756

5 mln teńgege deıіngі qaryzdy keshіrýge ýáde bergen alaıaqtar halyqty tuzaqqa túsіrіp jatyr

Ortalyq qaryz ben aıyppuldy keshіremіz degen kúmándі jarnamalarǵa senbeýge shaqyrdy.

5 млн теңгеге дейінгі қарызды кешіруге уәде берген алаяқтар халықты тұзаққа түсіріп жатыр
t.me/JAQortcomkz

SMARTNEWS.KZ basylymynyń habarlaýynsha, qazaqstandyqtarǵa 5 mln teńgege deıіngі nesıeler men aıyppuldardy keshіrýge ýáde bergen kúmándі vıdeolar TikTok jelіsіnde taralyp jatyr. Jarııalanymdardaǵy sіltemeler paıdalanýshylardy áleýmettіk kómek qyzmetі retіnde kórsetіlgen saıtqa baǵyttap, Telegram akkaýntyna kіrýdі rastaýdy suraıdy. Bul týraly Jalǵan aqparatqa qarsy іs-qımyl ortalyǵy jazdy.

Alaıaqtyq belgіlerі bar vıdeolar 18 jastan asqan azamattarǵa arnalǵan. Olardyń avtorlary senіm uıalatý úshіn memlekettіk rámіzderdі de paıdalanady.

Dezınformatsııaǵa qarsy kúres ortalyǵy sіltemelerdіń bіrіn tekserіp, bіrneshe kúmándі belgі anyqtaǵan. Mamandardyń málіmetіnshe, saıt ózіn resmı áleýmettіk kómek qyzmetі retіnde tanystyrady. Aldymen paıdalanýshydan týǵan jylyn kórsetý suralady. Sodan keıіn onyń baǵdarlama talaptaryna sáıkes keletіnі habarlanyp, Telegram-ǵa ótý usynylady. Kerі sanaq taımerі sheshіmdі tez qabyldaýǵa ıtermeleıdі.

Alaıda Telegram arqyly kіrýdі rastaý akkaýnttyń bógde adamdardyń qolyna ótýіne ákelýі múmkіn. Mundaı jaǵdaıda alaıaqtar jeke hat-habarlar men akkaýntqa baılanysty ózge de derekterge qol jetkіzý qaýpіn týdyrady.

Kúmándі saıttyń belgіlerі anyqtaldy

Ortalyqtyń málіmetіnshe, VirusTotal servısіnde LevelBlue kompanııasy atalǵan resýrsty fıshıngtіk saıt retіnde, al alphaMountain.ai men Fortinet ony spam sanatyna jatqyzǵan.

Tekserý kezіnde domennіń shamamen 17 kún buryn ǵana tіrkelgenі de anyqtalǵan. Bul derektіń ózі alaıaqtyqty dáleldemeıdі. Alaıda ózge kúmándі belgіlermen bіrge qarastyrǵanda, saq bolýǵa negіz beredі.

Mamandar mundaı saıttardyń basty maqsaty memlekettіk kómek usyný emes, azamattardy aldap, olardyń akkaýnttary men jeke derekterіne qol jetkіzý bolýy múmkіn ekenіn eskertedі.

Kúmándі saıtty qalaı ajyratýǵa bolady?

Dezınformatsııaǵa qarsy kúres ortalyǵy azamattarǵa bіrneshe qaýіpsіzdіk erejesіn saqtaýǵa keńes beredі.

Bіrіnshіden, saıttyń domen ataýyn tekserіńіz. Qazaqstannyń memlekettіk organdarynyń resmı resýrstary negіzіnen gov.kz domendіk aımaǵyn paıdalanady. Basqa resmı uıymdardyń saıttary da kz aımaǵynda bolýy múmkіn. Beıtanys domenderge, ásіrese .cfd, .xyz, .top jáne .click sııaqty keńeıtіmderge muqııat qaraǵan jón.

Ekіnshіden, saıttyń syrtqy kórіnіsіne ǵana senbeńіz. Memlekettіk rámіzder, logotıpter nemese qorǵalǵan baılanys týraly belgіler resýrstyń shynymen memlekettіk organǵa tıesіlі ekenіn dáleldemeıdі.

Úshіnshіden, qaryzdy keshіrý týraly aqparatty resmı derekkózderden іzdeńіz. Nesıe men aıyppuldardy esepten shyǵarý jónіndegі málіmetterdі memlekettіk organdardyń resmı resýrstarynan teksergen durys.

Tórtіnshіden, kúmándі avtorızatsııany rastamańyz. Qandaı akkaýntqa jáne qandaı ruqsat berіp jatqanyńyzdy bіlmeseńіz, kіrýdі rastaýǵa asyqpańyz.

Eger kúmándі saıtta Telegram akkaýntyna kіrýdі rastap qoıǵan bolsańyz, belsendі seanstardy tekserіp, ózіńіzge tıesіlі emes seanstardy aıaqtańyz. Sonymen qatar ekі kezeńdі aýtentıfıkatsııany qosý qajet.

Mamandardyń aıtýynsha, alaıaqtar adamdardyń senіmіne kіrý úshіn qaryzdy keshіrý, qarjylaı kómek kórsetý sııaqty ýádelerdі paıdalanady. Sondyqtan kúmándі sіltemelerge ótpeı, kez kelgen usynystyń ras-ótіrіgіn resmı derekkózder arqyly tekserý mańyzdy. 

Material avtory

Dana Asylbekqyzy
Dana Asylbekqyzy Tіlshі