Оқу мәдениеті: Кітап оқуға қызығушылық неге төмен, шешім қандай?

Қоғамдық саясат институтының дерегіне сәйкес, әр төртінші қазақстандық қана кітап оқиды, ал олардың жылдық орташа көрсеткіші – бар болғаны 5 кітап. Бұл әлем елдерімен салыстырғанда өте төмен: Франция мен Канадада – 17, АҚШ-та – 12, Оңтүстік Кореяда – 11 кітап оқылады.

Мәселе тек оқырмандар санының аздығында емес. Қазақстандағы кітаптардың 90%-ы шетелде басылып, елімізге импортталады. 2021 жылы Ресейден 14,7 млн доллар көлемінде кітап өнімдері жеткізілген. Оныңүстіне, кітап дүкендеріндегі баға үстемесі 60–100%аралығында болып, кітаптардың қолжетімділігін одан әрітөмендетіп отыр.

Жүргізілген сауалнама нәтижесінде анықталғандай, халықтың 51%-ы кітап оқуға уақыты жоқтығын, 22,5%-ы қызықпайтынын айтқан. Мұндай тенденцияғабірнеше себеп бар: әлеуметтік желілер мен смартфонғатәуелділік, қазақ тіліндегі сапалы әдебиеттің аздығы,қағаз өндірісінің жоқтығы мен баспа инфрақұрылымыныңәлсіздігі және, әрине, кітап бағасының шарықтауы.

Жақында осы мәселелер «Азамат» интеллектуалды бағдарламасында кеңінен талқыланды. Жастар тек проблеманы айтып қана қоймай, нақты шешу жолдарында ұсынды. Олар атап өткен ұсыныстар қатарында:
– кітап дүкендерін заманауи коворкинг форматындадамыту;
– кітап бағасын субсидиялау арқылы қолжетімді ету;
– оқу мәдениетін трендке айналдыру мақсатында әдебичеллендждер, марафондар өткізу және т.с.с.

Бұл ұсыныстар қоғамның оқу мәдениетін арттыру жолында нақты қадам бола алады. Жастардың бастамашылдығы мен жаңа көзқарасы – ел ертеңіне бейжай қарамайтын саналы буынның бар екенін көрсетті.

Кітап оқу мәдениетін қалыптастыру – тек Үкіметтің ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі. Себебі ұлттың болашағы – көзі ашық, көкірегі ояу ұрпақтыңқолында.