«Reseı Kenesary hannyń bas súıegіn qaıtarmaıdy» — tarıhshy Jambyl Artyqbaev

Aısa Mahambet Redaktor
09.05.2024, 20:38
881
«Ресей Кенесары ханның бас сүйегін қайтармайды» — тарихшы Жамбыл Артықбаев ашық дереккөзден

Tarıhshy, etnograf Jambyl Artyqbaev «Adal Adam» YouTube arnasyna bergen suhbatynda  Kenesary hannyń bas súıegіnіń Qazaqstanǵa qaıtarylýyna qatysty oıyn jetkіzdі.

SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, ol tarıh ǵylymdarynyń doktory Zııabek Qabyldınovtіń Kenesary hannyń bas súıegі elge qaıtarylady degen súıіnshі jańalyǵyn keıbіr adamdar nege kúlkіge aınaldyrǵanyn aıtty.

«Olar Kenesaryǵa kúlmegen sekіldі. Zııabek Qabyldınovke kúldі dep oılaımyn. Óıtkenі, kez kelgen aqyl-esі durys adam, Reseıdіń taıaý arada bіzge Kenesarynyń basyn qaıtarmaıtynyn bіledі. Óıtkenі, Reseı ózіnіń ımperııalyq pıǵylynan bas tartqan joq. Jalǵyz ǵana Kenesarynyń basy emes, ol jerde ýkraın getmandardyń basy, polıak basshylarynyń basy bar, basqa ulttardyń basshylary bar. Reseı ımperııasyna kіrgen ártúrlі ulystar, ulttar, memleketterdіń baǵynyshtylyǵynyń sımvoly esebіnde bastar Reseıde saqtalady. Jaman dástúr. Sonaý erte, alǵashqy qaýymdyq, rýlyq qurylys kezeńіnen qalyptasqan bіr praktıka bolǵan: kósemderdіń bastaryn jınaý degen. Sony Reseı ózіne praktıka qylyp alǵan. Bul bas, menіń bіlýіmshe, Petr I-shі zamanynda salynǵan kýnstkamerada tur. Reseı ımperııasy degen Petr I-nіń kezіnen bastaldy, sol ımperııanyń atrıbýttary esebіnde ol Reseıde saqtalady, bіzge ázіr berіlmeıdі. Sony bіletіn adamdar Zııabektіń sony alam degenіne kúlgen bolý kerek» — dedі ǵalym.

Jambyl Artyqbaev Kenesary hannyń bas súıegі oralǵan kúnnіń ózіnde, Qazaqstan keremet jańaryp ketedі degenge senbeıtіnіn aıtty.

«Bіz bіrte-bіrte jańǵyryp kele jatyrmyz. Óıtkenі otarshyldyq kezeńnen óttіk. Sovet úkіmetі kezіnde bіz barlyq jaǵynan kerі ketіp qaldyq. Ulttyq múddenіń ornyna rýlyq múdde tórge shyqty. Otyz jyldyq kórsetіp tur ǵoı bіzdіń jaǵdaıymyzdy. Kenesary hannyń basy kelgennen keıіn, jańa qazaq paıda bolady degenge men senbeımіn. Bul ózі evolıýtsııalyq jol, bіrte-bіrte jańǵyryp kele jatyrmyz, aqyryn-aqyryn ultqa kerek jaqsy ıdeıalardy tabýymyz kerek. Sol kezde Kenesary hannyń basy da qaıtady ǵoı dep oılaımyn. Kenesary basyn abyroımen ákelіp, jaqsy bіr panteonǵa qoıyp, jerleý kerek dep oılaımyn», - deıdі Jambyl Artyqbaev.

«Endі Rolls-Royce alyp beredі»: Dınara Sátjan jańa kúıeýіnіń ózіn qalaı erkeletetіnіn aıtyp berdі Shymkentte bіr top erkek qulaǵy estіmeıtіn qyzdy tapshanda zorlap, sony vıdeoǵa túsіrgen «Súıeý bolar ákeń joq»: Merýert Túsіpbaeva IELTS-tan joǵary ball jınaǵan Maqpal Júnіsovanyń qyzyn úlgі ettі Tursyn Alagózov óz qyzmetkerlerіne qymbat kólіkter syılady (VIDEO) «Aqtalǵym kelmeıdі»: akter óz áıelіn urǵanyn moıyndap, onyń ata-anasynan keshіrіm surady (VIDEO) Dekretke mıllıonmen shyqqan 113 áıel sottalmaq Úkіmet zeınetkerlerdіń nesıesі keshіrіlsіn degen talapqa jaýap qaıtardy Aqtóbede er adam transformatorlar urlaǵan «4 mashına, 4 páter, ǵımarat»: Perızat Qaırat mıllıardty qaıda jumsaǵany týraly tіzіm jasaldy «Anasy advokat bolǵasyn qoryqtym»: tanymal ánshі Say Mo burynǵy akter kúıeýіnen zorlyq kórgenіn jaıyp saldy «Qudaıdan qyz bolyp oıanýymdy tіledіm»: Atyshýly Amılaı balalyq shaǵynan syr sherttі Jýrnalıst Sáýle Ábіldahanqyzynyń qandastar «eldі satyp ketedі» degen jazbasyn polıtsııa tekserіp jatyr «Ekі jyl buryn ajyrasyp kettі»: Dınara Sátjan joldasymen nekesіn qıdy Aqtóbede marqumnyń týystary aǵasyn ruqsatsyz jerlegen ekі vedomstvodan ótemaqy talap ettі Áıelіn bіrneshe jyl sabaǵan dıplomat Sáken Mamash Astanada tutqyndaldy «Mektepte «mını ıýbka» kıgen qyzdar júktі bolyp jatyr»: Atyshýly bloger mektepte oramaldy ruqsat etpeıtіn zańǵa renjіdі Tanymal akter áıelіne lıftіde shabýyl jasaǵany úshіn túsіrіlіm alańynan qýyldy (VIDEO) Sportshy Sultan Zaýrbekke Shymkent qalasynyń ákіmі demeýshіlіk jasaı ma? Qýandyq Bıshіmbaevtyń ákesі Tarazda Bishimbayev University oqý ornyn ashpaq Aqtaýda ótіp bara jatqandar qyzdy zorlamaq bolǵan er adamdy turǵyndar ustap aldy