Дәлелдер үстелде: неге соттар Қабылбекованың миллиондарын елемейді?
Айгүл Қабылбекова мен Ержан Алимовтың оқиғасы — тек 45 млн теңге туралы отбасылық дау емес. Бұл сот жүйесіне сенім тесті: банктік үзінділер мен төлем құжаттары жоққа шығарылған, ал қарызды қайтару «қайырымдылық» боп шыға келеді. 110 млн теңгенің 82 миллионын қайтарған әйел зейнетақы мен құқықтарын жоғалту қаупінде. Себебі, оның айтуынша, шешімдер фактілерді елемейді.
Фактінің өзі сөйлеп тұр
Айгүл Қабылбекова соттарға 82 млн теңгенің аударымын растайтын банктік үзінділер мен төлем құжаттарының түпнұсқасын ұсынған. Бұл жай сөз емес — әр транш бұрынғы күйеуіне деген қарызға тіркелген цифрлар.
Бостандық аудандық соты (судья Раушан Тұрсымбаева): Дәлелдер «қаралмады». 45 млн теңгенің аударымдары «тегін көмек» деп танылды. Шешім: қарыз өтелмеген.
Тараз қалалық соты (судья Айнұр Сатаева): Банктік үзінділер — «ерікті аударымдар». Міндеттемелерге талдау жоқ.
Жамбыл облыстық соты (судья Жанна Абаева): ҚР Азаматтық кодексінің 960-бабына сілтеме (сыйлық емес дәлел). Қорытынды: «ерікті жұмсау». Нәтиже — зейнетақының 50%-ін ұстау және жүргізуші куәлігінен айыру.
Бірақ әділдік те жоқ емес: Алмалы аудандық сотында (судья Д. Сарыбаев) төлемдер толық тексерілді. Алимов «150 млн теңгеге қолхат» және Бостандық сотының «мойындауы» арқылы адастыруға тырысты. Судья тікелей «Бұл қолхат бойынша шешім қайда?» деп сұрады. Алимовтың жауабы: шешім жоқ. Сот ісінің мерзімі (ҚР Азаматтық кодексі 178-бап) 2021 жылы аяқталған. Мәселе жабылды.
Қосарланған өндіріп алу: бір қарыз — екі талап
Жалпы қарыз — 110 млн теңге. 82 млн өтелген (құжаттар бар). Қалғаны — 28 млн. Бірақ Алимов:
45 млн теңгеге талап арыз берді.
Қабылбекованың қатысуынсыз нотариус Аида Жамалова арқылы 65 млн-ға орындау жазбасын алды.
«Жазбаны шоттарым бұғатталғаннан ғана кейін білдім», — дейді Айгүл. Нотариус кездесуде түсіндірген: «Менің заңгерімнің қателігінен SMS алмадыңыздар». Нәтижесінде бір қарыз екі рет өндіріліп жатыр. Заңгерлер атап өткендей, бұл — орындау жазбалары мен сот талаптарын қайталау арқылы жасалатын классикалық теріс пайдалану.
Қабылбекованың үні: «Мен заңға сенемін, «көмекке» емес»
«Ажырасқан жұптарда айқын қарыз бар кезде, қайдағы қайырымдылық? Мен түпнұсқаларды сотқа әкелдім. Бұл абсурд», — деп ашуланады әйел.
Алмалы сотында ол нақты айтты:
«45 млн — қарызды қайтару, сыйлық емес екенін дәлелдеуге мүмкіндік беруіңізді сұраймын. Болмаса, видео мен пикетпен Жоғарғы сотқа жүгінемін. Тұрсымбаева, Сатаева және Абаева сияқты судьялардың заңсыз әрекеттерін елемеуге болмайды».
Оның позициясы — көтеріліс емес, фактілерді зерттеуді талап ету. Алмалы соты бұл талапты орындамақ.
Келесі қадам қандай? Балансқа үміт
Бұл оқиға бір сот бәрін өзгерте алатынын көрсетіп отыр. Алмалы аудандық соты «150 млн-ге қолхатпен» жұмыс жасап, үміт берді. Егер дәлелдер — «қарызды қайтару» деп көрсетілген банктік аударымдар — ескерілсе, Қабылбекова жеңеді.
Жүйеге сұрақ: неге кей соттар «көмекті», ал кейбірі — нақты төлемдерді көреді? Айгүл Қабылбекова берілмейді:
«Мен шындық үшін күресемін. Және Қазақстанда ол мүмкін деп сенемін».
Материал сот актілері, тараптардың мәлімдемелері және қолжетімді құжаттарға негізделген. Алмалы сотындағы оқиғаларды қадағалаңыздар.