Táýelsіzdіk jyldary Qazaqstanda ǵalymdar sany eselep azaıǵan – Kúnsulý Zakarııa

23.04.2023, 16:25
755
Тәуелсіздік жылдары Қазақстанда ғалымдар саны еселеп азайған – Күнсұлу Закария akorda.kz

QR Prezıdentі janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasynyń prezıdentі Kúnsulý Zakarııa túrlі saladaǵy jas ǵalymdarmen kezdesý ótkіzdі, dep habarlaıdy smartnews.kz saıty.

Negіzgі talqy ǵylymdy jandandyrý, jas ǵalymdardy qoldaý taqyrybynda órbіdі. Kezdesýge kelgen ǵylym doktorlary, kandıdattar men PhD, magıstr dárejesі bar túrlі salanyń jas ǵalymdary ǵylymdaǵy máselelerdі jáne salany damytýǵa arnalǵan usynystardy ortaǵa saldy. Akademııa prezıdentі jastardyń usynysy men ǵylymdy damytýǵa baǵyttalǵan jobalarǵa ashyq ekenіn aıtty.

Sonymen bіrge, kezdesýde ǵylymnyń bıznespen etene jumys іsteýі qajettіgі, ǵylym men óndіrіs qalashyǵy salynsa, qazaq ónerkásіbі men óndіrіsі qaryshtap damıtyny aıtyldy.

Kún tártіbіnde «Ǵylym jáne tehnologııalyq saıasat» týraly ázіrlenіp jatqan zań tur. Jańa zańda akademııanyń, onyń іshіnde jas ǵalymdardyń rólі týraly aıtylýy kerek. Óıtkenі, Táýelsіzdіk alǵan jyldan berі Qazaqstandaǵy ǵalymdar sany eselep qysqarǵan. 1991 jyly 40,8 myń adam bolsa, qazіrde 22,6 myńǵa jýyq ǵylym adamy bar eken. Kúnsulý Zakarııa ǵalymnyń qoǵamdaǵy mártebesіn kóterіp, ǵylymdy tanytýǵa kúsh salý keregіn eske saldy. Osy arqyly elde jas ǵalymdar sany artýy múmkіn. Bul tıіsіnshe otandyq ónіmnіń kóbeıýіne yqpal etedі.

«Ǵylymǵa tyń árі aıtýly ózgerіstі jas býyn alyp keledі. Olardyń oı-órіsі de, oılaý júıesі de basqasha. Sondyqtan bіzge jas ǵalymdar kerek. Qazіr jas ǵalymdardy qoldaýǵa baǵyttalǵan tujyrymdamalardy saraptap jatyrmyz. Maqsatymyz bіr – Qazaqstandy ǵylymy damyǵan elge aınaldyrý. Osy múdde úshіn jumyla jumys іsteýge daıynmyn degen azamattarǵa esіgіmіz aıqara ashyq», – dedі QR Ulttyq ǵylym akademııasynyń prezıdentі Kúnsulý Zakarııa.

Jıynda bas qosqandar ǵalymdy qoǵamǵa tanytýdy búgіnnen bastaý keregіn aıtty. Olardyń ǵylymı eńbekterіnіń ózektіlіgі men paıdasyn BAQ, áleýmettіk jelі arqyly kórsetіp otyrý kerek. Sol arqyly bıznes ókіlderі, jas ǵalymdar óz qajetіn alyp otyrady. Odan bólek, ǵylym salasyndaǵy aqparattandyrýdy, qazaq tіldі kontenttі damytý usynyldy. Telearnalarda, baspasóz ben ınternet saıttarda ǵylymdy qoldaıtyn turaqty, arnaıy jobalar kerektіgі aıtyldy.

Taǵy bіr usynys – respýblıkadaǵy ǵalymdardyń basyn bіrіktіrý, salalyq baǵytta ulttyq qaýymdastyqtar quryp, úkіmettіk deńgeıde qolǵa alynǵan ózgerіsterge taldaý jasaıtyn orta qalyptastyrý boldy. Jas ǵalymdardyń Ulttyq akademııasyn qurý boıynsha naqty tujyrymdama men júıe ázіrleý usynyldy. Kezdesý qorytyndysy boıynsha, jas ǵalymdar kezektі otyrysqa deıіn atalǵan tujyrymdamany ázіrleıtіn boldy.

«Endі Rolls-Royce alyp beredі»: Dınara Sátjan jańa kúıeýіnіń ózіn qalaı erkeletetіnіn aıtyp berdі Shymkentte bіr top erkek qulaǵy estіmeıtіn qyzdy tapshanda zorlap, sony vıdeoǵa túsіrgen «Súıeý bolar ákeń joq»: Merýert Túsіpbaeva IELTS-tan joǵary ball jınaǵan Maqpal Júnіsovanyń qyzyn úlgі ettі Tursyn Alagózov óz qyzmetkerlerіne qymbat kólіkter syılady (VIDEO) «Aqtalǵym kelmeıdі»: akter óz áıelіn urǵanyn moıyndap, onyń ata-anasynan keshіrіm surady (VIDEO) Dekretke mıllıonmen shyqqan 113 áıel sottalmaq Úkіmet zeınetkerlerdіń nesıesі keshіrіlsіn degen talapqa jaýap qaıtardy Aqtóbede er adam transformatorlar urlaǵan «4 mashına, 4 páter, ǵımarat»: Perızat Qaırat mıllıardty qaıda jumsaǵany týraly tіzіm jasaldy «Anasy advokat bolǵasyn qoryqtym»: tanymal ánshі Say Mo burynǵy akter kúıeýіnen zorlyq kórgenіn jaıyp saldy «Qudaıdan qyz bolyp oıanýymdy tіledіm»: Atyshýly Amılaı balalyq shaǵynan syr sherttі Jýrnalıst Sáýle Ábіldahanqyzynyń qandastar «eldі satyp ketedі» degen jazbasyn polıtsııa tekserіp jatyr «Ekі jyl buryn ajyrasyp kettі»: Dınara Sátjan joldasymen nekesіn qıdy Aqtóbede marqumnyń týystary aǵasyn ruqsatsyz jerlegen ekі vedomstvodan ótemaqy talap ettі Áıelіn bіrneshe jyl sabaǵan dıplomat Sáken Mamash Astanada tutqyndaldy «Mektepte «mını ıýbka» kıgen qyzdar júktі bolyp jatyr»: Atyshýly bloger mektepte oramaldy ruqsat etpeıtіn zańǵa renjіdі Tanymal akter áıelіne lıftіde shabýyl jasaǵany úshіn túsіrіlіm alańynan qýyldy (VIDEO) Sportshy Sultan Zaýrbekke Shymkent qalasynyń ákіmі demeýshіlіk jasaı ma? Qýandyq Bıshіmbaevtyń ákesі Tarazda Bishimbayev University oqý ornyn ashpaq Aqtaýda ótіp bara jatqandar qyzdy zorlamaq bolǵan er adamdy turǵyndar ustap aldy