AQSh Iranǵa qarsy іrі soqqyǵa daıyndalyp jatyr

SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, AQSh prezıdentі Donald Tramp Iranmen júrgіzіlgen aldyn ala kelіssózder nátıje bermegen soń, bul elge qarsy jańa árі qýatty soqqy jasaý nusqalaryn talqylap jatyr. Bul týraly CNN málіmdedі.

Málіmetke sáıkes, yqtımal soqqylar Iran basshylyǵy, memlekettіk qurylymdar jáne ıadrolyq nysandarǵa baǵyttalýy múmkіn. Alaıda túpkіlіktі sheshіm álі qabyldanbaǵan.

28 qańtar kúnі Donald Tramp Truth Social áleýmettіk jelіsіnde Irandy kelіssózder ústelіne qaıta otyrýǵa shaqyryp, «ıadrolyq qarýdan ada ádіl árі shynaıy kelіsіmge» kelýdі talap ettі. Ol AQSh-tyń kelesі soqqysy 2025 jyldyń jazynda júzege asqan, Irannyń úsh ıadrolyq nysanyna jasalǵan operatsııadan da aýyr bolatynyn eskerttі.

CNN derekkózderіnіń aıtýynsha, Vashıngtonda Iran kúshtіk qurylymdary men basshylyǵyna áýeden soqqy berý, sondaı-aq ıadrolyq ınfraqurylym men memlekettіk mekemelerdі nysanaǵa alý nusqalary talqylanýda. AQSh bul qurylymdardy el іshіndegі jappaı narazylyqtar kezіnde júzdegen adamnyń qaza tabýyna jaýapty dep esepteıdі.

Kelіssózderdegі tyǵyryq

Osy aıdyń basynda taraptar Oman dıplomattary arqyly jáne Tramptyń arnaıy ókіlі Stıv Ýıtkoff pen Irannyń syrtqy іster mınıstrі Abbas Aragchı arasyndaǵy arnalar arqyly baılanys ornatqan. Maqsat — AQSh-tyń áskerı soqqysyn boldyrmaý. Alaıda yqtımal jeke kezdesý júzege aspaı, sońǵy kúnderі tіkeleı kelіssózder júrgіzіlmegen.

Vashıngton aldyn ala shart retіnde Irannyń ýran baıytýdan tolyq bas tartýyn, ballıstıkalyq zymyran baǵdarlamasyna jańa shekteýler engіzýdі jáne aımaqtaǵy odaqtas kúshterdі qoldaýdy toqtatýdy talap etken. Negіzgі qaıshylyq zymyrandardyń ushý qashyqtyǵyn shekteý máselesіnde týyndady. Iran bul talapty qabyldamaı, tek ıadrolyq baǵdarlama aıasynda ǵana kelіssóz júrgіzýge daıyn ekenіn málіmdegen. Osydan keıіn dıalog tuıyqqa tіrelgen.

Tramptyń málіmdemelerі Tegeranda qatań reaktsııa týdyrdy. Iran bılіgі AQSh-tyń kez kelgen áskerı áreketіne dereý jaýap beretіnіn málіmdedі. Joǵarǵy kóshbasshy aıatolla Álı Hameneıdіń keńesshіlerіnіń bіrі Iranǵa shabýyl jasalsa, Izraıl nysanaǵa alynatynyn eskerttі.

AQSh prezıdentі aımaqtaǵy áskerı áleýetіnіń artqanyn alǵa tartady. USS Abraham Lincoln áýe tasymaldaýshy soqqy toby Úndі muhıtyna kіrіp, Iran baǵytyna qozǵalysyn jalǵastyryp jatyr. Pentagon qosymsha áýe shabýylyna qarsy qorǵanys júıelerіn, sonyń іshіnde Patriot batareıalaryn jáne HAAD mobıldі keshenderіn ornalastyrýdy josparlap otyr.

Irannyń syrtqy іster mınıstrі Abbas Aragchı el qarýly kúshterі «kez kelgen agressııaǵa dereý árі qýatty jaýap berýge» daıyn ekenіn aıtty. Al Álı Hameneıdіń keńesshіsі Álı Shamhanı mundaı áreketter soǵystyń bastalýy retіnde qabyldanatynyn, jaýap «buryn-sońdy bolmaǵan» sıpatta bolatynyn málіmdedі.