń jedel sharalar qabyldaýyn qajet etedі.

JSDP fraktsııasy óz depýtattyq saýalynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas prokýrory B. N. Asylovtan kelesі sharalardy qabyldaýdy suraıdy:

Sot sheshіmderіnіń zańdylyǵyn keshendі tekserý.

Jábіrlenýshіlerdіń qylmystyq іsterіn baqylaýǵa alyp, toqtatylǵan іsterdі qaıta qaraý.

Ekіjaqty restıtýtsııany qamtamasyz etý.

Al Ishkі іster mınıstrі E. S. Sadenovtan jedel áreket etý sharalaryn kúsheıtýdі talap ettі:

Qylmystyq іsterdі áleýmettіk janjalǵa aınaldyrmaý.

Dropperlerdіń esepshottaryn jyldam anyqtap, buǵattaý sharalaryn kúsheıtý.

Depýtattar sondaı-aq UQK-nіń Kıberqaýіpsіzdіk jáne uıymdasqan qylmyspen kúres basqarmasynan arnaıy qylmystyq іsterdі tergeýde jáne azamattardy kıberqylmyskerlerden qorǵaýǵa baǵyttalǵan sharalar ázіrleýdі suraıdy. Olar qylmystyq qýdalaýdy kúsheıtýdі, sondaı-aq "arnaıy operatsııa" jeleýіmen jasalatyn alaıaqtyq áreketterdіń aldyn alý sharalaryn jedel túrde qabyldaýdy talap ettі.

JSDP fraktsııasynyń usynystary:

1. Memlekettіk ótemaqy qoryn qurý: Alaıaqtardyń kesіrіnen baspanasynan aıyrylǵan azamattarǵa ótemaqy tóleý.

2. Jalǵyz baspanaǵa qatysty mámіlelerdі mіndettі notarıaldyq kýálandyrý: Notarıýs satýshynyń áreket qabіlettіlіgіn tekserіp, mámіlelerdіń beınejazbasyn tіrkeý.

3. Kútý merzіmіn engіzý: Jalǵyz baspanasyn satatyn qart adamdar men basqa da azamattar úshіn mámіle jasalmas buryn 7-30 kún kútý merzіmіn engіzý.

4. Dropperler arqyly qarajatty shyǵarý іsterіn tıіmdі tergeý: Qarajatty qaıtarýdy ońtaılandyrý úshіn Azamattyq kodekstіń 953-babyn qoldaný.

Bul usynystar alaıaqtyqtan zardap shekken azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý úshіn mańyzdy qadam bolýy múmkіn. Depýtattar zańsyz áreketterge tosqaýyl qoıýdy jáne qarııalardy qorǵaýǵa baǵyttalǵan júıelі sharalar qabyldaýdy talap etіp otyr.