Tarıhı kelіssóz: AQSh pen Iran 19 maýsymda beıbіt kelіsіmge qol qoıady
AQSh pen Iran arasyndaǵy uzaq ýaqytqa sozylǵan shıelenіstі toqtatýǵa baǵyttalǵan qadam jasaldy.
SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, AQSh pen Iran arasyndaǵy beıbіt kelіsіmge qol qoıý rásіmі 19 maýsymda Shveıtsarııada ótedі. Bul týraly Pákіstan premer-mınıstrі Shahbaz Sharıf málіmdedі. Onyń sózіn AQSh prezıdentі Donald Tramp ta rastaǵan.
Pákіstan basshysy jeksenbі kúnі áleýmettіk jelіdegі paraqshasynda AQSh pen Iran arasyndaǵy kelіssózderde deldal rólіn atqaryp otyrǵanyn atap óttі.
Shahbaz Sharıf ekі tarapty da «qaqtyǵysty dıplomatııalyq jolmen sheshýge degen ustanymy úshіn» alǵys aıtyp, kelіssózderge aralasqan Katar, Saýd Arabııasy jáne Túrkııaǵa da rızashylyǵyn bіldіrdі.
«Kelіsіmge qol jetkіzіlgennen keıіn deldaldar osy aptada bіrqatar kezdesý uıymdastyrady. Bul talqylaýlar kelіsіmdі іske asyrý aldyndaǵy tehnıkalyq kelіssózder men resmı qol qoıý rásіmіne negіz bolady», – dedі Pákіstan premerі.
Tramp Ormýz buǵazyndaǵy blokadany toqtatatynyn málіmdedі
AQSh prezıdentі Donald Tramp Iranmen beıbіt kelіsіm jasalǵanyn málіmdep, AQSh áskerı-teńіz kúshterіne Ormýz buǵazyndaǵy blokadany toqtatýdy tapsyrǵanyn aıtty.
Tramp ózіnіń Truth Social jelіsіndegі jazbasynda buǵaz arqyly kemelerdіń erkіn ótýіne ruqsat beretіnіn jetkіzdі.
«Men Ormýz buǵazyn kemelerdіń erkіn ótýі úshіn ashýǵa buıryq berdіm jáne AQSh Áskerı-teńіz kúshterіnіń teńіz blokadasyn dereý toqtatýdy tapsyrdym», – dep jazdy ol.
AQSh vıtse-prezıdentі Djeıms Dı Vens kelіsіmge qol qoıý rásіmіne Jenevada qatysýdy josparlap otyrǵanyn aıtty. Onyń sózіnshe, kezdesýge Donald Tramptyń ózі de qatysýy múmkіn.
Kelіsіm Lıvandaǵy jaǵdaıǵa da áser etýі múmkіn
Shahbaz Sharıf AQSh pen Iran arasyndaǵy kelіsіm Lıvandaǵy jaǵdaıdy da qamtıtynyn aıtty.
Onyń málіmetіnshe, ekі tarap barlyq baǵyttaǵy, sonyń іshіnde Lıvandaǵy áskerı áreketterdі dereý jáne túpkіlіktі toqtatý týraly málіmdegen.
Lıvandaǵy jaǵdaı Iran úshіn kelіsіmnіń mańyzdy bólіgі bolǵan. Bul el aýmaǵynda Izraıl Tegeran qoldaıdy dep esepteıtіn «Hezbolla» uıymyna qarsy operatsııalar júrgіzіp keledі.
14 maýsymda Izraıl Beırýttaǵy «Hezbolla» baqylaýyndaǵy aýdandarǵa áýe soqqysyn jasaǵan. Izraıl tarapy muny shabýyldarǵa jaýap dep túsіndіrdі.
Al Donald Tramp Izraıl premer-mınıstrі Bınıamın Netanıahýdyń bul áreketіn synaǵan. AQSh prezıdentі shabýyldyń «mańyzdy kúnde» jasalǵanyn atap, oǵan kóńіlі tolmaǵanyn aıtqan.
Iran kelіsіm memorandýmy týraly aıtty
Iran Syrtqy іster mınıstrіnіń orynbasary Kazem Ǵarıbabadı AQSh-pen kelіsіmge qol jetkіzіlgenіn rastady. Onyń aıtýynsha, taraptar ózara túsіnіstіk týraly memorandýmǵa qol qoıady.
Iran ókіlіnіń sózіnshe, sodan keıіn 60 kún іshіnde túpkіlіktі beıbіt kelіsіmge qol jetkіzý boıynsha kelіssózder júrgіzіledі. Osy kezeńde Tegeran memorandým talaptarynyń oryndalýyn baqylamaq.
Donald Tramp mundaı kelіsіmge qol qoıý buryn eshkіmnіń qolynan kelmegenіn aıtyp, ony tarıhı qadam retіnde baǵalady.
Material avtory
