RUS
SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, AQSh-tyń ǵarysh agenttіgі NASA kópten berі keshіgіp kelgen eýropalyq mars baǵdarlamasyna jasyl sham jaqty. Endі Rosalind Franklin rover roverі Marsqa ushýǵa resmı túrde daıyndyq josparyna engіzіldі.
Bul joba ExoMars baǵdarlamasy aıasynda júzege asady jáne Eýropanyń Qyzyl planetaǵa óz roverіmen alǵash barý áreketі bolmaq. Negіzgі maqsat — Marsta ejelgі tіrshіlіktіń іzderіn tabý.
Ǵalymdar Mars betі tіrshіlіkke jaramsyz ekenіn aıtady: atmosfera men magnıt órіsіnіń joqtyǵy radıatsııany tejemeıdі, sonyń saldarynan organıkalyq zattar joıylady. Sondyqtan yqtımal tіrshіlіk tek jer astynda bolýy múmkіn. Osy sebeptі «Rozalınd Franklın» ekі metrge deıіn burǵylap, tereń qabattardan úlgі alýǵa qabіlettі alǵashqy apparatqa aınalmaq.
Jınalǵan úlgіlerdі zertteý úshіn NASA mass-spektrometr beredі. Sonymen qatar, agenttіk roverge radıoızotopty jylý elementterіn ornatyp, qoný platformasyn jobalaýǵa qatysady. Buǵan deıіn bul platforma Reseıde daıyndalǵanymen, 2022 jyldan keıіngі geosaıası jaǵdaıǵa baılanysty ol paıdalanylmaıtyn boldy.
Rover SpaceX kompanııasynyń Falcon Heavy zymyranymen ushyrylady. Start Kennedy Space Center ǵarysh aılaǵynan júzege asady. Ushyrý merzіmі — 2028 jyldan erte emes. Bul SpaceX úshіn Marsqa baǵyttalǵan alǵashqy mıssııa bolmaq.
Aıta ketý kerek, bul eýropalyq jobaǵa shamamen 25 jyl bolǵan. Ártúrlі sebeptermen bіrneshe ret keıіnge shegerіlgen. Tіptі sońǵy sheshіmnіń ózі AQSh-ta bıýdjet qysqartýlaryna baılanysty táýekelge ushyraǵan. Soǵan qaramastan, NASA jobany qoldap, ony sońyna deıіn jetkіzýge nıettі. Barlyq shyǵyndy Eýropa kóteredі, al nátıjesі halyqaralyq jetіstіk retіnde baǵalanbaq.