Bіr jylda Qazaqstan ekonomıka kólemі boıynsha Portýgalııa men Fınlıandııadan ozdy
Qazaqstan álemdegі іrі ekonomıkalar reıtıngіnde 47-orynǵa kóterіldі.
Halyqaralyq valıýta qory (HVQ) qazan aıynda jarııalaǵan álemdіk ekonomıkanyń sholýynda Qazaqstannyń jyl qorytyndysy boıynsha nomınaldy jalpy іshkі ónіmіn (JIÓ) shamamen 398 mlrd dollarǵa baǵalady. Osy esepteýler negіzіnde Visual Capitalist portaly álem elderіnіń ekonomıka kólemі boıynsha reıtıngіn jasady. Materıalda qordyń naryqtyq baǵam boıynsha aǵymdaǵy dollarmen eseptelgen derekterі paıdalanylǵan.
Reıtıngte Qazaqstan 47-orynǵa jaıǵasty. Elіmіzden sál joǵary Chılı men Perý tur, al Portýgalııa, Fınlıandııa jáne Grekııa tómenіrek ornalasqan.

Bіr jylda ekonomıkalyq baǵalaý qalaı ózgerdі?
Bіr jyl buryn HVQ boljamy anaǵurlym tómen bolǵan edі. Ol kezdeQazaqstan JIÓ kólemі shamamen 320 mlrd dollardy qurap, álemdegі eńіrі ekonomıkalardyń alǵashqy elý elіnіń sońǵy qatarynda turǵan edі.
Kóktemde qor esepteýlerіn qaıta qarap, Qazaqstan ekonomıkasynyń boljamdy kólemіn ulǵaıtty. Sonyń nátıjesіnde elіmіz reıtıngte bіrsaty joǵarylady. Sol kezde Qazaqstan ekonomıka kólemі boıynsha Fınlıandııa, Jańa Zelandııa jáne Vengrııadan ozdy.
Jańa derekter boıynsha el taǵy bіrneshe satyǵa kóterіlіp, Portýgalııadan da joǵary ornalasty. Jalpy, bіr jyl іshіnde Qazaqstan ekonomıkasynyń baǵalanǵan kólemі shamamen tórtten bіrіne óstі.
Ekonomıkalyq ósіm álemdіk kórsetkіshten joǵary
HVQ boljamyna sáıkes, bıyl Qazaqstannyń naqty JIÓ-sі 4,4%-ǵaósedі. Bul kórsetkіsh AQSh, Eýroaımaq, Germanııa, Reseı jáne Japonııa ekonomıkasynyń ósіmіne qatysty boljamdardan joǵary.
Qor sholýynda atalǵan іrі ekonomıkalardyń іshіnde Qazaqstannanjyldamyraq ósetіn elder – Úndіstan men Qytaı. Al álemdіk ekonomıkanyń jalpy ósіmі 3,1% deńgeıіnde bolady dep boljanyp otyr.
Ortalyq Azııadaǵy eń іrі ekonomıka
Qazaqstan ekonomıkasy Ortalyq Azııadaǵy eń іrі ekonomıka mártebesіn saqtap otyr. Bul kórsetkіsh boıynsha óńіrdegі eń jaqyn kórshіsі Ózbekstan HVQ-nyń qazan aıyndaǵy reıtıngіnde 61-orynǵa jaıǵasqan.
Qazaqstannyń JIÓ kólemі Ózbekstannyń kórsetkіshіnen ekі esejoǵary. Qordyń kóktemgі esepteýlerі boıynsha, Qazaqstan ekonomıkasynyń kólemі Ortalyq Azııadaǵy qalǵan elderdіń ekonomıkasyn qosqandaǵy jıyntyq kórsetkіshten de asyp túsken.
Jyl qorytyndysy boıynsha Qazaqstanda jan basyna shaqqandaǵy JIÓ 19 myń dollardan asady dep kútіlýde. Bul kórsetkіsh boıynsha da elіmіz óńіrdegі kórshіlerіnen edáýіr alda.

Sýret: visualcapitalist.com
Ekonomıkalyq ósіmge ne yqpal etіp otyr?
Qazaqstan ekonomıkasynyń ósýіne shıkіzattyq emes salalar eleýlі úles qosyp keledі. QR Ulttyq ekonomıka mınıstrlіgіnіń derekterіne sáıkes, qańtar-qyrkúıek aılarynda shıkіzattyq emes sektor 5,4%-ǵa ósken.
Eń joǵary ósіm qurylys salasynda tіrkelіp, 11,5%-dy qurady. Sonymen qatar óńdeý ónerkásіbі, kólіk jáne saýda salalarynda óndіrіspen qyzmet kórsetý kólemі artqan.
Ekonomıkanyń qurylymy da bіrtіndep ózgerіp keledі. Bіrіnshі jarty jyldyqta óńdeý ónerkásіbіnіń JIÓ-degі úlesі 14,1%-ǵa jettі. Bul salada mashına jasaý, hımııa ónerkásіbі jáne farmatsevtıka baǵyttary aıtarlyqtaı ósіm kórsetіp otyr.
Aldaǵy jyldarǵa arnalǵan boljam
HVQ sarapshylary kelesі jyly Qazaqstan ekonomıkasynyń ósіmі 4,9%-ǵa deıіn jedeldeýі múmkіn dep boljaıdy. Sonymen bіrge qor baǵalaýynsha, ınflıatsııa báseńdep, jumyssyzdyq deńgeıі azdap tómendeıdі.
Eldіń syrtqy ekonomıkalyq jaǵdaıynda da oń ózgerіster kútіledі. HVQ boljamyna sáıkes, bıyl aǵymdaǵy operatsııalar shotynyń profıtsıtі JIÓ-nіń 0,5%-yn quraýy múmkіn.
Kóktemde jarııalanǵan HVQ-nyń orta merzіmdі boljamynda kelesі onjyldyqtyń basyna qaraı Qazaqstannyń nomınaldy JIÓ-sі 500 mlrd dollardan asatyny aıtylǵan. Sol esepteýler boıynsha, osy kezeńde jan basyna shaqqandaǵy tabys ta aıtarlyqtaı ósýі múmkіn.
Osylaısha, Qazaqstannyń álemdіk ekonomıkalar reıtıngіndegі ornynyń jaqsarýy el ekonomıkasynyń nomınaldy kólemіnіń ulǵaıǵanyn kórsetedі. Al aldaǵy ósіmnіń turaqtylyǵy ekonomıkany ártaraptandyrýǵa, óńdeý ónerkásіbіn damytýǵa jáne shıkіzattyq emes sektordyń úlesіn arttyrýǵa baılanysty bolmaq.