Қазақстан шетелдіктерге суррогат ана қызметін пайдалануға тыйым салды

SMARTNEWS.KZ басылымының хабарлауынша, Қазақстанда шетел азаматтарына суррогат ана қызметіне жүгінуге ресми түрде тыйым салынды. Тиісті заңға Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойды. Бұл туралы КТК телеарнасы жеткізді.

Енді Қазақстан аумағында суррогат ана қызметін пайдалануға тапсырыс беруші ретінде тек ел азаматтары, оның ішінде заңды некеде тұрған ерлі-зайыптылар ғана құқылы болады.

Қазақстанның репродуктивті медицина қауымдастығы вице-президенті Алмагүл Ахметованың айтуынша, бұл өзгеріс ең алдымен баланың кейінгі тағдырын бақылау және суррогат аналардың құқықтарын қорғау үшін енгізіліп отыр.

«Шетел азаматтары баланы алып кеткеннен кейін оның әрі қарайғы жағдайын білмей қалуымыз мүмкін. Суррогат анаға төлем жасалды ма, бала қайда барады, оның қандай құқықтары болады деген мәселелерде құқықтық тізбек үзіліп қалады», – деді Ахметова.

КТК арнасы қытайлық ерлі-зайыптылар үшін бала көтерген 27 жастағы Кристина Гаврилюктың оқиғасын мысал ретінде келтірді. Оның айтуынша, бала мерзімінен бұрын дүниеге келгеннен кейін биологиялық ата-анасы оны алудан бас тартып, байланысқа шықпаған. Әйел уәде етілген төлемді де алмағанын айтқан.

«Мұндай жағдайлар болмас үшін бұл жақсы шешім деп ойлаймын. Маған осындай жағдайға тап болғанын жазған адамдар көп болды», – деді Кристина.

Тағы бір суррогат ана Әділет Әбілдаева да Қытайдан келген жұппен жұмыс істегенін айтқан. Оның сөзінше, тапсырыс берушілердің бір уақытта бірнеше бала күтіп отырғанын және баланы ана ретінде рәсімдемей шетелге алып кетуді жоспарлағанын білгенде күмән туған.

Жаңа заңға сәйкес, тапсырыс берушілер суррогат ананың медициналық тексеруін, ЭКҰ процедураларын, жүктілікті бақылауды, босануды және босанғаннан кейінгі кезең шығындарын өтеуге міндетті.

Босанғаннан кейінгі бақылау мерзімі 56 күнді құрайды. Ал медициналық қиындықтар туындаған жағдайда бұл кезең 70 күнге дейін ұзартылуы мүмкін.

КТК мәліметінше, шетелдіктерге суррогат ана қызметін пайдалануға ұқсас шектеулер Германия, Франция, Ресей және Қытайда да бар.

Сарапшылардың пікірінше, жаңа талаптар Қазақстандағы суррогат ана саласын бақылауды күшейтіп, ең алдымен баланың құқықтық қорғалуын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Өйткені бала тағдыры қағаздағы келісімнен әлдеқайда күрделі мәселе. Кейде адам заңды ең алдымен кеш болғанда емес, алдын ала жазуға мәжбүр болады.